islomdagi mazhablar va oqimlar

PPTX 12 стр. 848,4 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 848,4 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

слайд 1 islomdagi mazhablar va oqimlar reja: islomdagi yo'nalishlar, mazhablar, oqimlar manba va atamalar lug'aviy va istilohiy sharhlari, sunniylik yo'nalishi hanafiylik, no'mon ibn sobit al-kufiy abu hanifa hayoti va faoliyati hanafiy mazhabi ta'limoti, ilmiy merosi, mazhab izdoshlari shialik yo'nalishidagi mazhablar islomdagi yo'nalishlar, mazhablar, oqimlar insoniyat murakkab ijtimoiy-siyosiy jarayonni boshidan kechirmoqda. xxi asr mafkuralar to'qnashuvi asri bo'lishini idrok etmoq zarur, bunda prezidentimiz i.karimovning “xxi asrda yadro poligonlaridan emas, balki mafkuraviy poligonlardan ehtiyot bo'lishimiz, mafkuraviy immunitet hosil qilishimiz lozim”, degan fikrlari nihoyatda muhim. shuningdek, “g'oyaga qarshi faqat g'oya, fikrga qarshi fikr, jaholatga qarshi ma'rifat bilan bahsga kirishmog'imiz, kurashmog'imiz kerak”, degan so'zlarini alohida esda tutishimiz darkor. mustabid tuzum, jaholat va mutaassiblikka chorlovchi g'oyalarga qarshi milliy istiqlol g'oyasini qo'ya bilishimiz zarur. milliy istiqlol g'oyasi qanday mazmun kasb etadi? avvalo, milliy istiqlol g'oyasi millatidan qat'i nazar o'zbekiston respublikasting fuqarolarini tashkil etuvchi o'zbekiston xalqi (konstitutsiya, 8-modda) manfaatini ifoda etishini anglamog'imiz kerak. manba va atamalar lug'aviy va …

2 / 12

unnatning hukmlaridan olingan mana shu qonunlar fiqh ilmi, deyiladi. islomda asosan ikki yo'nalish: sunniylik (ahli sunna val jamoa sunnat va jamoat ahli) va shialik (shiat ali ali tarafdorlari) mavjud bo'lib, ularning har birida turli masalalar bo'yicha bir qancha mazhablar mavjuddir. uchinchi yo'nalish xorijiylar (xavorij ajralib chiqqanlar) vii asrning ikkinchi yarmida deyarli bo'linib ketgan. sunniylik yo'nalishi "axri sunna val jamoa", deb ataladi va 4 ta fiqhiy mazhabdan iborat: hanafiy; shofe'iy; molikiy; hanbaliy. 2 ta aqidaviy ash'ariy; moturidiy ta'limotiga amal qiladi. islom fiqhi asoslori va sunniylikdagi fiqhiy mazhablarning manbalari quyidagi manbalarga asoslanibgina hukm chiqarish shart: qur'oni karim. agar faqih islomda biror narsaning hukmi qanday ekanligini bilmoqchi bo'lsa, avvalo qur'onga murojaat qiladi. unda nima hukm bo'lsa, hech ikkilanmasdan uni qabul qiladi. 2. sunnat muhammad (s.a.v.) qilgan ishlari va aytgan so'zlari. hadislarga asosan hukm chiqarilganda, ularni nihoyatda ehtiyotkorlik bilan tanlab olinishi zarurdir. 3. ijmo bir davrning ijtihod (diniy manbalardan mustaqil hukm chiqarish) darajasiga yetgan …

3 / 12

. hanafiylik, no'mon ibn sobit al-kufiy abu hanifa hayoti va faoliyati vii va ix asrning birinchi yarmida fiqhda o'ziga xos tushunchalar, ifoda - til va uslubiyat shakllandi. fikh paydo bo'lishining ilk davridayoq, ikki yo'nalish maydonga chiqa boshladi. ulardan biri iroq maktabi bo'lib, u yana "mustaqil fikr yuritish tarafdorlari" (ashob-ar-ra'y), ikkinchi madina maktabi esa "hadis tarafdorlari" (ashobul-hadis), deb yuritiladi. ular orasidagi farq maktablar o'z aqidalarini rivojlantirgan moddiy va madaniy sharoit xususiyatlari hamda ularga meros bo'lib qolgan huquqiy an'analar bilan belgilanadi. "ashob ar-ra'y"ning yorqin vakili, hanafiy mazhabi asoschisi imom a'zam abu hanifa (r.a.) hisoblanadi. hanafiya islomdagi eng ko'p tarqalgan mazhabdir. uning asoschisi abu hanifa 699-767 yillarda yashagan. ma'lumki, huquqshunoslik markazlaridan biri iroqdagi kufa shahri bo'lgan, payg'ambarimizning sahobalari abdulloh ibn mas'ud (vaf. 653 y.) u yerga faqih va muallim sifatida xalifa umar tomonidan yuborilgan edi. uning talabalari fuqaho sifatida tan olindi va ularning eng mashhurlaridan biri hammod ibn abu sulaymon (738 y.) mazkur …

4 / 12

i erga tekkan ayolga kafolatladi. abu hanifa fikricha, balog'at yoshiga yetgan inson mustaqil bo'lib, o'z mulkini o'zi xohlagan tarzda tasarruf etishi mumkindir. molikiy mazhabi bu mazhab arabiston yarim orolida rivoj topib, dastlab hijoz yoki madina mazhabi sifatida nomlangan va uning aqoidi ko'pinchalik umar ibn xattob, abdulloh ibn umar, zayd ibn sobit, payg'ambarimiz (s.a.v.) amakilari abbos va umr yo'ldoshlari oisha faoliyatlari bilan bog'lanadi. mashhur namoyondalar orasida ja'far as-sodiq (vaf. 765 y.) ham bo'lib, keyinchalik u shialikning ja'fariya mazhabiga nom bergan. shofe'iy mazhabi bu mazhab jug'rofiy mintaqa mahsuli bo'lmasdan, ikki o'zga mazhab bilan yaqindan tanish, payg'ambar ajdodi hoshimning akasi al-muttalib avlodidan bo'lgan muhammad ibn idris ibn al-abbos ibn usmon ibn shofe'iy uning asoschisi bo'ldi. shofe'iy 767 yili falastin (g'azza)da tug'ilib, 820 yili misrda vafot etdi. shofe'iy "al-umm" nomli kitobni yozib [ba'zi ma'lumotlarga ko'ra, kitobni uning shogirdi ar-rabiy ibn sulaymon (884 y.) yozgan], unda nafaqat shofe'iy mazhabi nazariyasini ifodalagan, balki o'zga mazhablar orasidagi …

5 / 12

hanbalning huquqiy qarashlari, qavl va fatvolarini namoyon etadi. ibn hanbal 780 yili bag'dodda tug'ilib, shu yerda 855 yili vafot etgan. hadis to'plash niyatida suriya, hijoz, yaman, kufa va basraga ko'p sayohat qilgan va 40 000 dan ortiq hadisni jam etgan olti jildlik "musnad al-imom ahmad" asarini yaratgan. bu mazhabning o'zgalarga nisbatan ko'proq hadislarga tayanishi qonun asoslari jihatidan farq qiladi. ular hadislar mohiyatini qur'on oyatlari martabasigacha ko'tarishgan. hadislarga "qanday?" deb savol bermasdan (bilo kayfa) to'g'ridan-to'g'ri ishonish zarur, deganlar. hanbaliylarga binoan (ibn qayyim al-javziya - 1350 y.) fiqh asoslari beshta: 1. qur'on va sunnat matnlari; 2. sahobalarning fatvolari; 3. qur'on va sunnatga muvofiq bo'lgan ayrim sahobalarning qavllari; 4. isnodi zaif yoki xabar beruvchilar soni kam bo'lgan hadislar; 5. mutlaqo ilojsiz qolganda, qiyos bo'yicha hukm chiqarish. www.arxiv.uz shialik yo'nalishidagi mazhablar ismoiliy mazhabi shia yo'nalishining ismoiliy mazhabi x-xi asrlarda yaqin va o'rta sharqda keng tarqalgan. mazkur mazhabning vujudga kelishi arab xalifaligida sinfiy ziddiyatlarning hamda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islomdagi mazhablar va oqimlar"

слайд 1 islomdagi mazhablar va oqimlar reja: islomdagi yo'nalishlar, mazhablar, oqimlar manba va atamalar lug'aviy va istilohiy sharhlari, sunniylik yo'nalishi hanafiylik, no'mon ibn sobit al-kufiy abu hanifa hayoti va faoliyati hanafiy mazhabi ta'limoti, ilmiy merosi, mazhab izdoshlari shialik yo'nalishidagi mazhablar islomdagi yo'nalishlar, mazhablar, oqimlar insoniyat murakkab ijtimoiy-siyosiy jarayonni boshidan kechirmoqda. xxi asr mafkuralar to'qnashuvi asri bo'lishini idrok etmoq zarur, bunda prezidentimiz i.karimovning “xxi asrda yadro poligonlaridan emas, balki mafkuraviy poligonlardan ehtiyot bo'lishimiz, mafkuraviy immunitet hosil qilishimiz lozim”, degan fikrlari nihoyatda muhim. shuningdek, “g'oyaga qarshi faqat g'oya, fikrga qarshi fikr, jaholatga qarshi ma'rifat bilan bahsga ...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (848,4 КБ). Чтобы скачать "islomdagi mazhablar va oqimlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islomdagi mazhablar va oqimlar PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram