iqtisodiyot nazariyasi

PPTX 53 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

53 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 53

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 53

1-боб. иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва ўрганиш усуллари o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz iqtisodiyot va servis universiteti iqtisodiyot va axborot texnalogiyalari fakulteti “iqtisodiyot nazariyasi” fani fan o`qituvchisi: erdanayev bunyodjon abdumalikovich reja: 1/2-mavzu. iqtisodiyotga kirish. iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va o`rganish usullari 1 3 4 2 iqtisodiyot va uning bosh masalasi iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishi iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari 5 iqtisodiy qonunlar va kategoriyalar (ilmiy tushunchalar) iqtisodiy jarayonlarni ilmiy bilishning usullari 3 iqtisodiyot va uning bosh masalasi cheklangan iqtisodiy resurslardan unumli foydalanib, kishilarning yashashi, kamol topishi uchun zarur bo‘lgan hayotiy vositalarni ishlab chiqarish va iste’molchilarga yetkazib berishga qaratilgan, bir-biri bilan bog‘liqlikda amal qiladigan turli-tuman faoliyatlar yaxlit qilib, bir so‘z bilan, iqtisodiy faoliyat deb ataladi. 4 qadimda iqtisodiy faoliyatning asosiy shakli uy xo‘jaligi doirasida ro‘y bergan. shuning uchun qadimgi grek olimlarining (ksenofont, platon, aristotel) asarlarida iqtisodiyot – uy xo‘jaligi va uni yuritish qonunlari deb tushuntirilgan. …

2 / 53

va mahsulotlarni to‘g‘ri taqsimlash yo‘llarini topish iqtisodiyotning asosiy mazmunini tashkil etadi. iqtisodiyot makroiqtisodiyot mikroiqtisodiyot jahon iqtisodiyoti oila iqtisodiyoti korxona yoki firma iqtisodiyoti mintaqa iqtisodiyoti milliy iqtisodiyot tarmoq iqtisodiyoti iqtisodiyot qamrov darajasiga qarab quyidagi turlarga bo‘linadi 7 inson tomonidan yaratilgan tovarlar va xizmatlarning, resurslarning harakati bo‘yicha takror ishlab chiqarish quyidagi fazalar birligidan iboratdir: ishlab chiqarish jarayoni; taqsimlash jarayoni; ayirboshlash jarayoni iste’mol qilish jarayoni. ishlab chiqarish – kishilik jamiyatining mavjud bo‘lishi va rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan hayotiy ne’matlarni yaratish jarayoni. barcha tovar va xizmatlar ishlab chiqarish jarayonida yaratilishi sababli, u takror ishlab chiqarishning eng asosiy va boshlang‘ich fazasi hisoblanadi. agar ishlab chiqarilmasa, taqsimlanadigan, ayirboshlanadigan va nihoyat, iste’mol qilinadigan narsalar bo‘lmaydi. taqsimot – ishlab chiqarish omillari va uning natijalarini iqtisodiyotning turli qism va sub’ektlari o`rtasida taqsimlash jarayoni. bu bosqichda, eng avvalo, ishlab chiqarish vositalari, kapital, ishchi kuchi va boshqa resurslar turli tarmoqlar, sohalar, hududlar va nihoyat, korxonalar o`rtasida taqsimlanadi. bundan tashqari, ishlab chiqarish …

3 / 53

a resurslarning takror ishlab chiqarish fazalaridagi harakati ehtiyoj resurs iqtisodiyotning doimiy va bosh masalasi – ehtiyojlarning cheksizligi va iqtisodiy resurslarning cheklanganligidir. 13 insonning yashashi va kamol topishi, umuman insoniyatning rivojlanishi uchun kerak bo`lgan hayotiy vositalarga bo`lgan zarurati iqtisodiyot nazariyasi fanida ehtiyoj deb ataladi. ehtiyojlar ijtimoiy-iqtisodiy ehtiyojlar ehtiyojlarni iste`mol qilish tavsifiga ko`ra birlamchi ehtiyojlar umumjamiyat ehtiyojlari hududiy guruhiy yakka birgalikda qondiriluvchi ehtiyojlar ma`naviy moddiy shaxsiy ishlab chiqarish ikkilamchi ehtiyojlar 15 iqtisodiy resurslarni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin: tabiiy resurslar ishchi kuchi resusrslari kapital yer, yer osti boyliklari, suv, o`rmon va biologik resurslar kishilarning aqliy va jismoniy qobiliyatlari foyda olish maqsadida ishlatiladigan binolar, stanoklar, mashinalar, asbob-uskunalar, inshootlar, qurilmalar, sotishga tayyor tovarlar, pul mablag`lari va boshqalar tadbirkorlik qobiliyati kishilarning ishlab chiqarish va xizmat ko`rsatish jarayonlarini tashkil etish va boshqarish qobiliyatlari moddiy ehtiyojlar – bu moddiy ko`rinishdagi ne’matlar vositasida qondiriluvchi zaruratdir. bular iste’mol uchun zarur bo`lgan ko`plab hayotiy predmetlarni (ishlab chiqarish va transport vositalari, oziq-ovqat, …

4 / 53

uy-ro`zg`or buyumlari, shaxsga ko`rsatiladigan turli xizmatlar shaxsiy ehtiyojlarni namoyon etadi. ishlab chiqarish ehtiyojlari – mahsulot ishlab chiqarish yoki xizmat ko`rsatishni amalga oshirish maqsadida ishlatiluvchi turli iqtisodiy resurslarga bo`lgan zarurat. ishlab chiqarish ehtiyojlariga xomashyo (neft, paxta va h.k.), materiallar (po`lat, yog`och, tola va h.k.), asbob-uskunalar, ish mashinalari (yuk mashinasi, ekskavator, buldozer va h.k.), ishchi kuchi va boshqalarni kiritish mumkin. insonning shaxsiy manfaati, qiziqishlari va turmush tarziga moslab qondirilishi mumkin bo`lgan ehtiyojlar yakka tarzda qondiriluvchi ehtiyojlar deyiladi. ularga ovqatlanish, kiyinish kabilarni misol qilish mumkin. hatto ovqatlanish jarayoni birgalikda (oilaviy yoki bir necha kishilar bilan) amalga oshirilgan taqdirda ham, har bir kishining ovqatga bo`lgan ehtiyoji alohida, yakka tarzda qondiriladi. odatda kishilarning turli darajalardagi guruhi (oila, jamoa, mamlakat fuqarolari va h.k.) tomonidan birgalikda namoyon etiluvchi ehtiyojlar birgalikda qondiriluvchi ehtiyojlar deyiladi. masalan, ta’lim olish binolari, kasalxonalardan, dam olish joylaridan bahramand bo`lish, sport o`yinlari va ko`ngilochar tomoshalarni birgalikda ko`rish, mamlakat mudofaasi va tinchligini saqlash kabilar shular …

5 / 53

susiyatlari ta’sirida shakllanuvchi ehtiyoji. masalan, katta yoshdagi odamlar va bolalar, erkaklar va ayollar, oliy ma’lumotlilar va ma’lumotsizlar, sportchilar va spirtli ichimliklarga moyil kishilar va hokazolarning yakka ehtiyojlari tarkibi o`zaro farq qiladi. hattoki, bir jinsdagi, o`zaro teng va boshqa belgilari bo`yicha o`xshash insonlarning yakka ehtiyojlari ba’zi bir jihatdan farq qilishi mumkin. guruhiy ehtiyoj – bu ma’lum guruh yoki jamoalarga birlashgan kishilarning birgalikdagi ehtiyoji. bir oilaning ehtiyoji boshqa biridan, bir mehnat jamoasining ehtiyojlari boshqasidan o`z tarkibi va darajasi jihatidan farq qiladi. hududiy ehtiyoj – bu muayyan hududlarda istiqomat qiluvchi kishilarning birgalikdagi ehtiyoji. inson muayyan hududda istiqomat qilganligi sababli, uning ba’zi bir ehtiyojlari mazkur hududda istiqomat qiluvchi barcha insonlarning umumiy ehtiyojlari sifatida namoyon bo`ladi. masalan, har bir mahalla o`zining guzari, unda joylashgan savdo va maishiy xizmat ko`rsatish shoxobchalari, bolalar bog`chasi, dam olish joylari, istirohat bog`lari va boshqa inshootlarga ehtiyoj sezadi. umumjamiyat ehtiyojlari – bu jamiyat miqyosidagi barcha kishilar uchun umumiy bo`lgan ehtiyoj. har …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 53 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiyot nazariyasi"

1-боб. иқтисодиёт назарияси фанининг предмети ва ўрганиш усуллари o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz iqtisodiyot va servis universiteti iqtisodiyot va axborot texnalogiyalari fakulteti “iqtisodiyot nazariyasi” fani fan o`qituvchisi: erdanayev bunyodjon abdumalikovich reja: 1/2-mavzu. iqtisodiyotga kirish. iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va o`rganish usullari 1 3 4 2 iqtisodiyot va uning bosh masalasi iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishi iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari 5 iqtisodiy qonunlar va kategoriyalar (ilmiy tushunchalar) iqtisodiy jarayonlarni ilmiy bilishning usullari 3 iqtisodiyot va uning bosh masalasi cheklangan iqtisodiy resurslardan unumli foydalanib, kishilarning yashashi, kamol topishi uc...

Этот файл содержит 53 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "iqtisodiyot nazariyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiyot nazariyasi PPTX 53 стр. Бесплатная загрузка Telegram