геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими

PPT 28 sahifa 5,5 MB Bepul yuklash

28 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 5,5 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 28

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 28

ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги тошкент ирригация ва мелиорация институти тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизасиялаш муҳандислари институти “ер ресурларини бошқариш” факультети “геодезия ва геоинформатика” кафедраси “геодезия” фанидан 3-мавзу. “геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими” * режа 1.геодезияда қўлланиладиган координаталар системаси 2.зонали ясси тўғри бурчакли координаталар системаси 3. абсолют, нисбий ва шартли баландликлар географик тўғри бурчакли геодезияда қўлланиладиган координаталар системаси зонали тўғри бурчакли қутбли географик координаталар деб – нуқталарнинг ер эллипсоидидаги жойлашув ўрнини экватор ва бош меридианга нисбатан белгилайдиган бирликка айтилади. географик координаталар икки турга – астрономик ва геодезик координаталарга бўлинади. географик кенглик – ер юзасидаги ма'лум нуқтадан йер маркази томон туширилган тик чизиқ билан, экватор текислиги орасида хосил бўлган бурчак. бурчак кенглиги ер юзидаги у ёки бу нуқтани экватордан қанчага шимолда ёки жанубда жойлашувини корсатади. агарда нуқта шимолий ярим шарда бўлса – шимолий, жанубий ярим шарда бўлса жанубий деб айтилади. экваторда жойлашган нуқталарни кенглиги 0º га, қутбда …

2 / 28

инвич меридианидан шарқга ва ғарбга 00 дан 1800 гача ўзгаради. кенглик ва узоқликларнинг қийматлари астрономик кузатишлар ва геодезик ўлчашлар натижасида топилади. астрономик координаталар – бу жойлашув ўрни осмон жисмларини кузатиш йўли билан аниқланган координаталардир. уларнинг аниқлиги жуда юқори бўлади. астрономик координаталар астрономик кенглик (φ) ва асторономик узоқлик (λ) дан таркиб топган. асторономик кенглик – бу нуқтанинг жойлашган ўрни текислиги ва йернинг тортиш кучи марказидан кесиштириб ўтказилган экватор текислиги орасидаги бурчакдир. бу кенглик экватордан қутбларга томон бўлган тартибда 0° дан 90° гача бўлган катталикда ўлчанади. экватордан шимолга томон бўлган кенгликлар шимолий кенглик, жанубга томон эса жанубий кенглик деб юритилади. асторономик узоқлик – бу нуқта жойлашган ўрнининг меридиани ва гринвич меридианининг текисликлари орасидаги бурчакдир. бу кўрсаткич гринвич меридианидан шарқ ва ғарб томонларга бўлган тартибда 0° дан 180° гача бўлган катталикда ўлчанади. гринвич меридианидан шарқга томон бўлган узоқликлар шарқий узоқлик, ғарбга томон эса ғарбий узоқлик, деб юритилади. гринвич меридиани нуқтанинг кенглиги ва меридиани …

3 / 28

тади; геодезик координаталар барча геодезик ўлчашлар учун асос сифатида қабул қилинган референс-эллипсоид асосида ўлчанади. референс-эллипсоид эса ўз геометрик марказига эга бўлади. нуқта жойлашган ўриндан мана шу марказга нормал (уринма) туширилади. экватор, шундай қилиб иккала координата тизими орасидаги асосий фарқ шовун чизиғи ва нормалнинг бир бирига ўзаро тўғри келмаслигидан келиб чиқади. уларнинг ўртача фарқи 3-4 мм ни ташкил қилади. астрономик координаталар астрономиянинг техник воситалари ёрдамида ўлчаш йўли билан аниқланади; астрономик координаталар астрономиянинг техник воситалари ёрдамида ўлчаш йўли билан аниқланади; геодезик координаталар геодезик ўлчашларни олий геодезиянинг бир тармоғи бўлмиш сфероид геодезияси формулалари асосида хисобл.аш йўли билан аниқланади геодезик координаталар – бу жойлашув ўрни геодезик ўлчашлар йўли билан аниқланган координаталардир. уларнинг аниқлиги юқори бўлади. геодезик координаталар геодезик кенглик (в) ва геодезик узоқлик (l) дан таркиб топган. геодезик кенглик – бу нуқтанинг жойлашган ўрни текислиги ва ер экаватори текислиги орасидаги бурчакдир. бу кенглик экватордан қутбларга томон бўлган тартибда 0° дан 90° гача катталикда ўлчанади. …

4 / 28

лар тизимидан битта нуқта оламиз ва қутбли координаталар тизимига ўзгартирамиз. (3,4) r  сиз r ва  қандай қилиб топишни биласизми? 4 3 r = 5 (5, 0.93) қутбли координаталар: ҳозир бошқа йўлдан борамиз, қутбли координаталар тизимидан тўғри бурчакли координаталар тизимига ўтамиз. сиз х ва у қандай қилиб топишни биласизми? тўғри бурчакли координаталар: 4 y x қутбий координата системаси агар тўғри бурчакли координата тизимидаги ўзоро перпендикуляр х ва y ўқларига фақат х ўқ ва координата бошланиш нуқтаси о олинса, қутбий координата системаси хосил бўлади. қутбий координата системасида тик чизиқ (o р) қутбий ўқ, координатанинг бошланғич нуқтаси(о) эса қутбий нуқта деб қабул қилинади. бирор нуқта ( м нуқта) нинг қутбий нуқтага нисбатан ўрнини аниқлаш учун бу нуқтани қутбий нуқта билан туташтирувчи чизиқнинг узунлиги (о м) ва қутбий ўқ (o р) билан oм чизиқ орасидаги бурчак (θ) ўлчанади oм чизиқ радиус - вектор, θ бурчак эса мўлжаллаш бурчаги деб юритилади. қутбли координата …

5 / 28

ки контурига лойиҳалаш сиртида нуқта ёки контур мос келиши кўрсатилган эди. (3) (4) ав сфера сирти кесимини ўнга уринма ав1 билан алмаштириш мутлақ хатолигига тенг бўлади. d =rtgα, s = rα бўлганлиги ва α радиан-да ифодалангани учун уларнинг қийматни (3) формулага қўйсак δs = r(tgα – α) (5) tgα ни қаторга ёйиб ва α нинг кичиклиги сабабли ёйилманинг икки хади билан чекланиб, ҳосил бўлган ифодани олдинги (5) формулага қўйиб, айрим ўзгартиришдан сўнг га эга бўламиз ва бу формулага қиймати куйилганда эса (6) ер эгрилигининг горизонтал ва вертикал масофаларга таъсири j l 2 2 2 4 3 r = + 3 4 tan = q 93 . 0 3 4 tan 1 = ÷ ø ö ç è æ = - q 4 4 cos x = p ÷ ø ö ç è æ 4 , 4 p 4 p 2 2 2 2 4 = ÷ ÷ ø ö ç …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 28 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими" haqida

ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги тошкент ирригация ва мелиорация институти тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизасиялаш муҳандислари институти “ер ресурларини бошқариш” факультети “геодезия ва геоинформатика” кафедраси “геодезия” фанидан 3-мавзу. “геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими” * режа 1.геодезияда қўлланиладиган координаталар системаси 2.зонали ясси тўғри бурчакли координаталар системаси 3. абсолют, нисбий ва шартли баландликлар географик тўғри бурчакли геодезияда қўлланиладиган координаталар системаси зонали тўғри бурчакли қутбли географик координаталар деб – нуқталарнинг ер эллипсоидидаги жойлашув ўрнини экватор ва бош меридианга нисбатан белгилайдиган бирликка айтилади. географик координаталар икки турга – астрономик ва г...

Bu fayl PPT formatida 28 sahifadan iborat (5,5 MB). "геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: геодезияда қўлланиладиган коорд… PPT 28 sahifa Bepul yuklash Telegram

геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими" haqida

O'xshash fayllar