adabiyotshunos allomalar

PPT 344,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1425359429_60374.ppt adabiyotshunos allomalar mavzu: adabiyotshunos allomalar www.arxiv.uz www.arxiv.uz alisher navoiy so’z mulkining sultoni buyuk shoir va mutafakkir navoiy barcha turkiy xalqlarning eng buyuk shoiridir. chunki u o’zini “xitoydan to xuroson” gacha yoyilgan turkiy “qavm” (el, urug’)larning shoiri, deb bildi. ularni bir adabiy til bayrog’i ostida birlashtirdi, “yakqalam” qildi. bu bilan millatning iqtisodiy, siyosiy, ma’naviy ravnaqiga katta ta’sir ko’rsatdi. buyuk shoir xurosonda, uning poytaxti hirotda yashab o’tdi. qadim zamonlardan, shu jumladan, navoiy yashagan davrda ham xuroson va movarounnahr bir mamlakat bo’lib, bir taxt egasi ixtiyorida kelgan,aholisining asosiy qismini turkiy xalqlar tashkil etgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz zahiriddin muhammad bobur navoiy tili “andijon shevasi bilan rost” ligini aytadi. binobarin, biz - o’zbeklar turkning eng qadim bo’g’inini tashkil etgan va bugun o’zbek millati bo’lib shakllangan xalq buyuk navoiyning bevosita vorislaridirmiz. navoiydek jahoniy zotga avlodlik va vorislik hissi har bir o’zbekning qalbini g’urur va iftixor tuyg’ulari bilan to’ldiradi. alisher saroy muhitida yashaganligi uchun alohida tarbiya va …

dilar va kitobni yashiradilar. lekin bu foydasiz bo’lib chiqadi. kitob alisherga tamom yod bo’lgan edi. “mantiq ut-tayr” xayoli alisherga bir umr hamroh bo’ldi. umrining so’ngida esa, “lison ut-tayr” nomi bilan unga javob yozdi. bo’lajak mutafakkirining sevib o’qigan shoirlari yana nizomiy ganjaviy va xusrav dehlaviy edi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1453-yilda alisherning otasi g’iyosiddin muhammad vafot etdi. alisher abulqosim bobur xizmatiga kirdi. avval sabzavorda, so’ng mashhadda yashadi. ikki maktabdosh do’st – husayn va alisher yana birga bo’ldilar. bu yillar ham yosh alisher uchun o’qish va ilm egallash yillari bo’ldi. she’rga mehr alisherni ijodga undadi. u 7 – 8 yoshlarida she’r yoza boshladi.o’zbekch she’rlariga “navoiy”, forscha she’rlariga “foniy” taxallusini qo’ydi. 15 yoshlarida she’rlari bilan zamonasining mashhur shoirlari diqqatini tortdi. 1457- yilda abulqosim bobur mirzo vafot etdi. uning o’rnini abusaid mirzo egalladi. husayn boyqaro taxt uchun kurashga sho’ng’ib ketdi. navoiy esa mashhad madrasalarida o’qishni davom ettirdi. 1464-yilda hitotga qaytib kelgan shoir hayotida noxushliklar boshlandi. abusaid …

xotirasida saqlanib qoldi. keyinchalik bu shaharni o’z asarlarida “firdavsmonand” (jannatmisol) deb ta’rif etdi. navoiy shu yillari shoir sifatida juda katta shuhrat topa bordi. 1465-1466-yillarda uning muxlislari she’rlarini to’plab, “devon” tuzdilar. bu kitob bugun “ilk devon” nomi bilan mashhurdir. 1469-yilda hirot taxtiga husayn boyqaro chiqdi va samarqandga xat yo’llab , maktabdosh dosti alisher navoiyni o’z yoniga chaqirib oladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz davlat ishlariga jalb etadi, muhrdor qilib tayinlaydi. shu tariqa, buyuk shoir husayn boyqaro saroyida 1469-1472-yillarda muhrdor, 1472-1476-yillarda vazir bo’lib ishladi. 1487-1488-yillarda astrobodga hokimlik qildi. husayn boyqaro hokimiyat ishlarida navoiyning aql va sadoqatiga tayanib ish ko’rdi. uni, qarshiligiga qaramasdan, yuqori martabalarga tayaniladi. buyuk shoir “amri kabir” (ulug’ amir), “amirul muqarrab” (podishohga eng yaqin amir) unvonlariga musharraf bo’ldi. uning vazirlik yillari hirotda obodonlik ishlari avj olgan, madaniyat gullab yashnagan davr bo’ldi. ulug’ amir o’zi bosh bo’lib suvsiz yerlarga suv chiqardi, eski ariqlarni tozalattirdi, yangi kanallar qazdirdi. eski binolarni ta’mir qildirib, yangilarini qurdirdi. qanchadan-qancha …

ni to’xtatmadi. 1472 – 1476- yillarda “bado’yeul bidoya” (“badiiylik ibtidosi”), 1476 – 1483- yillarda “navodirun nihoya” (“nihoyasiz nodirliklar”) nomlari bilan ikki devon tuzdi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1491-yilda shoir muammo janriga bag’ishlangan “risolai muammo” asarini yozdi.muammoni tuzish va yechish yo’llarini ko’rsatdi. navoiy zamonasida muammo, asosan, fors tilida yozillardi. navoiy o’zbek tilida muammo yozgan ilk o’zbek shoirlaridan bo’ladi. shoirning 52 o’zbekcha, 500 forscha muammosi bor. navoiyning 1490-yillardagi eng katta xizmatlaridan biri “xazoyin ul-maoniy”ni tuzishi bo’ldi. to’rt devondan iborat bo’lgan bu ulkan sheriy to’plam shoirning turkiy tilda yozgan deyarli barcha lirik she’rlarini qamrab olgan edi. navoiy dahosi tufayli insoniyat tarixida dunyoning turli joylarida yashayotgan turkiy xalqlar yakqalam qilindi, millat ma’naviy merosi umumjahon xazinasidan mustahkam o’rin oldi. mustaqil o’zbekistonda navoiyni anglash davlat siyosati darajasiga ko’tarildi. respublikadagi eng yirik viloyatlardan biri va uning markazi, o’zbekiston davlat mukofoti, o’zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi til va adabiyot instituti, opera va balet akademik teatri, o’zbekiston davlat kutubxonasi, samarqand davlat universiteti …

oyning ichu toshinadur. may ketur, ey mug`ki, yuz hayrat aro qolmish masih, bul ajablarkim, bu eski dayr xuffoshindadur. to navoiy to`kti ul oy furqatidin bahri ashk, har qachon boqsang, quyosh aksi aning yoshindadur. mubtalo bo’ldim sanga ko’rgali husnungni zoru mubtalo bo’ldum sanga, ne balolig’ kun edikim, oshno bo’ldum sanga. har necha dedimki kun-kundin uzay sendin ko’ngul, vahki, kun-kundin batarrak mubtalo bo’ldum sanga. men qachon dedim: “vafo qilg’il manga” zulm aylading, sen qachon deding: “fido bo’lg’il manga” bo’ldim sanga. qay pari paykarga dersen telba bo’ldung bu sifat, ey pari paykar, ne qilsang qil manga, bo’ldum sanga. ey ko’ngul, tarki nasihat aylading ovora bo’l, yuz balo yetmaski, men ham bir balo bo’ldum sanga. jomi jam birla xizr suyi nasibimdur mudom, soqiyo, to tarki joh aylab gado bo’ldum sanga. g’ussa changidin navoe topmadim ushshoq aro, to navoiydek asiru benavo bo’ldum sanga. www.arxiv.uz www.arxiv.uz zahiriddin muhammad bobur (1483 - 1530) «bobur fe’li-sajiyasiga ko‘ra sezarga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "adabiyotshunos allomalar"

1425359429_60374.ppt adabiyotshunos allomalar mavzu: adabiyotshunos allomalar www.arxiv.uz www.arxiv.uz alisher navoiy so’z mulkining sultoni buyuk shoir va mutafakkir navoiy barcha turkiy xalqlarning eng buyuk shoiridir. chunki u o’zini “xitoydan to xuroson” gacha yoyilgan turkiy “qavm” (el, urug’)larning shoiri, deb bildi. ularni bir adabiy til bayrog’i ostida birlashtirdi, “yakqalam” qildi. bu bilan millatning iqtisodiy, siyosiy, ma’naviy ravnaqiga katta ta’sir ko’rsatdi. buyuk shoir xurosonda, uning poytaxti hirotda yashab o’tdi. qadim zamonlardan, shu jumladan, navoiy yashagan davrda ham xuroson va movarounnahr bir mamlakat bo’lib, bir taxt egasi ixtiyorida kelgan,aholisining asosiy qismini turkiy xalqlar tashkil etgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz zahiriddin muhammad bobur navoiy tili “...

Формат PPT, 344,5 КБ. Чтобы скачать "adabiyotshunos allomalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: adabiyotshunos allomalar PPT Бесплатная загрузка Telegram