термиз тиббийбиология ва гистология кафедраси

PPTX 30 pages 10.1 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.1 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

презентация powerpoint тиббий биология ва гистология кафедраси тошкент тиббиёт академияси термиз филиали маъруза: тӯқималар. эпителий тӯқимаси. безли эпителий. лектор: биол. фан.номзоди., ашуров а.т. умумий гистологияга кириш – тӯқима ҳақидаги фан тӯқима – тарихий (филогенетик) тараққиёт жараёнида вужудга келиб умумий тузилишга эга бӯлган, маълум функцияни бажаришга ихтисослашган ҳужайралар ва ҳужайра бӯлмаган тузилмалар мажмуасидан иборат. ҳужайралардан ҳосил бӯлади: - ҳужайралараро модда: асосий модда (сӯюқ, желатинга ӯхшаш, қаттиқ) + тола (коллаген, эластин, ретикулин). - ҳӯжайралардан кейинги структура (симпласт, синцития) - постҳӯжайравий структура (эритроцит, тромбоцит, роговые чешуйки). тӯқима классификацияси - эпителий – қават - қават ҳужайралардан иборат, (вазифаси: ҳимоя, сӯриш, секретор ва экскретор). - бириктирувчи ёки ички суюқ тӯқима, таянч –трофик ва ҳимоя тӯқима (қон ва лимфа, хусусий бириктирувчи тӯқима, тоғай ва сӯяқ), жуда кӯп ҳӯжайралараро модда. - мушак – организмнинг ва ички аъзоларнинг ҳаракатини таъминлайди. - асаб – тӯқималар ва организмнинг барча аъзоларини ӯзаро алоқада бӯлишини ҳамда организмни ташқи муҳит билан боғланишини таъминлайди. …

2 / 30

нерация – тӯқималарнинг шикастланган сӯнг қайтадан тикланиши (физиологик ва репаратив; ҳужайра ичи, ҳужайра пролиферацияси, тӯқима ва орган). қопловчи эпителийнинг умумий характеристикаси 1. организмнинг ички муҳитини ташқи муҳитдан ажратиб туради 2. ҳужайралар қават қават жойлашган 3. ҳужайралараро модда йӯқ 4. базал мембранаси бор 5. ҳужайраларнинг поляр тарафлари (апикал ва базал қисми). 6. қон томирлари йуқ –диффуз йули билан озиқланади 7. нерв учлари келиб жойлашган 8. ҳужайралараро бирикиш 9. регенерация жараёни яхши ривожланган (ҳужайравий ва ҳужайралар ичида) 10. анизоморфност: горизонтал ва вертикал 11. цитокератин – маркёр эпителиоцитлар учун 12. ривожланиши – уч эмбрион варақларидан: экто-, эндо- ва мезодерма эпителиаль тӯқимаси – чегараловчи тӯқима бӯлиб, тана юзасини, ҳази қилиш найининг, нафас ва сийдик чиқариш йӯлларининг ички юзасини қоплаб тӯради. эпителий тӯқимаси икки асосий гуруҳга бӯлинади: қопловчи ва безли. қопловчи эпителий. вазифаси: 1. қопловчи – организмнинг ички муҳитини ташқи муҳитдан ажратиб туради (эпидермис, ичак эпителийси ва бошқалар). 2. ҳимоя – ичкарида ётган аъзоларни ҳимоя …

3 / 30

типи). 5. мезенхимадан – выстилает камеры сердца, кровеносные и лимфатические сосуды ангиодермаль типи. бир қаватли ясси эпителий эндотелий ва мезотелийга бӯлинади. эндотелий мезенхимадан ривожланиб, юрак камераларини, қон ва лимфа томирларини ички томондан қоплайди. эндотелия ҳужайралари яъне эндотелиоцитлар маълум бир шаклга эга эмас, чекка қисмлари қирқилган бӯлади. эндотелия вазифаси қон ва атроя муҳитдаги тӯқималар орасида моддалар алмашинув жараёниини таъминлайди. эндотелий ҳужайралари яраланса, қон томирларида тромб ҳосил бӯлишига олиб келади ва қон томирларининг ички қисми бекилиб қолади. мезотелий спланхнотома варақларидан ривожланади, қорин пардасининг париетал ва висцерал варақларини, юрак олди халтасини қоплаб туради. мезотелий ҳужайралари тепа томондан ясси бӯлиб, маълум шаклга эга эмас ва чекка қисмлари қирқилган. мезотелийнинг вазифаси силлиқ бӯлганлиги сабабли ичак перисталтикасида, юракнинг қисқариши, ӯпкада нафас алмашинувида, аъзолариннг сирпанма ҳаракатларида муҳим рол ӯйнайди, ҳамда аъзоларнинг ӯзаро ёпишиб қолмаслигини таъминлайди. бир қаватли ясси эпителий эндотелий мезотелий бир қаватли эпителий (ҳамма ҳужайралар базал мембранада ётади) ясси эпителий (мезотелий) кубсимон эпителий (буйрак каналларининг эпителийси) …

4 / 30

ҳужайралар ён юзасидаги махсус тузилмалар - зич бирикиш, - адгезив боғлар, - тирқишли бирикиш, - коммуникацион (десмосома, полудесмосома) базал мембрана (пластинка): тӯзилиши 20 – 100 нм: оқимтир (ламинин) и қорамтир пластинка (iv тип коллаген) 1 – ҳужайра цитоплазмаси 2 – ҳужайра ядроси 3 ва 4 – полудесмосома: 3 – бирикувчи пластинка 4 – тонофиламентлар 5 – боғловчи (якорные) филаментлар оқимтир пластинкада 6 – қӯшни ҳужайралар плазмолеммаси 7 –фибрилла 8 – коллаген фибриллалари ретикуляр пластинка ёки ғтбт ҳужайраларнинг апикал қисмидаги махсус мосламалар. микроворсинка киприкчалар кӯп қаватли ясси мугузланувчи эпителий қавати: 1. базал 2. тиканаксимон 3. донали 4. (ялтироқ) 5. мугузланувчи кератиноцит ҳужайраларнинг дифферони куп қаватли эпителий кӯп қаватли ясси эпителий қаватма қават жойлашган ҳужайралардан тузилган, унинг фақат базал қаватидаги ҳужайралар базал мембранада ётади. бу эпителий таркибида муртак ҳужайралар бӯлиб, митоз йӯли билан бӯлинади ва кейинга қавтга кӯтарилиб, бошқа турдаги ҳужайралар ҳосил бӯлади яъне дифференциясига учрайди. кейинчалик мугузланиб янгиланади. ӯзгарувчан эпителий ӯзгарувчан …

5 / 30

ияси ҳужайранинг барча қисмлари оқсилли ва оқсил бӯлмаган моддалар ҳосил бӯлиш жараёнида иштироу этади. ядро (днк, транскрипция а-рнк, субъединицы рибосом) → биосинтез в эндоплазматик тӯр → комплекс гольджи, лизосома, цитолемма, цитоскелет. i. безларнинг морфологик классификацияси 1. секретор ёки охирги бӯлим тузилишига кӯра 2. секретор қисмининг тармоқланганлигига кӯра чиқарув найларининг тузилишига кӯра секретор бӯлими + чиқарув найи оддий – чиқарув найи оддий найсимон тузилишга эга мураккаб – чиқарув найи мураккаб (тармоқланган) экзокрин безлар а) «оддий» – чиқарув найи тармоқланмаган. б) «тармоқланмаган» – секретор қисми тармоқланмаган. в) «найсимон» – секретор қисмининг шаклига кӯра. г) «альвеоляр» – секретор қисмининг шаклига кӯра. д) «мураккаб» – чиқарув найи тармоқланган. е) «тармоқланган» – секретор қисми тармоқланган. е) «альвеоляр-найсимон» – секретор қисми мемкин алвеола шаклида, ва найсимон, ва оралиқ шаклда. ii. безларнинг маҳсулотини чиқариши бӯйича классификацияси: - мерокрин - ҳужайранинг бутунлиги сақланади (почти все железы) - апокрин (микро и макро) апикал қисми бироз емирилади (сут бези) - …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "термиз тиббийбиология ва гистология кафедраси"

презентация powerpoint тиббий биология ва гистология кафедраси тошкент тиббиёт академияси термиз филиали маъруза: тӯқималар. эпителий тӯқимаси. безли эпителий. лектор: биол. фан.номзоди., ашуров а.т. умумий гистологияга кириш – тӯқима ҳақидаги фан тӯқима – тарихий (филогенетик) тараққиёт жараёнида вужудга келиб умумий тузилишга эга бӯлган, маълум функцияни бажаришга ихтисослашган ҳужайралар ва ҳужайра бӯлмаган тузилмалар мажмуасидан иборат. ҳужайралардан ҳосил бӯлади: - ҳужайралараро модда: асосий модда (сӯюқ, желатинга ӯхшаш, қаттиқ) + тола (коллаген, эластин, ретикулин). - ҳӯжайралардан кейинги структура (симпласт, синцития) - постҳӯжайравий структура (эритроцит, тромбоцит, роговые чешуйки). тӯқима классификацияси - эпителий – қават - қават ҳужайралардан иборат, (вазифаси: ҳимоя, сӯриш, ...

This file contains 30 pages in PPTX format (10.1 MB). To download "термиз тиббийбиология ва гистология кафедраси", click the Telegram button on the left.

Tags: термиз тиббийбиология ва гистол… PPTX 30 pages Free download Telegram