iqtisodiyot nazariyasi

PPTX 12 pages 201.1 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 201.1 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

презентация powerpoint reja: iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari www.arxiv.uz 1 iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishi 2 iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari 3 iqtisodiy jarayonlarni ilmiy bilishning uslublari iqtisodiyot nazariyasi fani shakllanishi jarayonida bir qancha g‘oyaviy oqimlar, maktablar vujudga kelgan. merkantelizm fiziokratlar klassik maktabi marjenalizm neoklassik keynschlik maktabi marksizm monetarizm ekonomiks www.arxiv.uz iqtisodiy oqimlardan dastlabkisi merkantilizm deb atalgan. bu oqim tarafdorlari odamlarning, jamiyatning boyligi puldan, oltindan iborat, boylik savdoda, asosan tashqi savdoda – muomala jarayonida paydo bo‘ladi, ko‘payadi, savdoda band bo‘lgan mehnat unumli mehnat, boshqa mehnatlar esa unumsizdir, deb tushuntirib keldilar. keyinchalik ayirboshlash, ya’ni savdo jarayonida hech qanday boylik yaratilmasligi, qiymatning ko‘paymasligi ma’lum bo‘lib qoldi. faqat ayriboshlashning ekvalentlik tartibi, ya’ni teng mehnatga teng boylik muvozanati buzilgan taqdirda boylik birovlar foydasiga qayta taqsimlanadi, natijada kimdir boyib, kimdir xonavayron bo‘lib boradi. keyingi oqim fiziokratlar deb atalgan. ular merkantilistlardan farqli o‘laroq, boylik qishloq xo‘jaligida yaratiladi va ko‘payadi, degan g‘oyani olg‘a surdilar. …

2 / 12

a boshqa xizmat ko‘rsatish sohalarida ham yaratilishini isbotlab berdilar va hamma boylikning onasi yer, otasi mehnat, degan qat’iy ilmiy xulosaga keldilar. shuni aytish kerakki, a.smitning “ko‘rinmas qo‘l” prinsipi hozirgi kunda juda ko‘p tilga olinmoqda. u o‘zining “xalqlar boyligining tabiati va sabablari to‘g‘risida tadqiqot” (1776) degan kitobida insonni faollashtiradigan asosiy rag‘bat xususiy manfaatdir deb ko‘rsatadi. ulardan keyin marksizm deb nomlangan nazariy yo‘nalish o‘zlarining nazariyasida jamiyat taraqqiyotiga tabiiy-tarixiy jarayon deb qarab, ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalar, ularning iqtisodiy tuzumi, tarkibiy qismlari, vujudga kelish, rivojlanish va boshqasi bilan almashish sabablari to‘g‘risidagi ta’limotni hamda qo‘shimcha qiymat nazariyasini yaratdilar. www.arxiv.uz xix asrning oxirgi choragidan iqtisodiyot nazariyasining yangi yo‘nalishi «ekonomiks» vujudga kela boshladi. avvvalo, aytib o‘tish kerak, mazkur yo‘nalish klassik ilmiy yo‘nalishning asosiy belgilariga ega edi. birinchidan, ushbu yo‘nalish tadqiqotchilari iqtisodiyotni tadqiq etishda bilish usullarining keng doirasiga tayanishadi. ular birinchi bo‘lib xo‘jalik jarayonlarining miqdoran o‘zaro bog‘liqliklarini aniqlashda matematik usullardan, iqtisodiy psixologiya usullaridan foydalanishdi. ikkinchidan «ekonomiks» vakillari iqtisodiyot nazariyasining predmeti …

3 / 12

ng, qo‘shilgan mehnat yoki resurs unumdorligining pasayib borish qonuni degan nazariyalar ishlab chiqildi. marjinalizm nazariyasi aniq olingan tovarga bo‘lgan talab va uning narxi o‘rtasidagi bog‘liqlik va o‘zaro ta’sirini tahlil qilishda keng qo‘llanildi. www.arxiv.uz iqtisodiyot nazariyasining yangi yo‘nalishi neoklassik, ya’ni yangi klassik deb nom oldi. bu nazariyaning yirik namoyondalaridan biri a.marshall bo‘lib, u iqtisodiy jarayonning funksional bog‘lanishi va funksional nisbatlarini ishlab chiqishga harakat qildi, bozor muvozanatini va narxni aniqlovchi omillar talab va taklifdan iborat deb qaradi. bu nazariy yo‘nalishning namoyondalaridan biri shveysariyalik iqtisodchi leon valras bo‘lib, u umumiy iqtisodiy muvozanat modelining nusxasini ishlab chiqishga harakat qildi. 1936 yilda ingliz iqtisodchisi jon meynard keyns o‘zining «bandlik, foiz va pulning umumiy nazariyasi» degan kitobida makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar: milliy daromad, kapital xarajatlar, iste’mol va jamg‘arishning o‘zaro bog‘liqligini tahlil qilib, investitsiya va iste’molning eng maqsadga muvofiq tarzda tashkil topishi iqtisodiy taraqqiyotning muhim omili deb ko‘rsatadi. keyns ta’limoti, ya’ni keynschilik maktabi ta’sirida iqtisodiyotda makroiqtisodiy tahlil yo‘lga qo‘yildi. …

4 / 12

sh qonun-qoidalarini o‘rganishdan iborat iqtisodiyot nazariyasi fanining vazifasi bilish vazifasi amaliy vazifa uslubiy vazifa g`oyaviy-tarbiyaviy vazifa www.arxiv.uz www.arxiv.uz bilish vazifasi - har qanday fan kabi iqtisodiyot nazariyasi ham fundamental ahamiyatga ega: jamiyatda insonlarning tabiat ashyolari, boshqa moddiy ashyolar hamda o‘zaro bir-birlari bilan aloqalarida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlarni tadqiq etib, bizni o‘rab turgan olam to‘g‘risidagi fikrlarimizni kengaytiradi amaliy vazifa – amaliy iqtisodiyotning asosiy maqsadi cheklangan resurslardan unumli foydalanib iqtisodiy o‘sishni ta’minlash va shu asosda o‘sib boruvchi ehtiyojlarni qondira borishdan iborat. shu maqsaddan kelib chiqib, cheklangan turli xil resurslarning har bir birligi evaziga ko‘proq tovarlar ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatishni ta’minlash, har bir faoliyat turi bo‘yicha xarajatlar miqdori bilan erishilgan samara, ya’ni tovar va xizmatlar miqdorini taqqoslash, resurslardan unumliroq foydalanish yo‘llarini topishdan iboratdir; uslubiy vazifasi – iqtisodiyot nazariyasi fanining o‘zi, tahlili va uning tamoyillari, olingan xulosalar, tadqiq etilayotgan iqtisodiy qonunlar boshqa ijtimoiy va tarmoq fanlari uchun uslubiy asos bo‘lib xizmat qiladi; g‘oyaviy-tarbiyaviy …

5 / 12

llari, qonun-qoidalari va aniq hadislaridir. www.arxiv.uz dialektik usul ilmiy abstraksiya usuli tahlil va sintez usuli. mantiqiylik va tarixiylikning birligi usuli. iqtisodiy jarayonlarni miqdor jihatdan tahlil qilish usullari taqqoslash statistik matematik grafik www.arxiv.uz www.arxiv.uz e`tiboringiz uchun rahmat! www.arxiv.uz image2.gif /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyot nazariyasi"

презентация powerpoint reja: iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va bilish usullari www.arxiv.uz 1 iqtisodiyot nazariyasining fan sifatida shakllanishi 2 iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari 3 iqtisodiy jarayonlarni ilmiy bilishning uslublari iqtisodiyot nazariyasi fani shakllanishi jarayonida bir qancha g‘oyaviy oqimlar, maktablar vujudga kelgan. merkantelizm fiziokratlar klassik maktabi marjenalizm neoklassik keynschlik maktabi marksizm monetarizm ekonomiks www.arxiv.uz iqtisodiy oqimlardan dastlabkisi merkantilizm deb atalgan. bu oqim tarafdorlari odamlarning, jamiyatning boyligi puldan, oltindan iborat, boylik savdoda, asosan tashqi savdoda – muomala jarayonida paydo bo‘ladi, ko‘payadi, savdoda band bo‘lgan mehnat unumli mehnat, boshqa mehnatlar esa unumsizdir, d...

This file contains 12 pages in PPTX format (201.1 KB). To download "iqtisodiyot nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyot nazariyasi PPTX 12 pages Free download Telegram