геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими

PPT 33 sahifa 6,7 MB Bepul yuklash

33 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 6,7 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 33

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 33

ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги тошкент ирригация ва мелиорация институти “тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизасиялаш муҳандислари институти” мту “ер ресурларини бошқариш” факультети “геодезия ва геоинформатика” кафедраси “геодезия” фанидан 3-мавзу. “геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими” * режа 1. геодезияда қўлланиладиган координаталар системаси 2. зонали ясси тўғри бурчакли координаталар системаси 3. абсолют, нисбий ва шартли баландликлар фойдаланилган адабиётлар рÿйхати 1. нурматов э., ўтанов ў. геодезия.т, ўзбекистон, 2002 2. мубораковх.м., охунов з.д., пармонов м.х. инженерлик геодезияси. т, ўзгипорзем, 1990 3. охунов з.д. ер тузишда геодезик ишлар. т., янги аср авлоди, 2002 4. internet ma’lumotlari 5 geodeziya darslik 2021 yil x.muborakov., x.xayitov yangi аsr avlodi https://moodle.tiiame.uz/ географик тўғри бурчакли геодезияда қўлланиладиган координаталар системаси зонали тўғри бурчакли қутбли географик координаталар деб – нуқталарнинг ер эллипсоидидаги жойлашув ўрнини экватор ва бош меридианга нисбатан белгилайдиган бирликка айтилади. географик координаталар икки турга – астрономик ва геодезик координаталарга бўлинади. географик кенглик – ер юзасидаги ма'лум …

2 / 33

дейилади. географик координаталар географик кенглик деб еq экватор текислиги билан м нуқтадан туширилган шовун чизиғи орасидаги бурчакка айтилади. унинг қиймати экватордан шимолга ва жанубга 00 дан 900 гача ўзгаради. бош (гринвич) меридиан текислиги билан м нуқтадан ўтказилган меридиан текислиги орасидаги икки қиррали бурчакка географик узоқлик дейилади. унинг қиймати гринвич меридианидан шарқга ва ғарбга 00 дан 1800 гача ўзгаради. кенглик ва узоқликларнинг қийматлари астрономик кузатишлар ва геодезик ўлчашлар натижасида топилади. астрономик координаталар – бу жойлашув ўрни осмон жисмларини кузатиш йўли билан аниқланган координаталардир. уларнинг аниқлиги жуда юқори бўлади. астрономик координаталар астрономик кенглик (φ) ва асторономик узоқлик (λ) дан таркиб топган. асторономик кенглик – бу нуқтанинг жойлашган ўрни текислиги ва йернинг тортиш кучи марказидан кесиштириб ўтказилган экватор текислиги орасидаги бурчакдир. бу кенглик экватордан қутбларга томон бўлган тартибда 0° дан 90° гача бўлган катталикда ўлчанади. экватордан шимолга томон бўлган кенгликлар шимолий кенглик, жанубга томон эса жанубий кенглик деб юритилади. асторономик узоқлик – бу …

3 / 33

ди. нуқта жойлашган ўриндан мана шу марказга нормал (уринма) туширилади. экватор, шундай қилиб иккала координата тизими орасидаги асосий фарқ шовун чизиғи ва нормалнинг бир бирига ўзаро тўғри келмаслигидан келиб чиқади. уларнинг ўртача фарқи 3-4 мм ни ташкил қилади. астрономик координаталар астрономиянинг техник воситалари ёрдамида ўлчаш йўли билан аниқланади; астрономик координаталар астрономиянинг техник воситалари ёрдамида ўлчаш йўли билан аниқланади; геодезик координаталар геодезик ўлчашларни олий геодезиянинг бир тармоғи бўлмиш сфероид геодезияси формулалари асосида хисобл.аш йўли билан аниқланади гринвич меридиани нуқтанинг кенглиги ва меридиани текисликлари референс-эллипсоиднинг геометрик марказини кесиб ўтади; астрономик координаталар астрономиянинг техник воситалари ёрдамида ўлчаш йўли билан аниқланади; геодезик координаталар геодезик ўлчашларни олий геодезиянинг бир тармоғи бўлмиш сфероид геодезияси формулалари асосида хисоблаш йўли билан аниқланади. шундай қилиб иккала координата тизими орасидаги асосий фарқ шовун чизиғи ва нормалнинг бир бирига ўзаро тўғри келмаслигидан келиб чиқади. уларнинг ўртача фарқи 3-4 мм ни ташкил қилади. геодезик координаталар – бу жойлашув ўрни геодезик ўлчашлар йўли …

4 / 33

к деб юритилади. бу система кичик жойларнинг планини тузишда қўлланилади. бунда абцисса ўқи х сифатида меридиан йўналиши қабул қилиниб, координатанинг қиймати ўқидан шарқга қараб мусбат, ўқдан ғарбга қараб манфий ишорада олинади. х ўқга перпендикуляр экватор йўналиши у ордината ўқи бўлиб, абцисса қийматлари тўғри бурчакли координаталар системаси тўғри бурчакли координаталар тизимидан битта нуқта оламиз ва қутбли координаталар тизимига ўзгартирамиз. (3,4) r  сиз r ва  қандай қилиб топишни биласизми? 4 3 r = 5 (5, 0.93) қутбли координаталар: ҳозир бошқа йўлдан борамиз, қутбли координаталар тизимидан тўғри бурчакли координаталар тизимига ўтамиз. сиз х ва у қандай қилиб топишни биласизми? тўғри бурчакли координаталар: 4 y x қутбий координата системаси агар тўғри бурчакли координата тизимидаги ўзоро перпендикуляр х ва y ўқларига фақат х ўқ ва координата бошланиш нуқтаси о олинса, қутбий координата системаси хосил бўлади. қутбий координата системасида тик чизиқ (o р) қутбий ўқ, координатанинг бошланғич нуқтаси(о) эса қутбий нуқта деб қабул қилинади. …

5 / 33

танинг баландлигини топиш мумкин. ер эгрилиги таъсирини горизонтал масофаларни ва баландликларни ўлчашда ҳисобга олиш ер сиртини ўрганишда унинг ҳамма нуқталари олдиндан қабул қилинган ягона геоид сиртидан деярли фарқ қилмайдиган эллипсоид сиртига нормал бўлган чизиқлар билан лойиҳаланиши ва ер табиий сиртининг ҳар бир нуқтаси ёки контурига лойиҳалаш сиртида нуқта ёки контур мос келиши кўрсатилган эди. (3) (4) ав сфера сирти кесимини ўнга уринма ав1 билан алмаштириш мутлақ хатолигига тенг бўлади. d =rtgα, s = rα бўлганлиги ва α радиан-да ифодалангани учун уларнинг қийматни (3) формулага қўйсак δs = r(tgα – α) (5) tgα ни қаторга ёйиб ва α нинг кичиклиги сабабли ёйилманинг икки хади билан чекланиб, ҳосил бўлган ифодани олдинги (5) формулага қўйиб, айрим ўзгартиришдан сўнг га эга бўламиз ва бу формулага қиймати куйилганда эса (6) ер эгрилигининг горизонтал ва вертикал масофаларга таъсири такроллаш учун саволлар 1. геодезияда қўлланиладиган координаталар системасини айтинг? 2. зонали ясси тўғри бурчакли координаталар системаси тўғрисида маълумот …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 33 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими" haqida

ўзбекистон республикаси қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги тошкент ирригация ва мелиорация институти “тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизасиялаш муҳандислари институти” мту “ер ресурларини бошқариш” факультети “геодезия ва геоинформатика” кафедраси “геодезия” фанидан 3-мавзу. “геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими” * режа 1. геодезияда қўлланиладиган координаталар системаси 2. зонали ясси тўғри бурчакли координаталар системаси 3. абсолют, нисбий ва шартли баландликлар фойдаланилган адабиётлар рÿйхати 1. нурматов э., ўтанов ў. геодезия.т, ўзбекистон, 2002 2. мубораковх.м., охунов з.д., пармонов м.х. инженерлик геодезияси. т, ўзгипорзем, 1990 3. охунов з.д. ер тузишда геодезик ишлар. т., янги аср авлоди, 2002 4. internet ma’lumotlari 5 geodeziya darslik 2021...

Bu fayl PPT formatida 33 sahifadan iborat (6,7 MB). "геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: геодезияда қўлланиладиган коорд… PPT 33 sahifa Bepul yuklash Telegram

геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"геодезияда қўлланиладиган координаталар ва баландликлар тизими" haqida

O'xshash fayllar