paleolit davri va uning o‘rganilishi

DOCX 4 pages 19.2 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.2 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

3 mavzu. paleolit davri va uning o‘rganilishi mavzu rejasi: 1. paleolit – tosh davrining dastlabki bosqichi. 2. o’rta osiyo paleolit davrining o’rganilish tarixi. 3. mustye davrining xo’jalik xususiyati va shakllari. paleolit (yun. paleyos-qadimgi, lot. litos-tosh) qadimgi tosh davri mil. avv. 3/2,6 mln.-12 ming yilliklar bilan sanalanadi. paleolit o‘z navbatida ilk, o‘rta va so‘nggi bosqichlardan tashkil topgan. yer shari paydo bo‘lgandan buyon dam sovib, dam isib turgan. antropogen davrida ham bunday jarayon davom etgan. paleolit davrida yer sharining shimoliy qismida bir necha muzliklar-glyasiali (dunay, gyuns, mindel, riss va vyurm) va ular oralig‘ida issiq va namchil iqlimi muzlik oralig‘i-intergyasial davrlari (dunay-gyuns, gyuns- mindel, mindel-riss, riss-vyurm) hukm surgan. hozirgi paytda o‘rta osiyoda ashel davrining barcha bosqichlariga oid yigirmaga yaqin yodgorliklar maʼlum. ulardan eng qadimgisi selungur va kuldara makonlari ashel davrining ilk bosqichiga oid. janubiy qozog‘istonning qoratov etaklardagi tanirqazgan, bo‘riqazigan, qiziltov, oqko‘l 1 va kazangap, toshkent vohasidagi ko‘lbuloq, janubiy tojikistondagi qoratov i, lohutiy i …

2 / 4

chanoq, yelka suyagining bo‘lagi va bir necha dona tishlardan iborat bo‘lib, ikki yoki uch nafar arxantrop vakillariga tegishli bo‘lgan. suyak topilmalarini o‘.islomov dastlab ashel davrning o‘rta bosqichi bilan sanalagan, keyinchalik olduvay davri bilan tenglashtirgan. boshqa bir mutaxassis olimlar (v.a.ranov, a.e.dodonov, a.p.derevyanko) ashel davring so‘nggi bosqichiga oid, deb hisoblaydilar. janubiy tojikistondagi obimozor vohasida joylashgan ko‘ldara makoni ashel davrining ilk bosqichiga oid muhim yodgorlik hisoblanadi. makondan qayroqtoshdan yasalgan kichik o‘lchamli tosh qurollari topilgan. ular nukleus, qirg‘ich va sanchqi va ularni yasash jarayonida hosil bo‘lgan uchrindilardan iborat. yodgorlik paleomagnit usulidagi tekshirish natijasiga ko‘ra mil. avv. 800 ming yillik bilan sanalangan. o‘rta osiyoda o‘rta pleystotsen davriga oid arxeologik yodgorliklar soni juda kamchilikni tashkil etadi. mintaqadan topib o‘rganilgan yodgorliklarning ko‘pchilik qismi ashel davrining so‘nggi bosqichiga oid. ko‘lbuloq makoni. ko‘lbuloq makoni toshken viloyati angren shahridan 12 km. g‘arbda ohongaron daryosining irmog‘i jarsoyning o‘ng tomonidagi soy bo‘ylab uzunasiga joylashgan tepalikning qiyalangan joyda, shu nomdagi buloq yaqinida joylashgan. …

3 / 4

gan tosh qurollarining asosiy qismi chaqmoqtoshdan va kam sonli nusxalari chaqmoqlashgan slanetsdan yasalgan. obsidiandan yasalgan bir dona tosh qurolining topilishi muhim o‘rin tutadi. bunday tosh qurollar o‘rta osiyoning boshqa yodgorliklarida uchramaydi. obsidian vulqon harakati faol bo‘lgan kichik osiyo va o‘rta sharq hududida tarqalgan. bu bevosita ko‘lbuloq makonida yashagan odamlari bilan g‘arbiy osiyo bilan maʼlum aloqasidan dalolat beradi. suyak topilmalari arxar, ot va boshqa hayvonlarga tegishli. ko‘lbuloq makonining yaqin atrofida paleolit davriga oid qizilolma 2 yodgorligi joylashgan. qizilolma 2 tabiiy chaqmoqtosh qatlamiga ega kon shaxtasi bo‘lib, undan ishlov berilgan tosh qurollari, tosh qurollari yasash jarayonida hosil bo‘lgan uchrindilar topilgan. tosh qurollari orasida ashel davri usulida yasalgan nusxalari ham mavjud. qazib olingan xom ashyoga ishlov berish ishlari bevosita shaxtada amalga oshirilgan. janubiy qozog‘istonda ham ashel davriga oid bir necha makonlar o‘rganilgan. bu yerdagi makonlar madaniy qatlamga ega emas, moddiy ashyolar ularning sirtidan terib olingan. kichik qoratov hududidagi bo‘riqazigan va tanirqazigan yodgorliklarining yuzasidan …

4 / 4

oid. lohutiy i makonidan topilgan tosh qurollari qoratov i qurollariga nisbatan ancha takomillashgan va yasalish usuliga ko‘ra levallua alomatini saqlanib qolgan. ular qayroqtoshdan yasalgan chopper, girdishsimon, bir zarb maydonchali va bir tomonli nukleuslar hamda tishli, o‘yiq shaklida yasalgan tosh qurollaridan iborat. makonning soz tuproqli qadimgi qatlami termolyuminessent usulida tekshirish natijasi ko‘ra mil. avv. 130-120 ming yilliklar bilan sanalangan. turkmanistonning g‘arbiy qismida ham ashel davriga oid bir nechta makonlar aniqlangan. bu yerda ashel davrining so‘nggi bosqichi oid yangaja i, qasqirbuloq va junurpa makonlari mavjud. ulardan ashel davri alomatlariga ega kam sonli tosh qurollar topilgan. o‘rta osiyoning cho‘l qismining ilk paleolit davridagi boy tabiati eng qadimgi odamlarni jalb qilishi tabiiy edi. qizilqum va qoraqumning ashel davridagi iliq iqlimli tabiiy sharoitida ibtidoiy odamlarning yashashi uchun har tomonlama qulay bo‘lgan. faqat ularning kam sonli qismigina saqlanib qolgan. bu hududlardai qizilnura i, ko‘kayoz i, qizilbo‘ron, olamko‘l, begarslandag, qoraquduq, shaxpaxti, yesen 3 va boshqalar eng qadimgi …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "paleolit davri va uning o‘rganilishi"

3 mavzu. paleolit davri va uning o‘rganilishi mavzu rejasi: 1. paleolit – tosh davrining dastlabki bosqichi. 2. o’rta osiyo paleolit davrining o’rganilish tarixi. 3. mustye davrining xo’jalik xususiyati va shakllari. paleolit (yun. paleyos-qadimgi, lot. litos-tosh) qadimgi tosh davri mil. avv. 3/2,6 mln.-12 ming yilliklar bilan sanalanadi. paleolit o‘z navbatida ilk, o‘rta va so‘nggi bosqichlardan tashkil topgan. yer shari paydo bo‘lgandan buyon dam sovib, dam isib turgan. antropogen davrida ham bunday jarayon davom etgan. paleolit davrida yer sharining shimoliy qismida bir necha muzliklar-glyasiali (dunay, gyuns, mindel, riss va vyurm) va ular oralig‘ida issiq va namchil iqlimi muzlik oralig‘i-intergyasial davrlari (dunay-gyuns, gyuns- mindel, mindel-riss, riss-vyurm) hukm surgan. hozirgi...

This file contains 4 pages in DOCX format (19.2 KB). To download "paleolit davri va uning o‘rganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: paleolit davri va uning o‘rgani… DOCX 4 pages Free download Telegram