immunogenetika va oqsillar polimorfizmi

DOCX 7 pages 36.4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.4 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

4.1-mavzu: immunogenetika oqsillar bo’ycha irsiy polimorfezim. odamlarda va hayvonlarda qon guruhlarining naslga berilish tizimini chizish mashg’ulotning maqsadi; immunogenetika va oqsillar polimorfizm to’g’risida tushuncha berish, ularni naslchilik amaliyotida qo’llashga o’rgatish. kerakli jixoz va asbob uskunalar: qon guruxlari va oqsillar polimorfizmi bo’yicha kerakli jadvallar, plakatlar. uslubiy ko’rsatmalar: kishloq xo’jalik xayvonlari qon tarkibidagi eritrositda mavjud bo’lgan antigenlarni va qon zardobidagi antetelolarni farqlash. immunogenetika - genetika fanining mustaqil yangi bir bo’limi bo’lib, immunologik va genetik tekshirish usullarini o’z ichiga oladi. immunogenetik usul tibbiyotda, chorvachilikda, veterinariyada, sud-tibbiyot va veterinariya ekspertizalarida qo’llaniladi. immunogenetik usul odamlar va hayvonlar organizmdagi oqsillar irsiy polimorfizmi, fermentlar, hujayralarning antigen tarkibi, qon, shiralar va har xil suyuqliklarni o’rganishga asoslangan. polimorf sistema “genetik marker" nomi bilan umumlashgan. genetik markerlar quyidagi masalalarni hal qilishda qo’llaniladi: naslchilik xo’jaliklarida hayvonlarning kelib chiqishidagi ishonchlilik darajasini aniqpash, naslli erkak hayvonlar avlodlarining sifatiga qarab baho berish. qishloq xo’jaligi hayvonlari barcha populyasiyalarining genetik tarkibini immunogenetik parametr (kursakich)lar bo’yicha ta’riflash. immunogenetik …

2 / 7

tigenga kiradi. antigen moddalar eritrosit kobig’ida va uning to’rida buladi. antigen shartli ravishda login alfavitidagi harflar bilan belgilanadi, misol a, v. ka, kv va h.k. antiyela ham shu harflar bilan belgilanali va unga “anti” so’zi qo’shiladi, misol anti a, anti v, anti ka va h.k. antitela o’ziga xos bo’lgan antigenlarga qarshi javob reaksiyasini beradi. masalan, anti-a zardobi a antigeniga, anti n zardobi esa n antigeniga qarshi javob beradi. odamlarda va hayvonlarda kon guruhlari kodominantlik asosida ham naslga beriladi. odamlarda qon guruhlarining naslga beriliiiii immunogenetika atamasi 1947 yilda amerika olimi m.irvin tomonidan taklif qilingan, ammo uning tarixi tibbiyotda 1900 yilda avstriyalik olim k.landshteynerning odam qoni ustida o’tkazgan tajribalaridan boshlangan. u odam qoonini o’rganib, ularni 3 guruhga (i- ii-iii), ya’ni 3 fenotipga (o, a, v) ajratadi. keyinchalik polsha olimi yanskiy odamlar qonida iv guruh, ya’ni av fenotipining borligini aniklaydi. shunday qilib, odam qoni turt guruhga - o-i, a-p, v-iii va ab-iv ga …

3 / 7

ominantlik deb aytyladi. odamlarda qon guruhlarining naslga berilishini quyidagi tizimda ko’rsatish mumkin (46-jadval). bu jadval ma’lumotlaridan ko’rinib turibdiki, uch juft allel genlarning o’zaro birikishi natijasida odamlarda 6 xil genotipda (oo, ao, vo, aa, vv, av)gi va 4 xil fenotip da (’oo”, “aa”, “ao”, “vv”, “vo”, “av”) gi qon guruhlari kelib chiqadi. chunki aa, ao va vv, vo genotiplarini fenotip bo’yicha ajratib bulmaydi.birinchi yoki nol guruh resessiv genlardan (o) tashkil topadi. 46-jadval ota-onasiiing fenotipi hosil qiladigan genotiplar va avlodlarning fenotipi ota-onasining fenotipi hosil bo’ladigan genotiplar avlodning fenotipi xos bo’lgani xos bo’lmagani oxo ooxoo o a,v,av oxa oox(aayokiao) a,o v, av oxad ooxav a,v o,av axa (aayoki ao) x aa va ao a, o v,av axv aa yoki ao(vv yoki vo) av, a,v, o - axav (aa yoki ao) xav a,v, av o vxv (vv yoki vo) x vv yoki vo a,o a,av vxav (vv yoki vo)xav a,v, av o avxav avxav …

4 / 7

uruhlari uchrashi mumkin. bunday ota-onadan o guruh qoni bo’lgan bolalar tug’ilmaydi. keyinchalik kishilarda qonning yangi m va n guruhlari ham bo’lishi aniqlandi. bu guruhlar ikki allel gen bilan boshqarilib, ularning o’zaro birikishi natijasida m guruh kodominantlik tipi hosil bo’ladi. shuning uchun ota-onalar mn guruhga ega bo’lsalar ularning bolalarida 25% mm, 50% mn va 25% nn guruh qoni uchrashi mumkin. gomozigot holdagi mm guruh qoni bo’lgan ota va onalardan faqat shu guruh qoni bo’lgan bolalar tug’iladi. nn guruh qoni bo’lgan, ota va onalarning bolalari ham shu guruh qoniga ega bo’ladi. kishilarda qon guruhlarining naslga berilishi mendel qonuniyatlariga bo’ysunadi. hayvonlarda qon guruhlarining naslga berilishi odamlarda qon guruhlarini o’rganish bilan birga hayvonlarda ham qon faktorlari o’rganila boshlandi. chorvachilikda immunogenetikaning rivojlanishi mongenrot va erlixning 1900 yilda echkilar qonidagi farqni aniqlash borasidagi ilmiy ishlaridan boshlangan. keyinchalik qon qo’yish yordamida hayvonlar qonidagi eritrositlarda ham har xil antigen faktorlar borligi va qon zardobida esa birmuncha antitelalar mavjudligi …

5 / 7

n) va m tizim (17 antigen)lardir. qolganlari 2-6 antigenni saqlaydi. barcha tizimlardagi antigenlar shu tizimning bosh harfi bilan belgilanib, albatta indeks qo’yiladi. misol fa, fb, fe, fd yoki va, vv. genotiplari - va (va, vv)vv, va) vv, fenotiplari esa shunga tegishli ravishda v (a+v) yoki va; v(a-v+) yoki vav. otlarda 9 tizim kon guruhi bor a, s, d, k, r, g, fe, t, u) va 20 antigenni nazorat qiladi. s, k, u va fe tizimlari 2 allelii biriktirsa, qolgan tizimlar ikki na unlan ko’p allelarga ega. otlarda eng murakkab tizim d sistemasidir, unda 13 antigen bo’lib 30 dan ziyod feno guruhni hosil qiladi. otlarda antigenlar kon tizimi d harfi bilan belgilanib, indeks qo’yiladi. misol d tizimi antigeni da, de, dd, ds, dt, dd tarzda yoziladi. tovuqlarda hozirgi vaqtda 14 tizim (a, v, s, d, ye, n, j, v. k, z, n. p. r, vh) mavjud, ular 95 ta antigenlarni nazorat …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "immunogenetika va oqsillar polimorfizmi"

4.1-mavzu: immunogenetika oqsillar bo’ycha irsiy polimorfezim. odamlarda va hayvonlarda qon guruhlarining naslga berilish tizimini chizish mashg’ulotning maqsadi; immunogenetika va oqsillar polimorfizm to’g’risida tushuncha berish, ularni naslchilik amaliyotida qo’llashga o’rgatish. kerakli jixoz va asbob uskunalar: qon guruxlari va oqsillar polimorfizmi bo’yicha kerakli jadvallar, plakatlar. uslubiy ko’rsatmalar: kishloq xo’jalik xayvonlari qon tarkibidagi eritrositda mavjud bo’lgan antigenlarni va qon zardobidagi antetelolarni farqlash. immunogenetika - genetika fanining mustaqil yangi bir bo’limi bo’lib, immunologik va genetik tekshirish usullarini o’z ichiga oladi. immunogenetik usul tibbiyotda, chorvachilikda, veterinariyada, sud-tibbiyot va veterinariya ekspertizalarida qo’llaniladi....

This file contains 7 pages in DOCX format (36.4 KB). To download "immunogenetika va oqsillar polimorfizmi", click the Telegram button on the left.

Tags: immunogenetika va oqsillar poli… DOCX 7 pages Free download Telegram