paleolit davri va uning o‘rganilishi

PPTX 15 pages 1.0 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

презентация powerpoint paleolit davri va uning o‘rganilishi. mavzu rejasi: 1. paleolit – tosh davrining dastlabki bosqichi. 2. o’rta osiyo paleolit davrining o’rganilish tarixi. 3. mustye davrining xo’jalik xususiyati va shakllari. paleolit (yun. paleyos-qadimgi, lot. litos-tosh) qadimgi tosh davri mil. avv. 3/2,6 mln.-12 ming yilliklar bilan sanalanadi. paleolit o‘z navbatida ilk, o‘rta va so‘nggi bosqichlardan tashkil topgan. yer shari paydo bo‘lgandan buyon dam sovib, dam isib turgan. antropogen davrida ham bunday jarayon davom etgan. paleolit davrida yer sharining shimoliy qismida bir necha muzliklar-glyasiali (dunay, gyuns, mindel, riss va vyurm) va ular oralig‘ida issiq va namchil iqlimi muzlik oralig‘i-intergyasial davrlari (dunay-gyuns, gyuns- mindel, mindel-riss, riss-vyurm) hukm surgan. davr bosqichlar madaniyatlar bosqichi davriy sanalar paleolit ilk paleolit olduvay (ilk, o‘rta, so‘nggi bosqichlari) mil.avv. 3/2,6 mln.- 1,0/0,9 mln. yillik ashell (ilk, o‘rta va so‘nggi bosqichlari) mil.avv. 1,0/0,9 mln.-120/100 ming yillik o‘rta paleolit mustʼe mil.avv. 120/100-40 so‘nggi paleolit madlen mil.avv. 40-35 m.y. tardenauz mil.avv. 35-25 …

2 / 15

eng qadimgi odam suyagi hamda o‘ttizga yaqin yovvoyi hayvonlarga tegishli suyaklar topilgan. selengur makoni tosh qurollari qayroqtoshdan yasalgan chopper, bifas-qo‘l cho‘qmori, kliver-qo‘lbolta, sanchqi, chopqilardan iborat. hayvon suyaklar ayiq, bo‘ri, yovvoyi cho‘chqa, buqa, tur, ot, arxar, bug‘ularga tegishli eng qadimgi odam suyagi makonning uchinchi madaniy qatlamidan topilgan. topilmalar bosh chanoq, yelka suyagining bo‘lagi va bir necha dona tishlardan iborat bo‘lib, ikki yoki uch nafar arxantrop vakillariga tegishli bo‘lgan. suyak topilmalarini o‘.islomov dastlab ashel davrning o‘rta bosqichi bilan sanalagan, keyinchalik olduvay davri bilan tenglashtirgan. boshqa bir mutaxassis olimlar (v.a.ranov, a.e.dodonov, a.p.derevyanko) ashel davring so‘nggi bosqichiga oid, deb hisoblaydilar. janubiy tojikistondagi obimozor vohasida joylashgan ko‘ldara makoni ashel davrining ilk bosqichiga oid muhim yodgorlik hisoblanadi. makondan qayroqtoshdan yasalgan kichik o‘lchamli tosh qurollari topilgan. ular nukleus, qirg‘ich va sanchqi va ularni yasash jarayonida hosil bo‘lgan uchrindilardan iborat. yodgorlik paleomagnit usulidagi tekshirish natijasiga ko‘ra mil. avv. 800 ming yillik bilan sanalangan. o‘rta osiyoda o‘rta pleystotsen davriga …

3 / 15

aridan kam sonli tosh qurollari va hayvon suyaklari topilgan. tosh qurollari chaqmoqtosh va chaqmoqlashgan slanetsdan yasalgan. ashel davri madaniy qatlamlaridan ishlanish usuli ancha qo‘pol bo‘lgan tosh qurollari, nukleuslar va uchrindilar topib o‘rganilgan. tosh qurollarining sirtaga tabiiy taʼsir natijasida zarar yetgan. tuzlar yig‘ilib, qotib qolishi natijasida asl holati buzilgan. topib o‘rganilgan tosh qurollarining asosiy qismi chaqmoqtoshdan va kam sonli nusxalari chaqmoqlashgan slanetsdan yasalgan. obsidiandan yasalgan bir dona tosh qurolining topilishi muhim o‘rin tutadi. bunday tosh qurollar o‘rta osiyoning boshqa yodgorliklarida uchramaydi. obsidian vulqon harakati faol bo‘lgan kichik osiyo va o‘rta sharq hududida tarqalgan. bu bevosita ko‘lbuloq makonida yashagan odamlari bilan g‘arbiy osiyo bilan maʼlum aloqasidan dalolat beradi. suyak topilmalari arxar, ot va boshqa hayvonlarga tegishli. ko‘lbuloq makonining yaqin atrofida paleolit davriga oid qizilolma 2 yodgorligi joylashgan. qizilolma 2 tabiiy chaqmoqtosh qatlamiga ega kon shaxtasi bo‘lib, undan ishlov berilgan tosh qurollari, tosh qurollari yasash jarayonida hosil bo‘lgan uchrindilar topilgan. tosh qurollari orasida …

4 / 15

an chaqmoqtoshdan, levallua usulida yasalgan ashel davri tosh qurollari topilgan. janubiy tojikistonda ashel davrining so‘nggi bosqichiga oid qaratov i va lohutiy i makonlari o‘rganilgan. qaratov i makonidan qayroqtosh va qisman chaqmoqtoshdan yasalgan chopper, qirg‘ich, to‘g‘nag‘ich va boshqa qurollar topilgan. yodgorlik termolyuminessent usulida tekshirish natijasiga ko‘ra mil. avv. 200 ming yillik oid. lohutiy i makonidan topilgan tosh qurollari qoratov i qurollariga nisbatan ancha takomillashgan va yasalish usuliga ko‘ra levallua alomatini saqlanib qolgan. ular qayroqtoshdan yasalgan chopper, girdishsimon, bir zarb maydonchali va bir tomonli nukleuslar hamda tishli, o‘yiq shaklida yasalgan tosh qurollaridan iborat. makonning soz tuproqli qadimgi qatlami termolyuminessent usulida tekshirish natijasi ko‘ra mil. avv. 130-120 ming yilliklar bilan sanalangan. turkmanistonning g‘arbiy qismida ham ashel davriga oid bir nechta makonlar aniqlangan. bu yerda ashel davrining so‘nggi bosqichi oid yangaja i, qasqirbuloq va junurpa makonlari mavjud. ulardan ashel davri alomatlariga ega kam sonli tosh qurollar topilgan. o‘rta osiyoning cho‘l qismining ilk paleolit davridagi …

5 / 15

li o‘rmon egallagan. bunday tabiiy qulay sharoitda ashel davridagi kabi issiqsevar hayvonlar turi yashagan. o‘rta paleolit davrining ikkinchi bosqichida yer yuzi sovib, navbatdagi vyurm muzligi boshlanadi. muzlikning chegarasi yer sharining 45-48 shimoliy kenglidan o‘tgan. muzlik davrida ob-havo keskin sovib, muzlanish yuqori darajasiga chiqadi. muzlik oldi hududlar tundrani tashkil etgan. muzlikdan chekkada bo‘lgan janubiy o‘lkalarning iqlimi iliq va plyuvial-seryog‘in tabiiy sharoit hukm surgan. bu davrda ibtidoiy odamlar ashel davriga qaraganda kengroq hududlarni egallaydi. ularning qadami yevrosiyoning chekka hududlari, hatto shimoliy qutbgacha yetib borib, sovuq iqlimli sharoitiga moslashadilar. yevrosiyoning alohida mintaqalarda o‘rta paleolit davriga oid yuzlab yodgorliklar topib o‘rganilgan. masalan, birgina o‘rta osiyoda 300 ga yaqin yodgorliklari maʼlum.o‘rta paleolit davrida odamlarning ko‘payib, ular yashaydigan hududlar doirasi kengayib boradi. bu davrda moddiy madaniyat yanada rivojlanadi. bu jarayon ko‘proq tosh qurollari turi va sonining ko‘payishi, ularga ishlov berish usullarining takomillashishi va ibtidoiy kulbalarni qurishda namoyon bo‘ladi. o‘rta paleolit davrida tosh qurollariga ishlov berishning levallua …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "paleolit davri va uning o‘rganilishi"

презентация powerpoint paleolit davri va uning o‘rganilishi. mavzu rejasi: 1. paleolit – tosh davrining dastlabki bosqichi. 2. o’rta osiyo paleolit davrining o’rganilish tarixi. 3. mustye davrining xo’jalik xususiyati va shakllari. paleolit (yun. paleyos-qadimgi, lot. litos-tosh) qadimgi tosh davri mil. avv. 3/2,6 mln.-12 ming yilliklar bilan sanalanadi. paleolit o‘z navbatida ilk, o‘rta va so‘nggi bosqichlardan tashkil topgan. yer shari paydo bo‘lgandan buyon dam sovib, dam isib turgan. antropogen davrida ham bunday jarayon davom etgan. paleolit davrida yer sharining shimoliy qismida bir necha muzliklar-glyasiali (dunay, gyuns, mindel, riss va vyurm) va ular oralig‘ida issiq va namchil iqlimi muzlik oralig‘i-intergyasial davrlari (dunay-gyuns, gyuns- mindel, mindel-riss, riss-vyurm) hukm ...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "paleolit davri va uning o‘rganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: paleolit davri va uning o‘rgani… PPTX 15 pages Free download Telegram