шайбонийлар ва аштархонийлар даврида ўрта осиёдаги сиёсий ва иқтисодий муносабатлар

PPT 19 pages 896.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 896.0 KB

File type PPT

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

слайд 1 р е ж а: шайбонийлар ва аштархонийлар даврида ўрта осиёдаги сиёсий ва иқтисодий муносабатлар. ўзбек давлатчилиги бирлашмасининг шаклланиши. хонликларнинг xvi-xix асрнинг биринчи ярмидаги ижтимоий-иқтисодий ҳаёти. www.arxiv.uz www.arxiv.uz муҳаммад шайбонийхон буюк давлат тузиш фаолиятини дастлаб лашкар тўплаш ва ёлланма қўшин лашкарбошиси сифатида темурийларга хизмат қилишдан бошлаган; 1499 йилда муҳаммад шайбоний самарқанд тахтини эгаллаб, темурийлар салтанатига чек қўйди; 1500-1508 йилларда шайбонийхон тинимсиз урушлар олиб бориб, фарғонани, хоразмни, хуросонни ишғол қилди, 1508 йилда жом остоналарида темурийларнинг охирги қўшини тор-мор қилингач, уларнинг мовароуннаҳрдаги илдизи батамом тугатилди. каспийдан хитойгача, сирдарё этагидан марказий афғонистонгача бўлган улкан мамлакат шайбонийлар мулкига айланиб қолди. 1510 йилда марв яқинида эрон шоҳи исмоил билан тўқнашувда шайбонийхон енгилади ва ҳалок бўлади; 1515 йилда уларнинг шайбонийларнинг мовароуннаҳрда тўла ҳукмронлиги ўрнатилди; шайбонийлар сулоласи мовароуннаҳрда юз йил ҳукмронлик қилди. лекин кўчманчи ўзбеклар мовароуннаҳрнинг ўтроқ, ижтимоий-иқтисодий ва маданий тараққиётда анча илгарилаб кетган ҳаётига катта таъсир кўрсата олмади; муҳаммад шайбонийдан кейин тахтга унинг амакиси кўчкинчихон …

2 / 19

ахон ii (1583-1598) абдулмўминхон (1598-1599 - 6 ой) пирмуҳаммадхон ii (1599-1601) шайбонийлар сулоласи (1500-1601) www.arxiv.uz хvi аср охири хvii асрнинг бошларида мовароуннаҳр ҳудудида шайбонийлар ўрнига янги ўзбек сулоласи - аштархонийлар ҳокимият тепасига келади; хv асрнинг 30-йилларида волга бўйидаги ерларда астархан хонлиги юзага келди. "астархан" аштархоннинг руслашганидир. «аштархон» эса асли «хожи тархон» сўзидан келиб чиққан; 1556 йилда аштархон россия томонидан босиб олинганидан сўнг, аштархон ёрмуҳаммадхон фарзандлари билан шайбонийлар (мовароуннаҳр) ҳузурига келган; 1599 йилда аштархоний боқимуҳаммад тахтга ўтирди. шу даврда аштархонийлар олдида турган энг муҳим вазифалардан бири - марказий ҳокимиятни мустаҳкамлаш, мамлакат сиёсий яхлитлигини таъминлаш эди. марв, хоразм, балх ерларида сиёсий парокандалик кучайган эди; у ўз ҳукмронлик йиллари хоразм, балх, шибирғон, маймана, бағлон, бадахшон, ҳисор ерларига юришлар уюштиради; валимуҳаммаднинг нўноқ сиёсати туфайли, хуросонда эрон сафавийларининг мавқеи ошиб боради. бу эса йирик ўзбек амирларининг норозлигига сабаб бўлади. ўзаро ички кураш, тарафкашлик валимуҳаммадга қарши фитна уютиришга олиб келган ва бунинг натижасида самарқанд ҳокими имомқулихон …

3 / 19

) тахтдан олдирилади убайдулла султон (сохта хон) (1751-1754) тахтдан олдирилади www.arxiv.uz манғитлар сулоласи 1753 йилдан 1920 йилгача ҳукм сурган; шу вақтда бухоро хонлиги бухоро амирлиги деб юритила бошлаган; муҳаммад раҳим ҳукмронлиги даврида (1753-1758) бухоро амирлигига қарашли ерлар анча қисқарган эди. унинг таркибига бухоро, самарқанд, миёнкол, кармана, қарши, ғузор, карки, чоржўй, шаҳрисабз вилоятлари кириб, тошкент ва фарғона вилоятлари хонлик тасарруфидан чиқиб кетган эди. дониёлбий оталиқ ҳукмронлиги даврида (1758-1785) ҳам ўзаро урушлар давом этди. кармана, ўратепа, нурота, шеробод, бойсун ва бошқа жойларда маҳаллий кучлар бош кўтариб, марказга бўйсунмай қўйдилар. амир шоҳмурод ҳукмронлиги даврида (1785—1800) дониёлбий жорий этган солиқлардан бир қанчаси бекор қилинди, иқтисодий ҳаёт бирмунча яхшиланди. руҳонийларнинг мавқеи ошиб борди. бу даврда бухоро амирлари марказий ҳокимиятни мустаҳкамлашга қанчалик уринмасинлар, вилоят ҳокимларининг мустақилликка интилишлари тўхтамади. амир ҳайдар даврида (1800-1826) ҳам ички ва ташқи урушлар давом этиб турди. шафқатсизлиги туфайли "қассоб амир" лақабини олган насруллахон шаҳрисабз беклигига 20 йил давомида 32 бор юриш қилди. …

4 / 19

ташкил топган. асосчиси элбарсхон; элбарсхон хvi асрнинг 20-30 йилларида хоразм ерларини туркманистоннинг жануби, эроннинг шимолий сарахс тумани, орол бўйлари ва манғишлоққача кенгайтирди; бухоро ҳукмдорларидан хивани бўйсундириш учун 1536 йилда убайдуллахон, 1575 йилда абдуллахон ҳаракат қилди, лекин бўйсундира олмадилар. абдуллахон вафотидан (1598) сўнг, хива хонлиги узил-кесил мустақил бўлди; хvii-хviii асрларда хива хонлигида тарқоқлик ҳукм сурди; 1763 йилга келиб хива хонлигида янги сулола - қўнғирот қабиласи вакилларининг ҳукмронлиги бошланди; 1804 йилда хивада қўнғиротлар сулоласи амалда эмас, расмий равишда ҳукмрон бўлиб олди. элтузархон (1804—1806) ва унинг укаси муҳаммад раҳимхон i (1806-1825) ҳукмронлиги даврида хива хонлигининг нуфузи ошди, унинг бирлашиш жараёни тугалланди. 1811 йилда орол бўйлари, кўп ўтмай қорақалпоқлар, 1822 йилда марв ва унинг атрофидаги туркманлар бўйсундирилди; муҳаммад раҳимхон i давлатни бошқариш учун девон (вазирлик) ташкил қилди, солиқ тизимини ислоҳ қилиб, божхона ва зарбхона ташкил этди, олтин ва кумуш тангалар чиқарди; хива тахтида энг кўп ўтирган ҳукмдорлардан бири муҳаммад раҳимхон ii (1864—1910) бўлиб, унинг …

5 / 19

асидан ҳозирги қўқон шаҳри ўрнига кўчирди. абдураҳимбий даврида хонлик ерлари кенгайиб, фарғонада кучли давлат вужудга келди; хviii асрнинг иккинчи ярмида эрдонабий (1751-1762) ва норбўтабий (1763-1798) ҳукмронлиги даврида фарғонани бирлаштириш якунланди; олимхон (1798—1809) даврида хонлик ерлари кенгайиб, унинг сиёсий ва иқтисодий мавқеи ўсди. хонликда ҳарбий ислоҳот ўтказилди. оҳангарон, тошкент, чимкент ва туркистон вилоятлари хонликка қўшиб олинди; 1805 йилдан фарғона давлати расман қўқон хонлиги деб эълон қилинди ва олимбек ўзига хон унвонини олди; умархон ҳукмронлиги даврида бўйсунмай қўйган туркистон, чимкент, сайрам ва авлиёота эгалланди; жиззах, ўратепа ва бошқа жойлар учун қўқон хонлари бухоро амирлиги билан бетўхтов урушлар олиб борди; муҳаммад алихон (1822-1842) шарқий туркистон билан иқтисодий ва сиёсий алоқаларни кучайтиришга ҳаракат қилди. хонлик чегараларини кенгайтириб, қоратегин, кўлоб, ҳисор, бадахшон, дарвоз ва матчо вилоятларини босиб олди. чегараларни мустаҳкамлаш мақсадида пишпак, тўқмоқ, кушка, авлиёота ва бошқа ҳарбий истеҳкомлар қурилди; муҳаммад алихон бошқарувининг сўнгги йилларида қўқонда хон ҳокимиятига қарши насруллохон 1839 ва 1841-1842 йилларда қўқон …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "шайбонийлар ва аштархонийлар даврида ўрта осиёдаги сиёсий ва иқтисодий муносабатлар"

слайд 1 р е ж а: шайбонийлар ва аштархонийлар даврида ўрта осиёдаги сиёсий ва иқтисодий муносабатлар. ўзбек давлатчилиги бирлашмасининг шаклланиши. хонликларнинг xvi-xix асрнинг биринчи ярмидаги ижтимоий-иқтисодий ҳаёти. www.arxiv.uz www.arxiv.uz муҳаммад шайбонийхон буюк давлат тузиш фаолиятини дастлаб лашкар тўплаш ва ёлланма қўшин лашкарбошиси сифатида темурийларга хизмат қилишдан бошлаган; 1499 йилда муҳаммад шайбоний самарқанд тахтини эгаллаб, темурийлар салтанатига чек қўйди; 1500-1508 йилларда шайбонийхон тинимсиз урушлар олиб бориб, фарғонани, хоразмни, хуросонни ишғол қилди, 1508 йилда жом остоналарида темурийларнинг охирги қўшини тор-мор қилингач, уларнинг мовароуннаҳрдаги илдизи батамом тугатилди. каспийдан хитойгача, сирдарё этагидан марказий афғонистонгача бўлган улкан мамлака...

This file contains 19 pages in PPT format (896.0 KB). To download "шайбонийлар ва аштархонийлар даврида ўрта осиёдаги сиёсий ва иқтисодий муносабатлар", click the Telegram button on the left.

Tags: шайбонийлар ва аштархонийлар да… PPT 19 pages Free download Telegram