ядровий кучлар

PPT 19 sahifa 3,9 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 19
презентация powerpoint 7-маъруза ядровий кучларнинг спинга боғлиқлиги. ядровий кучларнинг зарядга боғлиқ эмаслиги. изотопик спин. паулининг умумлашган приспи. режа: 1. ядровий кучларнинг спинга боғлиқлиги 2. ядровий кучларнинг зарядга боғлиқ эмаслиги 3. изотопик спин 4. паулининг умумлашган приспи таянч иборалар: нуклон, спин, ядро, дейтрон, энергия, масса, импульс, квадрупол момент, орбитал момент, магнит момент, ферми, изотопик спин, изобар, нуклон. шуни айтиш керакки, икки тўқнашувчи протон (ёки нейтрон) нинг спинлари параллел бўлганда орбитал момент фақат тоқ сонларга (1,3,5,...) агар антипараллел бўлганда жуфт сонларга (0,2,4,...) га тенг бўлади. спинларнинг ўзаро таъсири туфайли ҳосил бўладиган кучлардан ташқари яна спин-орбитал кучлар мавжуд бўлади. бу кучнинг катталиги ва йўналиши параллел спинли зарралар жуфтининг йўналишига боғлиқ. агар икки зарранинг спинлари антипараллел ва уларнинг йиғиндисига нолга тенг бўлса спин орбитал кучлар булмайди. бу аниқ спин бўлмаса спин-орбитал кучлари ҳам бўлмайди. изотопик спин изобарлар ядроларнинг қунт билан ўрганиш натижасида характеристикалари бир-бирига ўхшаш ядролар борлиги аниқланган. кўп ҳолларда бир ёки бир нечта …
2 / 19
нни - нейтрондан ажратиб бўлмайди. нуклонларнинг заряд ҳолатини характерлаш учун гейзенберг томонидан изотопик спин квант сони киритилган. изотопик спин т бирор-бир изотопик фазада деб қаралади. бу квант сони ҳам орбитал ва спин квант сонлари каби n=2т+1 қийматга эга. изотопик фазада зарра ҳамма вақт координата бошида, зарра айланиши мумкин, лекин илгариланма ҳаракат қилмайди. зарра импулс ва орбитал моментга эга эмас, спинга ўхшаш ҳаракат миқдори моментига эга. бу (оддий моментга ўхшамаган) изотопик спин дейилади. изотопик спиннинг квантлашуви спин квантлашуви каби бўлади. изотопик спин т ярим бутун, бутун қийматлар қабул қилиши мумкин. т=0,1, 3/2, .... изотопик фазада 2т+1 проекцияга эга бўлади. бу айнан бир хил зарралар турли заряд ҳолатлар сонини характерлайди. бу изотопик мултиплет деб ҳам айтилади. изотопик спиннинг бирор ўққа проекцияси, к ўққа проекцияси турлича зарядли зарраларга мос келади. изотопик спин: т=0 бўлса, 1та заряд, синглет т=1/2 бўлса - n=2∙1/2+1=2- (дублет), т=1 бўлса- n=2∙1+1=3 (триплет) бўлади. изотопик спин нуклон учун т=1/2, n=2т+1=2 …
3 / 19
) даги изотопик спин проекцияси ҳам сақланиш керак. паулининг умумлашган тамойили ядровий кучлар, биринчи навбатда нуклонларнинг ўзаро таъсирлашуви ва бошқа тажриба натижалари асосида протон ва нейтрон ядро кучлар майдонида айнан бир хил зарралар эканлиги айтилди. нуклонлар ҳам-фермион зарралар бўлганлиги учун паули принципига бўйсуниши лозим. нуклонлар оддий фазода x,y,z- координаталар бўйича ва битта спин ҳолати ҳамда заряд ҳолатига мос келувчи бешта эркинлик даражасига эга. паули принцпига кўра иккита айнан бир хил зарралар тўлқин функциялари зарралар алмашинувига антисимметрик бўлиши керак. координаталар тўлқин функцияси симметрик ёки антисимметриклиги орбитал квант сони ℓ -га боғлиқ, ℓ -жуфт бўлса (м:s,d - ҳолатларда ℓ =0,2...) симметрик, ℓ нинг тоқ қийматларида (м: p,f– ҳолатларда ℓ =1,3...) антисимметрик бўлади. спинлар проекцияси тўлқин функцияси спинлар йиғиндиси нол бўлса антисимметрик, агар бирга тенг бўлса симметрикдир. ҳақиқатдан ҳам паули принципига кўра бир энергетик ҳолатда иккита айнан бир хил зарра спинлари параллел ҳолда бўла олмайди. спинлар йиғиндиси ноль бўлса, у ҳолда спинлар йўналиши …
4 / 19
в ҳам р-р-таъсирлашув каби бўлади. худди шунингдек n-p таъсирлашувда (т=1, ℓ=0, s=0) изотопик спин функцияси симметрик, чунки n-p -лар учун т=1/2 ўрин алмаштириш билан т-ўзгармайди, спинлари антипараллел ҳолатда, шу сабабли тўлқин функцияси антисимметрик бўлади. шундай қилиб ℓℓ (ℓ=0) – симметрик, s -s (s=0) – антисимметрик, тт (т=1) симметрик бўлади. (-1)ℓ+s+т=(-1)0+0+1=-1. этиборингиз учун рахмат! å = a i 1 k тi = т å = - = - = = a i i k k a z n z t t 1 2 2 ) ( 2 1 ) ( 2 2 a z t k - = 1 3 2 he 2 1 2 3 4 = - = t 2 1 2 3 2 ) ( 2 3 1 - = - = h t к 2 b t z k + = l
5 / 19
ядровий кучлар - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ядровий кучлар" haqida

презентация powerpoint 7-маъруза ядровий кучларнинг спинга боғлиқлиги. ядровий кучларнинг зарядга боғлиқ эмаслиги. изотопик спин. паулининг умумлашган приспи. режа: 1. ядровий кучларнинг спинга боғлиқлиги 2. ядровий кучларнинг зарядга боғлиқ эмаслиги 3. изотопик спин 4. паулининг умумлашган приспи таянч иборалар: нуклон, спин, ядро, дейтрон, энергия, масса, импульс, квадрупол момент, орбитал момент, магнит момент, ферми, изотопик спин, изобар, нуклон. шуни айтиш керакки, икки тўқнашувчи протон (ёки нейтрон) нинг спинлари параллел бўлганда орбитал момент фақат тоқ сонларга (1,3,5,...) агар антипараллел бўлганда жуфт сонларга (0,2,4,...) га тенг бўлади. спинларнинг ўзаро таъсири туфайли ҳосил бўладиган кучлардан ташқари яна спин-орбитал кучлар мавжуд бўлади. бу кучнинг катталиги ва йўналиши ...

Bu fayl PPT formatida 19 sahifadan iborat (3,9 MB). "ядровий кучлар"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ядровий кучлар PPT 19 sahifa Bepul yuklash Telegram