o‘spirinlik davri psixologiyasi

PDF 19 pages 1.1 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

andijon davlat pedagogika instituti biologiya 102-guruh talabasi inomjonova muhtasarning psixalogiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. ilk o`spirinlik va yoshlik davrida psixik rivojlanish.  reja: 1.ilk o’spirinlik davri psixologiyasiga umumiy tavsif (psixofiziologik rivojlanish xususiyatlari, o’quv faoliyati xususiyatlari, ijtimoiy xulq-atvordagi umumiy o’zgarishlar). 2. ilk o’spirinlik davrida intellektual va emotsional rivojlanish xususiyatlari. 3. ilk o’spirinlik davrida do’stlashish muammosining psixologik xususiyatlari. 4. ilk o’spirinlik davrida muhabbat. ilk o’spirinlik davrida o’zini-o’zi anglashning rivojlanishi (o’zini-o’zi baholash, hurmat qilish, shaxsiy va ijtimoiy identifikatsiya muammolari). 5. ilk o’spirinlik davrida o’quv-kasbiy faoliyatning etakchi faoliyatga aylanishi va kasb tanlash muammosi. 6. ilk o’spirinlikda kasbga yo’naltirishning psixologik muammolari o`spirinlik davrida aqliy rivojlanish ilk o`spinilik davridagi yoshlarning shaxsiy xususiyatlari, mehnat faoliyati va kasbga tayyorlash. usmirlikdan keyingi navbatdagi boskichni uspirinlik davri deb bir boskich xisoblashimiz xam mumkin, lekin xozirgi kupchilik psixologlar klassifikatsiyasi buyicha ikki boskichga ajratishimiz xam mumkin. avval usmirlikdan keyingi boskichni usmirlik, keyingisi ilk uspirinlik yoki yigitlik davri deb aytilardi–da 14 yoshdan 21 …

2 / 19

ilmiy dunyoqarash, barqaror e`tikodning shakllanishiga, yuksak insoniy xis–tuyguning vujudga kelishiga, bilimni uzlashtirishga ijodiy yondoshuv kuchayishiga olib keladi. xayotda uz urnini topishga intilish kasb – xunar urganish, ixtisoslikni tanlash, itsikbol rejasini to`zish, kelajakka jiddiy munosabatda bulishni keltirib chikaradi. birok bu davr kuch-gayrat, shijoat, kaxramonlik kursatishga urinish, jamoat, jamiyat va tabiat xodisalariga romantik munosabatda bulish bilan boshka yosh davrlaridan keskin farklanadi. ilk uspirinning psixik rivojlanishini xarakatga keltiruvchi kuch jamoat tashkilotlari, maktab jamoasi, ta`lim jarayoni kuyadigan talablar darajasining oshishi bilan u erishgan psixik kamolot urtasidagi ziddiyatlardir.turli karama– karshiliklar, ziddiyatlar uspirinning axlokiy, akliy, etsetik jixatdan tez o`sishi orqali bartaraf kilinadi. ilk uspirinlik yoshidagi etakchi omil yuqori sinf o`quvchisi faoliyatining xususiyati, moxiyati va mazmunidagi tub burilishdir. uspirinlarda avvalo o`zini anglashdagi siljish yaqqol kuzga tashlanadi. bu xol shunchaki o`sishni bildirmaydi. uspirinda o`zi-ning ruxiy dunyosini, shaxsiy fazilatlarini, akl-zakovatini, kobiliyati xamda imkoniyatini aniqlashga intilish kuchayadi. bu yosh-dagi o`quvchilarning o`zini anglashga aloqador xususiyatlari mavjud. ular avval, uzlarining kuchli va …

3 / 19

boladan yana bir xususiyat– murakkab shaxslararo munosabatlarda aks etuvchi burch, vijdon xissi, uz kadr- kimmatini e`zozlash, sezish va faxmlashga moyillikdir. masalan, uspirin yigit va kiz sezgirlik deganda nozik, nafis xolatlarning farkiga borish, zaruratni anglash, xolisona yordam uyushtirishni, shaxsning nafsoniyatiga tegmasdan amalga oshirishni tushunadi. uspirin o`zining ezgu niyatini baxolashda jamoada uz urnini belgilash nuktai – nazaridan yondoshadi, chunonchi, «o`zim tan-lagan mo`taxassislikka yaroklimanmi?», «jonajon respublikamga, ota-onamga munosib farzand bula olamanmi?», «jamiyatning taraqqiyotiga uz ulushimni kusha olamanmi?» degan savollarga javob kidiradi. o`quvchida o`zining fazilati to`g`risida yaqqol tasavvur xosil qilish uchun ukituvchi unga juda utsalik,ziyraklik bilan yordam berishi lozim. shundagina jamoada utsozga, dutslariga chukurxurmat, minnatdorchilik tuygulari uygonadi. uspirin o`quvchida o`zini anglash zamirida uz–o`zini tarbiyalash itsagi tug`iladi va bu ishning yullarini topish, ularni kundalik turmushga tadbik qilish extiyoji vujudga keladi. uzlariga ma`qo`l ma`naviy – psixologik qiyofaga ega bulish uchun okilona ulcham, mezon, vazifalarni bajaruvchi barkamol, mukammal timsol, namuna, yuksak orzu tasvirini kidiradilar. uspirinda ideallar bir …

4 / 19

llarda ilk uspirinlar uzlarini kurkmas, jasur qilib kursatishga, nourin xarakatlarga moyil bo`ladilar. ilk uspirinlar ma`naviy xislatlarga, axlokiy mezonlar moxiyatiga jiddiy munosabatda bo`ladilar. l.a.umanskiy fikricha buning uchun uspirin quyidagi xislatlarga ega bulishi kerak. a) axlokiy xislatlar – jamoatchilik, samimiylik, tashabbus-korlik, faollik, mexnatsevarlik; b) irodaviy xislatlar – matonat, kat`iyat, mutsakillik, tashab-buskorlik, batartiblik, intizomlilik; v) emotsional xislatlar – xushchakchaklik, tetiklik, xazilkashlik va yangilikni xis etish, uz kuchiga ishonch, optimizm va boshkalar. uspirinlarda mavjud bo`lgan yana bir muxim xislat ularda yuksak darajadagi dutslik, urtoklik, ulfatchilik, muxabbatning vujudga kelishidir. shu sifatlarningkay darajada shakllanganligi tarbiya-viy ta`sir utkazish mezoni xisoblanadi. uspirin o`quvchilarda tabiat, san`at, adabiyot, madaniyat, ijti-moiy xayot guzalliklarini paykash, idrok qilish, sevish, ulardan ta`sirlanish, ma`naviy ozuka olish xislatlari paydo bo`ladi. ular-ning psixologiyasida mayin sado, yokimli nido, kalbni tulkin-lantiradigan musika, nozik xis–tuygu, ezgulik xislari, mayllari kuchayadi. ayniqsa, etsetik xislar ularning ma`naviyatidagi kupol, noxush, xunuk va yokimsiz kiliklarning yukolishiga yordam beradi. shunga karamay uspirin yigit va kizlar orasida …

5 / 19

ulishining asosiy sababi maktabda ukish davrida kasb tanlash buyicha turli xil niyatlar paydo bulishidir. v. a. krutetskiy uspirinlarda uchraydigan motivlardan quyidagilarni aloxida ifodalaydi: a) biror ukuv faniga kizikish; b) vatanga foyda keltirish itsagi (o`ziga xos psixologik xususiyatini xisobga olmagan xolda); v) shaxsiy kobiliyatini rukach qilish; g)oilaviy an`analarga rioya etish (voris-lik); d) dutslari va urtoklariga ergashish; e) ish joyi yoki ukuv yurtining uyiga yaqinligi; yo) moddiy ta`minlanishining yaxshi ekani; j) ukuv yurti kurinishining chiroyliligi yoki unga joylashish osonligi. shuningdek boshka turdagi motivlar masalan, shaxsning biror kasbga, fanga moyilligi, maksadi, unga intilishi, kasb to`g`risidagi ma`lumoti, o`zining sixat salomatligi, asab tizimining va tempe-ramentining xususiyati va xokazolar xam bulishi mumkin. o`spirinlarda kasblar xakida yaqqol tasavvur bulmasligi sababli ular ko`proq xatoga yul kuyadilar. uz kobiliyatlarini okilona baxolay olmasliklari tufayli u yoki bu kasbni egallash uchun qanchalik tez va aniq xarakat kila olishlarini, bu ishga moslasha olishlari mumkinligini bilmaydilar. birok xozir mazkur kungilsiz xolatlarning oldini olish …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘spirinlik davri psixologiyasi"

andijon davlat pedagogika instituti biologiya 102-guruh talabasi inomjonova muhtasarning psixalogiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. ilk o`spirinlik va yoshlik davrida psixik rivojlanish.  reja: 1.ilk o’spirinlik davri psixologiyasiga umumiy tavsif (psixofiziologik rivojlanish xususiyatlari, o’quv faoliyati xususiyatlari, ijtimoiy xulq-atvordagi umumiy o’zgarishlar). 2. ilk o’spirinlik davrida intellektual va emotsional rivojlanish xususiyatlari. 3. ilk o’spirinlik davrida do’stlashish muammosining psixologik xususiyatlari. 4. ilk o’spirinlik davrida muhabbat. ilk o’spirinlik davrida o’zini-o’zi anglashning rivojlanishi (o’zini-o’zi baholash, hurmat qilish, shaxsiy va ijtimoiy identifikatsiya muammolari). 5. ilk o’spirinlik davrida o’quv-kasbiy faoliyatning etakchi faoliyatga aylanishi...

This file contains 19 pages in PDF format (1.1 MB). To download "o‘spirinlik davri psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘spirinlik davri psixologiyasi PDF 19 pages Free download Telegram