immunogenetika va oqsillar bo‘yicha irsiy polimorfizm

DOCX 9 pages 42.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.0 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

7.-модул: immunogenetika va oqsillar bo‘yicha irsiy polimorfizim reja 1- immunogenetika tushunchasi. 2- odamlarda qon guruhlarining naslga berilishi. 3- hayvonlarda qon guruhlarining naslga berilishi. immunogenetika - genetika fanining mustaqil yangi bir bo‘limi bo‘lib, immunologik va genetik tekshirish usullarini o‘z ichiga oladi. immunogenetik usul tibbiyotda, chorvachilikda, veterinariyada, sud-tibbiyot va veterinariya ekspertizalarida qo‘llaniladi. immunogenetik usul odamlar va hayvonlar organizmdagi oqsillar irsiy polimorfizmi, fermentlar, hujayralarning antigen tarkibi, qon, shiralar va har xil suyuqliklarni o‘rganishga asoslangan. polimorf sistema “genetik marker" nomi bilan umumlashgan. genetik markerlar quyidagi masalalarni hal qilishda qo‘llaniladi: naslchilik xo‘jaliklarida hayvonlarning kelib chiqishidagi ishonchlilik darajasini aniqpash, naslli erkak hayvonlar avlodlarining sifatiga qarab baho berish. qishloq xo‘jaligi hayvonlari barcha populyasiyalarining genetik tarkibini immunogenetik parametr (kursakich)lar bo‘yicha ta’riflash. immunogenetik ko‘rsatkichlarni o‘rganishda hayvonlarning ayrim irsiy kasalliklarga, stress omillarga chidamliligi. mahsuldorligi va ularning evolyunion kelib chiqishi bilan bog‘liqligini aniqlash. egizaklarni immunologik tahlil qilishda va boshqa maqsadlarda. organizm tashqaridan tushgan yot moddalarga yoki ta’siriga qaarshi kurash e’lon yoki …

2 / 9

reaksiyasini beradi. masalan, anti-a zardobi a antigeniga, anti n zardobi esa n antigeniga qarshi javob beradi. odamlarda va hayvonlarda kon guruhlari kodominantlik asosida ham naslga beriladi. odamlarda qon guruhlarining naslga berilishi. immunogenetika atamasi 1947 yilda amerika olimi m.irvin tomonidan taklif qilingan, ammo uning tarixi tibbiyotda 1900 yilda avstriyalik olim k.landshteynerning odam qoni ustida o‘tkazgan tajribalaridan boshlangan. u odam qoonini o‘rganib, ularni 3 guruhga (i- ii-iii), ya’ni 3 fenotipga (o, a, v) ajratadi. keyinchalik polsha olimi yanskiy odamlar qonida iv guruh, ya’ni av fenotipining borligini aniklaydi. shunday qilib, odam qoni turt guruhga - o-i, a-p, v-iii va ab-iv ga bo‘linadi. shundan keyin odamlarda qon qo‘yysh muammo- si hal bo‘lib, ularni har xil tasodifiy holatlarda saqlab qolish imkoniyati tug‘ildi. odamlarda o-1 fenotipli qonning eritrotsitlarda hech qanday antigen bo‘lmaydi, qon zardobida esa a va v antitelalalar bo‘ladi. a-ii fenotinli konning eritrotsitlarida a antigeni, kon zardobida v antitelasi bo‘ladi. v- sh fenotipli qonning eritrotsitida …

3 / 9

lari kelib chiqadi. chunki aa, ao va vv, vo genotiplarini fenotip bo‘yicha ajratib bulmaydi. birinchi yoki nol guruh retsessiv genlardan (o) tashkil topadi. 46-jadval ota-onasiiing fenotipi hosil qiladigan genotiplar va avlodlarning fenotipi ota-onasining fenotipi hosil bo‘ladigan genotiplar avlodning fenotipi xos bo‘lgani xos bo‘lmagani oxo ooxoo o a,v,av oxa oox(aayokiao) a,o v, av oxad ooxav a,v o,av axa (aayoki ao) x aa va ao a, o v,av axv aa yoki ao(vv yoki vo) av, a,v, o - axav (aa yoki ao) xav a,v, av o vxv (vv yoki vo) x vv yoki vo a,o a,av vxav (vv yoki vo)xav a,v, av o avxav avxav a,v, av o shuning uchun qoni nol guruh bo‘lgan ota-onalarning bolalari ham faqat shy guruh qoniga ega bo‘ladi. qoni av guruh bulgan ota-ona geterozigot organizmlardir, ya’ni ular a va v genlari bo‘lgan gametalarni teng miqdorda ishlab chiqaradi. shuning uchun qoni av guruhga mansub kishilar bilan qoni o …

4 / 9

larning bolalarida 25% mm, 50% mn va 25% nn guruh qoni uchrashi mumkin. gomozigot holdagi mm guruh qoni bo‘lgan ota va onalardan faqat shu guruh qoni bo‘lgan bolalar tug‘iladi. nn guruh qoni bo‘lgan, ota va onalarning bolalari ham shu guruh qoniga ega bo‘ladi. kishilarda qon guruhlarining naslga berilishi mendel qonuniyatlariga bo‘ysunadi. hayvonlarda qon guruhlarining naslga berilishi. odamlarda qon guruhlarini o‘rganish bilan birga hayvonlarda ham qon faktorlari o‘rganila boshlandi. chorvachilikda immunogenetikaning rivojlanishi mongenrot va erlixning 1900 yilda echkilar qonidagi farqni aniqlash borasidagi ilmiy ishlaridan boshlangan. keyinchalik qon qo‘yish yordamida hayvonlar qonidagi eritrotsitlarda ham har xil antigen faktorlar borligi va qon zardobida esa birmuncha antitelalar mavjudligi aniqlandi. lekin odamlarga nisbatan hayvonlarda tabiiy antitelalar juda oz miqdorda bo‘lib, aglyutinatsiya hosil qilmasligi aniqlandi. keyingi yillarda fergyuson (1941-1942) va stormont (1943-1951) har xil eritrotsitlardagi antitelalarga nisbatan hosil bo‘ladigan antigelalarni olishga muvaffaq bo‘lishdi. hozirgi vaqtda qoramollarda a, v, s, f, v, j, e, m, n', t, …

5 / 9

guruhi bor a, s, d, k, r, g, fe, t, u) va 20 antigenni nazorat qiladi. s, k, u va fe tizimlari 2 allelii biriktirsa, qolgan tizimlar ikki na unlan ko‘p allelarga ega. otlarda eng murakkab tizim d sistemasidir, unda 13 antigen bo‘lib 30 dan ziyod feno guruhni hosil qiladi. otlarda antigenlar kon tizimi d harfi bilan belgilanib, indeks qo‘yiladi. misol d tizimi antigeni da, de, dd, ds, dt, dd tarzda yoziladi. tovuqlarda hozirgi vaqtda 14 tizim (a, v, s, d, e, n, j, v. k, z, n. p. r, vh) mavjud, ular 95 ta antigenlarni nazorat qiladi. v tizimi murakkab bo‘lib, o‘zida 35 aitigenni biriktirgan. allelarni belgilashda tizim harfiga raqam qo‘shiladi (v4, 18 va k.). shunga tegishli ravishda antigenlar v4, v18 tarzda belgilanadi. tovuqlarning qon guruhi uchun birinchi nomenklaturami broyleom tahlil qilgan. har bir antigen simvoli bilan belgilangan, (v1, v2, v3 va h.k.) shu narsa aniqlanganki tovuqlarda a va …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "immunogenetika va oqsillar bo‘yicha irsiy polimorfizm"

7.-модул: immunogenetika va oqsillar bo‘yicha irsiy polimorfizim reja 1- immunogenetika tushunchasi. 2- odamlarda qon guruhlarining naslga berilishi. 3- hayvonlarda qon guruhlarining naslga berilishi. immunogenetika - genetika fanining mustaqil yangi bir bo‘limi bo‘lib, immunologik va genetik tekshirish usullarini o‘z ichiga oladi. immunogenetik usul tibbiyotda, chorvachilikda, veterinariyada, sud-tibbiyot va veterinariya ekspertizalarida qo‘llaniladi. immunogenetik usul odamlar va hayvonlar organizmdagi oqsillar irsiy polimorfizmi, fermentlar, hujayralarning antigen tarkibi, qon, shiralar va har xil suyuqliklarni o‘rganishga asoslangan. polimorf sistema “genetik marker" nomi bilan umumlashgan. genetik markerlar quyidagi masalalarni hal qilishda qo‘llaniladi: naslchilik xo‘jaliklarida hayv...

This file contains 9 pages in DOCX format (42.0 KB). To download "immunogenetika va oqsillar bo‘yicha irsiy polimorfizm", click the Telegram button on the left.

Tags: immunogenetika va oqsillar bo‘y… DOCX 9 pages Free download Telegram