mantiq jarayonini o’rganish va axborot nazariyasi

PPTX 15 pages 1.9 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

buxoro psixologiya va xorijiy tillar instituti "maktabgacha va boshlang'ich ta'lim" kafedrasi 60110200 maktabgacha ta'lim yo'nalishi s1-23 guruh talabasi fayziyeva moxinozaning “falsafa” fanidan tayyorlagan taqdimoti taqdimot mavzu: mantiq jarayonini o’rganish va axborot nazariyasi reja: 1. tafakkur mantiq ilmining o’rganish ob’ekti. 2. tafakkur shakli va tafakkur qonuni tushunchalari. 3. mantiq fanining predmeti. tafakkur mantiq ilmining o’rganish ob’ekti. kelib chiqishiga ko’ra arabcha bo’lgan “mantiq” (grekcha–logos) atamasi «fikr», «so’z», «aql», «qonuniyat» kabi ma’nolarga ega. uning ko’pma’noligi turli xil narsalarni ifoda qilishda o’z aksini topadi. xususan, mantiq so’zi, birinchidan, ob’ektiv olam qonuniyatlarini (masalan, «ob’ektiv mantiq», «narsalar mantig’i» kabi iboralarda), ikkinchidan, tafakkurning mavjud bo’lish shakllari va taraqqiyotini, shu jumladan, fikrlar o’rtasidagi aloqadorlikni xarakterlaydigan qonun-qoidalar yig’indisini (masalan, «sub’ektiv mantiq» iborasida) va uchinchidan, tafakkur shakllari va qonunlarini o’rganuvchi fanni ifoda etishda ishlatiladi. mantiq ilmining o’rganish ob’ektini tafakkur tashkil etadi. «tafakkur» ham arabcha so’z bo’lib, o’zbek tilidagi «fikrlash», «aqliy bilish» so’zlarining sinonimi sifatida qo’llaniladi. tafakkur bilishning yuqori bosqichidir. uning …

2 / 15

tlar doirasi, tadqiqot yo’nalishi, shakllari va metodlarini belgilab beradi. bilish murakkab, ziddiyatli, turli xil darajalarda va shakllarda amalga oshadigan jarayondir. uning dastlabki bosqichini hissiy bilish – insonning sezgi organlari yordamida bilishi tashkil etadi. bu bosqichda predmet va hodisalarning tashqi xususiyatlari va munosabatlari, ya’ni ularning tashqi tomonida bevosita namoyon bo’ladigan va shuning uchun ham inson bevosita seza oladigan belgilari haqida ma’lumotlar olinadi. tafakkur shakli va tafakkur qonuni tushunchalari. tafakkur uch xil shaklda: tushuncha, hukm (mulohaza) va xulosa chiqarish shaklida mavjud. tafakkur shakli fikrning mazmunini tashkil etuvchi elementlarning bog’lanish usuli, uning strukturasi (tuzilishi)dir. fikrlash elementlari deganda, predmetning fikrda ifoda qilingan belgilari haqidagi axborotlar tushuniladi. tafakkur shaklining tabiatini konkret misollar yordamida ko’rib chiqamiz. ma’lumki, ayrim predmetlar, ularning sinfi (to’plami) kishilar tafakkurida turli xil mazmunga ega bo’lgan tushunchalarda aks ettiriladi. masalan, «davlat» tushunchasida o’zining maydoniga, aholisiga, boshqaruv vositalariga ega bo’lgan siyosiy tashkilot aks ettiriladi. “milliy g’oya” tushunchasida esa millatning, xalqning kelajak bilan bog’liq orzu-havaslari, …

3 / 15

o’z nuqtai nazaridan yondoshadi, uning turli qirralarini ochib beradi. hozirgi kunda mantiq ilmining o’zining ham turli yo’nalishlari,tarmoqlari mavjud, ular orasida inson tafakkurini eng oddiy qonun – qoidalar bilan qurollantiradigan, uni to’g’ri fikrlashning tamoyillari bilan tanishtiradigan muhim tarmog’iformal mantiq bo’lib, u tarixiy kelib chiqishini e’tiborga olgan holda an’anaviy mantiq, ommaviyligi nuqtai nazaridan esa, umumiy mantiq deb ham yuritiladi. mantiq fani inson tafakkurining eng umumiy shakllari, qonunlari va fikrlash usullarini o’rganadi. mantiq fani tafakkurni rivojlantiradi, insonda umumiy tushunchalar, kategoriyalar bilan ish ko’rish ko’nikmalarini hosil qiladi. bu esa, bugungi fan texnika rivoji jadallashgan sharoitda ilmiy tadqiqotlar olib borish hamda ilmiy – nazariy ma’lumotlarni samarali tahlil qilishda muhim rol o’ynaydi. formal va dialektik mantiq fanlari. falsafiy adabiyotlarda dialektik mantiq bilan formal mantiq mavjudligi ta’kidlanadi. bularning birinchisi tafakkur shakllarini ularning rivojlanishida olib qarasa, ikkinchisi ularni shakllangan fikrlar sifatida o’rganadi. shuningdek, dialektik mantiq tafakkurni uning mazmuni va shakli birligida olib o’rgansa, formal mantiq fikrning shaklini uning …

4 / 15

a, falsafaning muhim tarkibiy qismi sifatida mavjud bo’lsa, formal mantiq mustaqil fan sifatida shakllangan ta’limotdir. matematik mantiq fani. matematik mantiq – fikrlash jarayonini turli simvollar yordamida, matematik usul asosida o’rganadi. bu ta’limot mantiq fanining rivojlanishidagi yangi bosqich hisoblanadi. ammo matematik mantiqning matematikaning o’zidan ham, mantiq ilmidan ham farqli tomonlari bor. shuning uchun matematikaning barcha tomonlarini bu mantiq qonunlari bilan izohlab bo’lmaydi. shuningdek, mantiqiy qonun va shakllarining hammasini ham matematik usul bilan hal qilib bo’lmaydi. shunga qaramasdan matematik usul mantiq faniga singib bormoqda, uning ajralmas qismi bo’lib takomillashmoqda. foydalanilgan adabiyotlar 1. raximov i. logikadan amaliy mashg‘ulotlar va metodik tavsiyalar. t., «o‘zbekiston», 1988. 2. to‘raev b. mantiqdan amaliy mashg‘ulotlar.-t., 2009 3. xayrullaev m., haqberdiev m., mantiq.-t: «o‘qituvchi», 1993. 4. sharipov m., fayzixo‘jaeva d. mantiq. – t: g‘.g‘ulom nomidagi nashriyot, 2004 e’tiboringiz uchun raxmat image2.png image3.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 15

mantiq jarayonini o’rganish va axborot nazariyasi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mantiq jarayonini o’rganish va axborot nazariyasi"

buxoro psixologiya va xorijiy tillar instituti "maktabgacha va boshlang'ich ta'lim" kafedrasi 60110200 maktabgacha ta'lim yo'nalishi s1-23 guruh talabasi fayziyeva moxinozaning “falsafa” fanidan tayyorlagan taqdimoti taqdimot mavzu: mantiq jarayonini o’rganish va axborot nazariyasi reja: 1. tafakkur mantiq ilmining o’rganish ob’ekti. 2. tafakkur shakli va tafakkur qonuni tushunchalari. 3. mantiq fanining predmeti. tafakkur mantiq ilmining o’rganish ob’ekti. kelib chiqishiga ko’ra arabcha bo’lgan “mantiq” (grekcha–logos) atamasi «fikr», «so’z», «aql», «qonuniyat» kabi ma’nolarga ega. uning ko’pma’noligi turli xil narsalarni ifoda qilishda o’z aksini topadi. xususan, mantiq so’zi, birinchidan, ob’ektiv olam qonuniyatlarini (masalan, «ob’ektiv mantiq», «narsalar mantig’i» kabi iboralarda), ik...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "mantiq jarayonini o’rganish va axborot nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: mantiq jarayonini o’rganish va … PPTX 15 pages Free download Telegram