boshlang‘ich sinf oʻquvchilarining og‘zaki nutqini shakllantirishning asosiy usul va vositalari

DOCX 25 pages 78.4 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 78.4 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

mavzu: oʻquvchilarda yozma nutqini shakllantirishning metodikasi. reja boshlang‘ich sinf oʻquvchilarining og‘zaki nutqini shakllantirishning asosiy usul va vositalari 1. nutq tushunchasi, nutq oʻstirish metodikasi, uning ahamiyati 2. oʻquvchilarning ogʻzaki nutqini rivojlantirish usullari 3. ona tili va oʻqish savodxonligi – boshlangʻich sinf oʻquvchilarining nutqiy kompetentligini rivojlantiruvchi muhim manba xulosa foydalanilgan adabiyotlar boshlang‘ich sinf oʻquvchilarining og‘zaki nutqini shakllantirishning asosiy usul va vositalari 1. nutq tushunchasi, nutq oʻstirish metodikasi, uning ahamiyati oʻquvchilar nutqida mantiq ilmiga asoslanib fikr-mulohaza bildirish maqsadga muvofiq. shu bois ular xotirasidagi soʻz zahirasini oʻz nutqi orqali harakatga keltiradi. nutq va uni oʻstirish tushunchasi. nutq - kishi faoliyatining turi, til vositalari (soʻz, soʻz birikmasi, gap) asosida tafakkurni ishga solishdir. nutq oʻzaro aloqa va xabar funksiyasini, oʻzaro fikrni his-hayajon bilan ifodalash va ta’sir etish vazifasini bajaradi. yaxshi rivojlangan nutq jamiyatda kishining aktiv faoliyatining muhim vositalaridan biri sifatida xizmat qiladi. oʻquvchi uchun esa nutq maktabda muvaffaqiyatli ta’lim olish qurolidir. nutq oʻstirish nima? agar oʻquvchi …

2 / 25

gan vaziyat yaratish hisoblanadi, har qanday nutqning mazmuni, materiali boʻlishi lozim. bu material qanchalik toʻliq, boy, qimmatli boʻlsa, uning bayoni shunchalik mazmunli boʻladi. fikr tinglovchi tushunadigan soʻz, soʻz birikmasi, gap, nutq oborotlari yordamida ifodalansagina tushunarli boʻladi. shuning uchun nutqni muvaffaqiyatli oʻstirishning uchinchi sharti - nutqni til vositalari bilan qurollantirish hisoblanadi. nutqni egallashning qator aspektlari mavjud. bular: 1. adabiy til normalarini oʻzlashtirish. 2. jamiyatimizning har bir a’zosi uchun zarur boʻlgan muhim nutq malakalarini, ya’ni oʻqish va yozish malakalarini oʻzlashtirish. 3. oʻquvchilar nutq madaniyatini takomillashtirish. nutq oʻstirishda uch yoʻnalish aniq ajratiladi: 1) soʻz ustida ishlash; 2) soʻz birikmasi va gap ustida ishlash; 3) bog‘lanishli nutq ustida ishlash. soʻz, soʻz birikmasi va gap ustida ishlash uchun lingvistik baza boʻlib leksikologiya (frazeologiya va stilistika bilan birgalikda), morfologiya, sintaksis xizmat qiladi; bog‘lanishli nutq esa mantiqqa, adabiyotshunoslik va murakkab sintaktik butunlik lingvistikasiga asoslanadi. nutq oʻstirishda izchillik toʻrt shartni, ya’ni izchilligi, istiqboli, xilma-xilligi, xilma-xil turlarini umumiy maqsadga …

3 / 25

oʻyilgan talablar. oʻquvchilar nutqini oʻstirishda aniq belgilangan bir qator talablarga rioya qilinadi. 1. oʻquvchilar nutqi mazmundor boʻlsin. 2. nutqda mantiqiylik boʻlsin. 3. nutq aniq boʻlsin. 4. nutq til vositalariga boy boʻlsin. 5. nutq tushunarli boʻlsin. 6. nutq ifodali boʻlsin. 7. nutq toʻg‘ri boʻlsin. 8. nutq madaniyatli boʻlsin. nutq oʻquvchilar tafakkurini oʻstirishda muhim vositadir. nutq fikrni bayon etish vositasi boʻlibgina qolmay, uni shakllantirish quroli hamdir. fikr nutqning psixologik asosi vazifasini bajaradi, uni oʻstirish sharti esa fikrni boyitish hisoblanadi. aqliy faoliyat sistemasini egallash asosidagina nutqni muvaffaqiyatli oʻstirish mumkin. shuning uchun oʻquvchilar nutqini oʻstirish materialni tayyorlash, takomillashtirish, mavzuga oidini tanlash, joylashtirish, mantiqiy operatsiyalarga katta ahamiyat beriladi. tafakkur til materiali yordamida nutqiy shakllantirilsa va bayon etilsagina muvaffaqiyatli oʻsadi. tushuncha soʻzlar yoki soʻz birikmalari bilan ifodalanadi, shunday ekan, tushuncha til vositasi boʻlgan soʻzda muhim aloqa materialiga aylanadi. kishi tushuncha ifodalaydigan soʻz (soʻz birikmasi) ni bilsagina, shu tushunchaga asoslangan holda, tashqi nutqda fikrlash imkoniga ega boʻladi. …

4 / 25

barcha predmetlardan materialni oʻzlashtirishi va umumiy aqliy rivojlanishi haqida fikr yuritganda, u yoki bu mavzuni bola oʻz nutqida (yozgan inshosida, axborotida, qayta hikoyalashda, savollarga bergan javobida) qanday bayon eta olishiga qaratiladi. shunday qilib, nutqni tafakkurdan ajratib boʻlmaydi, nutq tafakkur asosida rivojlanadi; fikr nutq yordamida pishib yetiladi, yuzaga chiqadi. ikkinchi tomondan, nutqning oʻsishi fikrni shakllantirishga yordam beradi, takomillashtiradi. uchinchi tomondan, nutqning oʻsishi fikrni shakllantirishga yordam beradi, takomillashtiradi. oʻquvchilar nutqini oʻstirishning mashg‘ulotning boshqa turlari bilan bog‘liqligi. oʻquvchilar nutqini oʻstirish boshqa oʻquv predmetlaridan oʻtkaziladigan mashg‘ulotlar bilan ham uzviy ravishda bog‘lanadi.[footnoteref:2] [2: karimova v.m., sunnatova r.i., tojiboyeva r.n. mustaqil fikrlash. – t.:sharq, 2000. 110-bet] ona tili darslarida oʻquvchilar til yordamida tabiat va kishilar hayoti haqida bilim oladilar; ular kuzatishni, oʻylashni va koʻrganlari, eshitganlari, oʻqiganlari boʻyicha toʻg‘ri bayon qilishni oʻrganadilar. ona tili darslari bolalap lug‘atini boyitishga samarali yordam beradi, nutqni tuzishni oʻrgatadi. oʻqish darsi va u bilan bog‘liq holda olib boriladigan ekskursiya oʻquvchilarga tabiat hodisalari, …

5 / 25

yangi terminlarni bilib oladilar. natijada oʻquvchilarda quyidagi: · turli xil shakl va mazmundagi samarali og‘zaki,va yozma va multimediyaga asoslangan muloqotni anglash, boshqarish va ijod qilish; · turli xil shakillarda va vositalar orqali axborotlarni tahlil etish, baxolash, boshqarish hayrixoh boʻlish; turli xil istiqbollarga e’tibor bilan qarash; 2. oʻquvchilarning ogʻzaki nutqini rivojlantirish usullari ma’lumki, boshlang‘ich sinf oʻquvchilarining nutqlaridagi nuqsonlarni bartaraf etish oʻquvchilar va logopedlar zimmasiga yuklanadi. talaffuzdagi kamchiliklarni aniqlashda bolaning nutqini tekshirib koʻrish, nutq buzulish sabablarini oʻrganish lozim. buning uchun har bir bola nutqini tekshirish varaqasi toʻldirilib, qaysi tovushlar toʻg‘ri yoki notoʻg‘ri talaffuz qilayotgani belgilab boriladi. nutq ostirishongli oʻqishni, soʻzlash va yozishga oʻrgatishni, til haqida oʻquvchilarning yoshi va tushunchasiga mos boʻlgan bilim berishni, ularning lug‘at boyligini oshirishni, boshqalarning nutqiga e’tibor va qiziqishni oʻstirish, kitob oʻqishga muhabbat uyg‘otishni koʻzda tutadi. ba’zi bolalar tovushlarni notoʻg‘ri talaffuz qilibgina qolmay, ularni bir-biridan farqlay hamolmaydilar. nutqdagi bunday kamchiliklar darslarni oʻzlashtirishda bolalar uchun sezilarli qiyinchiliklarni tug‘diradi. bunday hollarda …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang‘ich sinf oʻquvchilarining og‘zaki nutqini shakllantirishning asosiy usul va vositalari"

mavzu: oʻquvchilarda yozma nutqini shakllantirishning metodikasi. reja boshlang‘ich sinf oʻquvchilarining og‘zaki nutqini shakllantirishning asosiy usul va vositalari 1. nutq tushunchasi, nutq oʻstirish metodikasi, uning ahamiyati 2. oʻquvchilarning ogʻzaki nutqini rivojlantirish usullari 3. ona tili va oʻqish savodxonligi – boshlangʻich sinf oʻquvchilarining nutqiy kompetentligini rivojlantiruvchi muhim manba xulosa foydalanilgan adabiyotlar boshlang‘ich sinf oʻquvchilarining og‘zaki nutqini shakllantirishning asosiy usul va vositalari 1. nutq tushunchasi, nutq oʻstirish metodikasi, uning ahamiyati oʻquvchilar nutqida mantiq ilmiga asoslanib fikr-mulohaza bildirish maqsadga muvofiq. shu bois ular xotirasidagi soʻz zahirasini oʻz nutqi orqali harakatga keltiradi. nutq va uni oʻstirish tush...

This file contains 25 pages in DOCX format (78.4 KB). To download "boshlang‘ich sinf oʻquvchilarining og‘zaki nutqini shakllantirishning asosiy usul va vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang‘ich sinf oʻquvchilarin… DOCX 25 pages Free download Telegram