рақамли технологиянинг асослари

PDF 13 pages 151.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 151.3 KB

File type PDF

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

microsoft word - 1- маъруза маъруза – 1 рақамли технологиянинг асослари ушбу ўқув курсида рақамли технологияда қўлланиладиган сонлар тизими, разряд оғирлиги, рақамли техниканинг асосий мантиқий элементлари ва уларнинг комбинациялари, улар асосида схемалар йиғиш ва уларни соддалаштириш усулари ва бошқа элементлари кўриб чиқилади. компьютер технологияси бўйича уларнинг тузилиши ва уни элементларининг асосий вазифалари, ахборот технологияси ва тизимлари ҳақида, йўналишнинг андозавий дастурий воситалари, ҳамда электромеханик тизимларни автоматик бошқариш тизимларини хисоблаш ва тадқиқот қилиш учун сонли методлар ҳамда махсус дастурлар мажмуасини усуллари кўриб чиқилади. «эмт ни микропроцессорли бошкариш» фанини ўқитишдан мақсад талабаларни электр техник, электр механик ва электр технологик объектларни бошқариш тизимларини лойихалашда замоновий компьютер ва рақамли техника воситаларини қўллашга ўргатишдан иборат. маълумки, электр техник, электр механик ва электр технологик объектларни ифодаловчи математик моделларни юқори ўлчамлилиги ва чизиқсизлиги, бошқариш алгоритмларини мураккаблиги рақамли ҳисоблаш техникаси воситаларини кенг қўлламасдан туриб, мазкур объектларни автоматик бошқариш тизимларини (абт) яратиш жуда қийин. фанни ўқитишнинг вазифаси талабаларни мавжуд бўлган …

2 / 13

тушуниб етиш қийин бўлган объект деб қарашади. аслида эса бу қурилмалар аниқ мантиқ қонунлари асосида ишлайди. мантиқий элементлар ҳар қандай рақамли схемаларннг асосини ташкил қилади. биз кўриб чиқадиган мантиқий элементлар иккилик саноқ системасидаги рақамлар билан ишлагани учун иккили мантиқий элементлар дейилади. мантиқий элементларни оддий узгичларда, реледа, транзисторлар, диодлар ва интеграл схемаларда (ис) йиғиш мункин. арзонлиги, ихчамлиги ва кенг тарқалгани туфайли кўпгина мантиқий элементлар ис ларда йиғилади. рақамлҙ тҕхнҙқаҕа қўлланҙлаҕҙган саноқ сҙстҕмаларҙ саноқ системаси деб, предметлар мажмуасини махсус белгилар билан белгилашни тушунилади. рақамли қурилмаларда иккили саноқ системаси деб аталувчи система ишлатилади. бундан ташқари эҳм ва микропроцессор системаларида ўн олтилик саноқ системаси деб аталувчи система ҳам ишлатилади. демак, рақамли технологияни тушуниш учун бир саноқ системадан иккинчи системага ва аксинча тескарисига ўтказишни билиш керак. раҗряҕ оғҙрлҙгҙ фараз қилайлик сотувчи ҳарид қилинган мол учун 243 сўм пул тўлашни талаб қилди. сиз унга тахминан шундай тўлайсиз: 2та 100сўмлик + 4та 10 сўмлик + 3та 1сўмлик …

3 / 13

нтиқий элементлари рақамли сигналларни қайта ишлаш учун ишлатиладиган қурилмалар мантиқий элементлар дейилади. «ҳам » - мантиқий элементини кўпинча «ҳаммаси» ёки хеч қайсиси типидаги элемент дейилади. қуйидаги 1-расмда ҳам элементини ишлаш принципини механик калитлар ёрдамида намойиш қилинган. бу расмда l лампа ёниши учун хар иккала калит а ва в уланиши керак. мантиқий элемент «ҳам» кўпинча интеграл схемаларнинг корпусида диодларда ва транзисторларда йиғилади. қуйидаги 2 - расмда «ҳам» элементини шартли белгиланиши кўрсатилган. … 512 256 128 64 32 16 8 4 2 1. 1 – расм. ҳам мантиқий элементини ишлаш принципини намойиши. + _ а в кириш чиқиш l 2-расм. худди шунингдек рақамли технологияда мантикий элементларнинг ёки, эмас, хам-эмас, ёки-эмас, ёкини инкорловчи, ёки-эмасни инкорловчи асосий элементлари ишлатилади (1-жадвал) . 1-жадвал мантикий функция шартли белгиланиши булев функция хақҙқатлҙқ җаҕвалҙ эмас _ aa  кириш чиқиш а а 0 1 1 0 хам yвa * кириш чиқиш а b y 0 0 0 0 …

4 / 13

функцияси yabcd  бўлиб д ҳам с-эмас ҳам в ҳам а-эмас чиқишда y ни беради деб ўқилади. булев функцияси ёрдамида схема тузамиз. 2-жадвал. d с с а а b y в а c d d c b a y а) булев функцияси асосида. б) содда кўриниши. демак, схема 4 киришли «ҳам» элементидан, а ва с киришларда инвераторлардан иборат экан. д ва в «ҳам» элементининг актив киришлари (high) дейилади. яна бир ҳақиқатлик жадвални кўриб чиқамиз. yabdcabcd  . кириш чиқиш кириш чиқиш д с в а y д с в а y 0 0 0 0 0 1 0 0 0 1 0 0 0 1 0 1 0 0 1 0 0 0 1 0 0 1 0 1 0 0 0 0 1 1 0 1 0 1 1 0 0 1 0 0 0 1 1 0 0 0 0 1 0 1 0 1 1 0 1 …

5 / 13

райди: 1. ҳозир кўриб чиқанимиздек кўпайтмалар йиғиндиси кўринишида ycbba  2. йиғиндилар кўпайтмаси кўринишида yfeed  ))(( биринчи кўринишдаги булев ифодасига дизъюнктив нормал форма (днф), иккинчи кўринишига конъюнктив нормал форма (кнф) дейилади. булев ифодаларни соддалаштириш yвавава  ____ булев ифодасини кўриб чиқамиз. бу ифодага мантиқий схема тузиш учун бизга 3 та «ҳам» элементи, 2 та инвертор ва 1 та учта киришли «ёки» элементлари кераклигини кўрамиз. c а ва ___ вс __ 5 ba 2 ва __ y b 3 1 2 6 4 бу ифоданинг мантиқий схемаси қуйидаги кўринишда бўлади: ва __ в __ ва ҳақиқатлик жадвали эса қуйидаги кўринишда бўлади: кириш кириш чиқиш в а y 0 0 0 0 1 1 1 0 1 1 1 1 жадвалга қараб, бу ҳақиқатлик жадвали икки киришли ёки элементига тегишли эканини аниқлаймиз. булев ифодасини соддалашган кўриниши эса қуйидагича бўлади: а +в = y энди схемани соддалашган кўринишини келтирамиз: а в y …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "рақамли технологиянинг асослари"

microsoft word - 1- маъруза маъруза – 1 рақамли технологиянинг асослари ушбу ўқув курсида рақамли технологияда қўлланиладиган сонлар тизими, разряд оғирлиги, рақамли техниканинг асосий мантиқий элементлари ва уларнинг комбинациялари, улар асосида схемалар йиғиш ва уларни соддалаштириш усулари ва бошқа элементлари кўриб чиқилади. компьютер технологияси бўйича уларнинг тузилиши ва уни элементларининг асосий вазифалари, ахборот технологияси ва тизимлари ҳақида, йўналишнинг андозавий дастурий воситалари, ҳамда электромеханик тизимларни автоматик бошқариш тизимларини хисоблаш ва тадқиқот қилиш учун сонли методлар ҳамда махсус дастурлар мажмуасини усуллари кўриб чиқилади. «эмт ни микропроцессорли бошкариш» фанини ўқитишдан мақсад талабаларни электр техник, электр механик ва электр технологик объ...

This file contains 13 pages in PDF format (151.3 KB). To download "рақамли технологиянинг асослари", click the Telegram button on the left.

Tags: рақамли технологиянинг асослари PDF 13 pages Free download Telegram