ta’lim qonuniyatlar va tamoyillari, ularning psixologik va fiziologik asoslari

PPTX 18 pages 154.9 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 154.9 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

тарбия жараёни моҳияти ва мазмуни. тарбия тамойиллари ta’lim qonuniyatlari va tamoyillari, ularning psixologik va fiziologik asoslari prinsip tushunchasi o’qitishning etakchi qoidalari ilmiylik, tizimlilik va izchillik prinsipi ta’limning amaliy hayot bilan bog’lanish prinsipi ta’limda onglilik va faollik qoidasi ko’rsatmalilik, tushunarlilik, mustahkamlilik prinsipi ta’limni turmush bilan bog’lanish prinsipi individual pedagogika prisipi reja: prinsip tushunchasi "prinsip" so'zining ma'nosi xulqning, xatti-harakatning aspsiy qoidasi, yetakchi g'oya demakdir. ta'lim qonuniyatlari (prin-siplari) bu — o'qitish jarayoniga qo'yiladigan talablar yig'indisidir. biz, hatto, turmushda ham „bu odam prinsipli" deymiz va bunda o'sha odamning o'ziga xos qoidalariga, o'zining prinsiplariga muvofiq ish ko'rishini nazarda tutamiz. agar kishining xatti-harakatlarida qat'iy qoidalar bo'lmasa, uni „prinsipi yo'q" deb hisob-laymiz. xv. — xvi asrlardagi mashhur olimlar bilishning asosiy qonuniyatlariga faqat o'qitishning emas, balki axloqiy tarbiyalashning' ham yetakchi asosi sifatida qaraganlar. forobiy „namunali ta'lim" haqidagi risolasida o'quvchilar o'zlashtirishi lozim bo'lgan materialni eng yaxshi yo'sinda bayon qilish masalasiga alohida to'xtalib, bu ishning ikkita turini tavsiya etgan: ularning …

2 / 18

tishi tufayli unda obyektiv voqelikni to'g'ri aks ettiradigan tasawur shakllanishini uqtirgan. sharqshunos olim kindiyning fikricha, insonda ijobiy sifatlarni tarkib toptirishning eng zarur omili uning aql kuchini rivoj-lantirishdir. aql kuchi rivojlanmasa, inson umr bo'yi arastuning kitoblarini o'qisa ham, ularda ifodalangan fanlarning birontasini o'zlashtira olmaydi. bunday odam har qancha urinsa-da, faqat boshqalaming gaplarini takrorlab bera oladigan bo'ladi. u hech narsaning mohiyatini tushunmaydi va o'zlashtira olmaydi. kindiy ana shu fikrlarini bayon qilar ekan, o'qitishning ilmiyligi va ongliligi qoidasini nazarda tutgan. pedagog olimlarning yuqoridagi fikr-mulohazalarini umumlashtirib, xulosa sifatida aytishimiz mumkinki, o'qitish prinsiplari yosh avlodga ta'lim va tarbiya berish maqsadlariga muvofiq o'qitishning xarakterini belgilaydigan asosiy yetakchi qoidalardir. mana shu prinsiplar qayerdan kelib chiqqan? ularni kim, qachon va qanday vaziyatlarda ifodalagan? prinsiplarni ifodalashga olib kelgan asosiy manba, o'qitish amaliyoti, o'qituvchilaming keyinchalik anglangan, umumlashtirilgan va tarqalgan tajribasi hamda topilmalaridir. biz ijtimoiy rivojlanishga ko'ra o'qitish prinsiplarining o'zga-rishini e'tirof etgan holda an'anaviy ta'riflarni saqlash, ularga faqat zamonaviy maktabning ahvolini …

3 / 18

ng ko'rsatmalilik prinsipi ta'iimning ko'rsatmali qo'llanmani hozirlash, o'quvchilarni uni idrok etishga tayyorlash, qo'llanmani ko'rsatish va tahlil qilish kabi qoidalarini taqozo etadi. o'qitishning har xil prinsiplari tavsiya etilgan va etilayotgan bo'lsa ham, lekin barcha tadqiqotchi-didaktlar uchun bir qator umumiy prinsiplari o'qitishning tarbiyalovchi va kamol toptiruvchi prinsipi ilmiylik, tizimlilik va izchillik. ta'limning amaliy hayot bilan bog'lanishi onglilik va faollik. tushunarlilik. puxtalik. ko'rsatmalilik. ilmiylik, tizimlilik va izchillik prinsipi maktab ta'limiga qo'yiladigan ilmiylik talabi xalq ta'limi to'g'risidagi barcha qonunlar, „umumiy ta'lim maktabi konsepsiyasi" hamda „sinfdan va maktabdan tashqari tarbiyaviy ishlar konsepsiyasi"da ifodalangan yetakchi talabdir. hozirgi kunda, ya'ni fan va texnika rivojlangan, ilmiy bilimlar, mustaqil davlatni qurish va uni rivojlantirishning har xil amaliy masalalarini hal qilish-ning zarur shartiga aylanayotgan davrda mazkur prinsipni amalga oshirish nihoyatda muhimdir. ilmiylik prinsipi maktab ta'limi mazmuniga fanda aniq rasmiy-lashgan o'quv materiallarini kiritishni (bu talab maktab dastur-lari va darsliklarini taqqoslashda, o'qituvchi har bir dars uchun material tanlashda hisobga olinadi), o'quvchilarni o'z …

4 / 18

bayon qilish katta ahamiyatga molikdir. biz o'quvchilarimizni hayotga, jamiyat qurilishida qatnashishga tayyorlaymiz. shuning uchun ta'lim amaliy hayot bilan bog'lanishi kerak. hozirgi paytda nazariyani amaliy hayot bilan bog'lash prinsipi alohida ahamiyatga ega. shunga ko'ra, uni ta'lim-tarbiya ishining hamma yo'nalishlarida amalga oshirish zarur. forobiy har qanday fanni ikki qismga, amaliy va nazariy qismlarga ajratgan. mana shu qismlarni qisqacha sharhlashda ulardan hayotda foydalanish imkoniyatlarini hisobga olgan. uning amaliy va nazariy qismlarga bergan ta'riflaridan ta'limni amaliy yo'nalishda olib borish va hayotga, kishilarning kundalik faoliyatiga bog'lash fikri tug'iladi. ta'limning amaliy hayot bilan bog'lanish prinsipi nazariyani amaliy hayot bilan bog'lash prinsipini ro'yobga chiqarish uchun quyidagi tadbirlar amalga oshirilishi kerak: a o'rganiladigan materialni o'quvchilarning shaxsiy tajribasi va kuzatishlari bilan, quyi sinflarda esa ularning o'yinlari bilan bog'lash darker, chunki kichik maktab yoshidagi o'quvchilarni o'qitish albatta o'yin faoliyatini talab qiladi; b ta'limni atrofdagi hayot bilan, yangi jamiyatni qurish amaliyoti bilan bog'lash; d nazariyani amaliyot bilan fanning rivojlanishi jamiyatning ehtiyojlariga …

5 / 18

isi uchun zarar bilimlarni qaysi usullar bilan o'zlashtirish mumkinligini bilish. 4. fanning faktlari hamda qonuniyatlarini ravshan va chuqur tushunish, o'quv materialiarining bola ongida qayta ishlanishi va uning o'z boyligiga aylanishi, olingan bilimlarni hayotda qo'llay bilish. ta'limda onglilik va faollik qoidasi ko'rsatmalilik prinsipi bihshning birinchi pog'onasi — jonli mushohada, ya'ni te-varak-atrofdagi narsalarva hodisalarni idrok etishdir. ko'rsatmalilik prinsipi idrok etishni osonlashtirishi va nazariy bilimlarni hayot, amaliyot bilan bog'lash imkonini beradi. bu prinsip o'rganilayotgan hodisalarga qiziqishni oshiradi, bilimlarni puxtaroq egallashga yor-dam beradi. ibn sinoning qayd qilishicha, inson o'zining o'quv mashg'u-lotlari boshlanishida, narsaning tashqi xossalarini o'rganishda, uning aslini va tasvirini ko'rib, o'zicha bevosita bilimlarni hosil qilishi mumkin. har qanday fanda awalo, narsalarning ta'rifi zarur. ularning mavjudligini esa pirovard natijada isbotlash vositasida bili-nadi, chunki ular mazkur fan aniqlaydigan hodisalardan iborat bo'ladi1. ibn sinoning ana shu xulosasi o'qitishdagi ko'rsatma-lilikning faqat bir jihatini yoritadi, xolos. xulosada awalo inson mavjud narsalarni yoki ularning tasvirlarini idrok etishi tufayli unda …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta’lim qonuniyatlar va tamoyillari, ularning psixologik va fiziologik asoslari"

тарбия жараёни моҳияти ва мазмуни. тарбия тамойиллари ta’lim qonuniyatlari va tamoyillari, ularning psixologik va fiziologik asoslari prinsip tushunchasi o’qitishning etakchi qoidalari ilmiylik, tizimlilik va izchillik prinsipi ta’limning amaliy hayot bilan bog’lanish prinsipi ta’limda onglilik va faollik qoidasi ko’rsatmalilik, tushunarlilik, mustahkamlilik prinsipi ta’limni turmush bilan bog’lanish prinsipi individual pedagogika prisipi reja: prinsip tushunchasi "prinsip" so'zining ma'nosi xulqning, xatti-harakatning aspsiy qoidasi, yetakchi g'oya demakdir. ta'lim qonuniyatlari (prin-siplari) bu — o'qitish jarayoniga qo'yiladigan talablar yig'indisidir. biz, hatto, turmushda ham „bu odam prinsipli" deymiz va bunda o'sha odamning o'ziga xos qoidalariga, o'zining prinsiplariga muvofiq ish ...

This file contains 18 pages in PPTX format (154.9 KB). To download "ta’lim qonuniyatlar va tamoyillari, ularning psixologik va fiziologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ta’lim qonuniyatlar va tamoyill… PPTX 18 pages Free download Telegram