leksikologiya

PPTX 12 pages 149.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 12
leksikologiya. leksikologiya va frazeologiya leksikologiya. leksikologiya va frazeologiya mamatqulova sh. tilning leksikasi deganda, shu tilning lug’at sostavi, ya’ni barcha so’zlar yig’indisi tushuniladi. tilshunoslikning tilning lug’at sostavini o’rganadigan bo’limi leksikologiya deyiladi. tilning ma’no-mazmun tomonini, ya’ni semantikasini o’rganadigan bo’limi semasiologiya deyiladi leksikologiya tildagi so’zlarning yasalishi, ularning kelib chiqishi, (uni alohida nom bilan “etimologiya” deb ham ataladi.) va ishlatilishini o’rganadi. semasiologiya esa keng ko’lamda tildagi barcha birliklarning (so’z, so’z formasi, morfema, so’z birikmalari, frazeologizmlar) ma’no-mazmun tomonini tadqiq etadi. biroq ularning har ikkisi ham bir-biri bilan uzviy ravishda bog’liq bo’lib, semasiologiyaning o’rganish ob’yekti ancha kengroq. leksikologiya va semasiologiyaning asosiy vazifasi tilning markaziy birligi bo’lgan so’zni o’rganishga qaratiladi. leksikologiya va semasiologiya bilan uzviy bog’liq bo’lgan tilning lug’atini tuzish prinsiplari har xil soxalarga tegishli lug’atlarning vazifalarini ko’rsatib beruvchi bo’lim l e k s i k o g r a f i y a deb ataladi odatda, umumiy va o’quv leksikografiyasi farqlanadi umumiy leksikografiya barcha tillar uchun …
2 / 12
’lanish strukturasini izohlab beradi. so’zlarning semantik strukturasini o’rganishda asosan uch metod mavjud. birinchi metodga ko’ra so’zning semantik strukturasi uning morfemik yasalishi bilan bog’lanadi. ikkinchi metod so’zning semantik strukturasini uning sintaktik ishlatilishi bilan bog’liq ravishda tekshiradi. uchinchi metod esa so’zning sintaktik, semantik strukturasini alohida, tipning shu so’zning ichiga olgan leksik-semantik gruppasiga qaraydi. so’zning semantic jihatdan ikki tomonlama birlik ekanligi tashqi /predmet qatori/ va ichki /tilning qurilishi/ tomonini ko’rsatadi. shuning uchun ham so’z tilda ikki planda namoyon bo’ladi: 1/nominatsiya, ya’ni atash birligi sifatida ma’lum leksik ma’noga ega bo’lgan lug’tning elementi; 2/ til qurilish strukturasining negizi sifatida ma’lum morfologik shakllanishga, ya’ni grammatik ma’noga ega bo’lgan birlik. sinonimlar, odatda, to’rt tilga bo’linadi: 1/ absolyut sinonimlar: lingvistika – tilshunoslik; 2/ semantik sinonimlar: botir-qo’rqmas-jasur kabi; 3/ kontekstual: xamid olimjon – avtor-shoir; 4/ stilistik: yuz-bashara-aft-chexra-nusxa kabi. polisemiya so’zlarning bir qancha ma’nolarini anglatadi. so’zning har xil ma’nolari kontekst yordamida oydinlashadi. kelib chiqishi jihatidan polesemiya bir predmetni yoki xodisaning …
3 / 12
xosil bo’ladi. bu xususiyatlar ularning talaffuzi va yozilishida ham o’z aksini topgan. frazeologizmlarning ma’nolari kontekstda nutq studiyasida kengroq ochiladi, biroq ular alohida xolda ham ma’lum nominative ma’noni ifodalashi mumkin. image1.jpg /docprops/thumbnail.jpeg
4 / 12
leksikologiya - Page 4
5 / 12
leksikologiya - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "leksikologiya"

leksikologiya. leksikologiya va frazeologiya leksikologiya. leksikologiya va frazeologiya mamatqulova sh. tilning leksikasi deganda, shu tilning lug’at sostavi, ya’ni barcha so’zlar yig’indisi tushuniladi. tilshunoslikning tilning lug’at sostavini o’rganadigan bo’limi leksikologiya deyiladi. tilning ma’no-mazmun tomonini, ya’ni semantikasini o’rganadigan bo’limi semasiologiya deyiladi leksikologiya tildagi so’zlarning yasalishi, ularning kelib chiqishi, (uni alohida nom bilan “etimologiya” deb ham ataladi.) va ishlatilishini o’rganadi. semasiologiya esa keng ko’lamda tildagi barcha birliklarning (so’z, so’z formasi, morfema, so’z birikmalari, frazeologizmlar) ma’no-mazmun tomonini tadqiq etadi. biroq ularning har ikkisi ham bir-biri bilan uzviy ravishda bog’liq bo’lib, semasiologiyaning o’...

This file contains 12 pages in PPTX format (149.7 KB). To download "leksikologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: leksikologiya PPTX 12 pages Free download Telegram