амир темур ва темурийлар сулоласи даврида давлат ва ҳуқуқ тарихи

PPT 12,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1479387731_64429.ppt amir temur амир темур ва темурийлар сулоласи даврида давлат ва ҳуқуқ тарихи мамлакатнинг ривожи, осойишталиги ва ободончилиги соҳибқирон амир темур ўз тузукларида айтганидек « ... уч нарса мулк, хазина ва лашкар билан ...» таъминланади. солиқ белгилаш ва йиғиш мамлакат хазинасининг муҳим манбаи, давлатнинг эса таянчи ҳисобланади. барча давлатларда бўлганидек амир темур салтанатида ҳам солиқларни белгилаш ва ундириш, хазинани яратиш ва ундан фойдаланиш асосий эътиборда булган. солиқлар мамлакат ижтимоий – иқтисодий ҳаётини тартибга солиш, ҳамда бошқаришнинг муҳим қуролларидан бири бўлишидан ташқари юрт ободончилиги, фан, маданият ва санъат, маориф, соғлиқни сақлашнинг молиявий манбаи деб ҳисобланган. кўп минг сонли сипоҳлар солиқлардан келадиган тушумлар ҳисобига сақланган. амир темур ва темурийлар сулоласи даврида давлат ва ҳуқуқ тарихи солиқлар сиёсатини амалга ошириш мақсадида мамлакатда вазирликлар тайинланган. шулардан мамлакат ва раият вазири, омонат мулк вазири, салтанат ишларини юритувчи (кирим- чиқимларнинг ҳисобини олиб борувчи) вазири молия муносабатларини юритувчилар бўлиб хазинани тўлдириш ва ундан фойдаланиш ишларига тўлиқ жавобгар …

онаси уни, албатта, “мактаб”га ўқишга беришлари шарт бўлган. фарзандига савод ўргатмаган ота-она, ҳатто жиноятчилар қаторига киритилган. муғ тоғи қалъаси, марв, ниса ва тупроқ қалъа шаҳристонларидан топилган қадимий ҳужжатлар марказий осиёда саводхонлик яхши йўлга қуйилганлигидан дарак беради. панжакент ва афросиёб қалъаларидан топилган суғд тилидаги алифбо ва хат машқлари тасвирланган сапол идишларнинг синиқлари ҳам мовароуннаҳрдаги қадимий мактаб таълими ҳақида сўзлайди. мовароуннаҳрда мусулмон мадрасалари ix аср охири х аср бошларида яъни сомонийлар даврида қурила бошлаган1. таниқли шарқшунос олим в.в. бартольд мадрасаларнинг ватани балхга ёндош бўлган амударёнинг ҳар иккала соҳилида жойлашган юртлар деб ҳисоблайдилар. тарихчи муҳаммад наршаҳийнинг фикрича мовароуннаҳрдаги биринчи мадраса бухорода 937-938 йилларда рўй берган ёнғиндан талофат кўрган фаржек мадрасаси бўлган. бундан ташқари, ўша даврда бухорода алоҳида илмий мактаб ҳам мавжуд бўлган. манбаларга қараганда , ўша даврда самарқанд ҳам мовароуннаҳрдаги фан ва таълим марказларидан бири бўлган. 1 абдуллаев в.а., валиходжаев б.н. “диханые веков”. самарканд .1970.43-бет истеъдодли давлат арбоби амир темурнинг теран маънавиятини, айниқса …

олияти соҳибқирон амир темур узининг фаолияти давомида кўплаб харбий юришларга қарамасдан, бунёдкорлик ишларига хам катта эътибор берган. соҳибқирон мовароуннахрни бошкариш, харбий юришлар билан доимо банд булиши билан бир каторда, бу буюк шахснинг дунё ахлини лол колдирган машхур иморатлар, богу бустонлар яратишга, чулларни обод килишга, каналлар каздиришга, шахар ва кишлокларни обод килишга, хунармандчилик ва савдо— сотикни ривожлантиришга, йуллар ва куприклар куришга, маърифат ва маданият обидалари, шифо масканларни барпо этиши бугунги кунда хар бир кишини хайратга солади. амир темур бунёдкорлик ишларини амалга ошириш учун азаддан мавжуд булган имкониятларни ва уз тасарруфида булган мамлакатларнинг кули гул усталари, меъморлари салохиятидан умумли фойдалана билган. самарқанддаги ҳайкали samarqanddagi haykali тарихдан маълумки, жахонда куплаб дунё фотихлари узларидан сунг авлодларига хавас килса арзийдиган даражада мерос колдирмаганлар. соҳибқирон амир темур жахон ахли хавас килса арзийдиган меъморий — маданий ёдгорликлар, турли хил иншоотларни уз авлодларига меърос килиб колдирди. амир темур даврида бунёд этилган тарихий ёдгорликлардан бизгача сакланиб долган самарканддаги бибихоним …

бдор шахслар томонидан ўз мансабини суистеъмол қилганлик жиноятлари учун жазо тайинлаш максалалари, ҳар бир шаҳарда адолат уйлари, қозихона-дорул-аморат ташкил қилиш, қози аскар, аҳдос ва раият қозилари, уларни тайинлаш, ёлғон гувоҳлик учун жазо тайинлаш ва бошқа масалаларга алоҳида эътибор қаратилган. тузуклардан кўринадики, амир темур очиқ юзлилик, раҳм-шафқат билан халқни ўзига ром қилган, адолат ўрнатишга ҳаракат қилиб, иложи борича жабр-зулмдан узоқроқда бўлишга интилган. айниқса, мансабдор шахслар томонидан мулкни ўзлаштириш, талон-тарож қилиш ҳолларида одиллик билан иш тутганлигини кўриш мумкин. хусусан, молия вазирлари давлатнинг молия ишларига хиёнат қилиб, ўзларининг қўл остидаги мол-мулкдан ўзлаштириб олган бўлсалар ва агар бу уларга тааллуқли маошга тенг бўлса, ўша ўзлаштирилган маблағ давлат хазинасига совға, инъом сифатида қайтариб олинган. агар унинг миқдори маошдан икки баробар ортиқ бўлса, мол-мулки тортиқ сифатида давлат ҳисобига ўтказилган. темур тузукларида ижтимоий адолат ва жазо сиёсати масалалари тузукларни ўрганиш, жиноят ва жазо масалаларида амир темур ўз мамлакатида қадимий турк-мўғул анъаналари, удумларига, шунингдек, чингизхоннинг ясо қонунларига ҳам …

уларга мол-мулкига қараб жарима солиш назарда тутилган. шунингдек, доруға ва шаҳар волийлари ҳокимлари халққа жабр-зулм қилсалар, уларни ҳам жиноятларига мос равишда жазога тортиш назарда тутилган. «тузуклар»да бирор кишининг айби исботланганда, унга нисбатан фақат битта жазо қўлланилиши, яъни агар жарима солинса, дарра билан урмаслик, дарра билан урилса, жарима солмаслик тўғрисида гапирилади. бу каби жазолаш усуллари темур давридаёқ, айнан бир жиноят учун икки маротаба жазога тортиш мумкин эмаслиги тўғрисидаги қоида мустаҳкамланганлигини кўриш мумкин. 1 темур тузуклари. – тошкент, 1996.-94 б. «темур тузуклари» - конституциямиз ҳуқуқий манбаси сифатида мустақиллик шарофати туфайли 1992 йил 8 декабрда ўзбекистон республикаси конституцияси қабул қилинди. янги конституция асосий қонун сифатида халқаро демократик андоза ва талабларга жавоб бериши, унинг олдинги конституциялардан мутлақо фарқ қилиши алоҳида эьтиборга моликдир. конституция ҳар қандай давлатнинг юзи, обрў-эътибори ҳисобланади. зотан, у давлатни давлат, миллатни миллат сифатида дунёга танитадиган қомусномадир. ўзбекистон республикаси конституциясини ишлаб чиқишда бутун халқ иштирок этди. янги конституцияда халқимизнинг иродаси, руҳияти, ижтимоий …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "амир темур ва темурийлар сулоласи даврида давлат ва ҳуқуқ тарихи"

1479387731_64429.ppt amir temur амир темур ва темурийлар сулоласи даврида давлат ва ҳуқуқ тарихи мамлакатнинг ривожи, осойишталиги ва ободончилиги соҳибқирон амир темур ўз тузукларида айтганидек « ... уч нарса мулк, хазина ва лашкар билан ...» таъминланади. солиқ белгилаш ва йиғиш мамлакат хазинасининг муҳим манбаи, давлатнинг эса таянчи ҳисобланади. барча давлатларда бўлганидек амир темур салтанатида ҳам солиқларни белгилаш ва ундириш, хазинани яратиш ва ундан фойдаланиш асосий эътиборда булган. солиқлар мамлакат ижтимоий – иқтисодий ҳаётини тартибга солиш, ҳамда бошқаришнинг муҳим қуролларидан бири бўлишидан ташқари юрт ободончилиги, фан, маданият ва санъат, маориф, соғлиқни сақлашнинг молиявий манбаи деб ҳисобланган. кўп минг сонли сипоҳлар солиқлардан келадиган тушумлар ҳисобига сақлан...

Формат PPT, 12,8 МБ. Чтобы скачать "амир темур ва темурийлар сулоласи даврида давлат ва ҳуқуқ тарихи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: амир темур ва темурийлар сулола… PPT Бесплатная загрузка Telegram