ibn sinoning aqliy qarashlari

PPTX 13 pages 474.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 474.3 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

ibn sinoning ahloqiy qarashlari ibn sinoning ahloqiy qarashlari abu ali ibn sino (980-1037) abu ali ibn sino (980-1037) sharq va obro`pada ma`rifat, madaniyat taraqqiyotiga katta hissa qo`shganligi tufayli, «shayx – ur - rais» sharqda «olimlar boshlig`i», ovro`pada «olimlar podshosi» nomi bilan mashhur bo`lgan allomalardan biri o`rta asr buyuk mutafakkiri abu ali ibn sinodir. ibn sino ham boshqa zamondosh qomusiy olimlar qatori matematika, astronomiya, fizika, kimyo, biologiya, tibbiyot, dorishunoslik, ruhshunoslik, fiziologiya, falsafa, filologiya, ta`lim – tarbiya sohalarida ijod etgan va dunyoga mashhur yirik asarlar meros qoldirgan olim. «hay ibn yaqzon» mantiq ilmiga bag`ishlangani bilan ham aqliy tarbiyada katta ahamiyatga ega. shuningdek, insondagi yomon illatlarni ham bartaraf etishda ilmu fan, ziyoning ahamiyati, insondagi aql – tafakkur quvvatining yomon illatlardan qutilishi, o`zligini anglash vositasi ekanligi bilan adabiy-falsafiy asargini bo`lib qolmay, tarbiyaviy asar sifatida ham qimmatlidir. ibn sino insonning kamolga yetishida uning axloqiy kamoloti muhim ahamiyatga ega ekanligini ta`kidlaydi. tadqiqotchilar uning falsafiy asarlarida axloqqa …

2 / 13

lim. insondagi ijobiy, axloqiy hislatlarga saxiylik, chidamlilik, kamtarlik, sevgi – muhabbat, mo`tadillik, aqlilik, ehtiyotkorlik, qat`iyatlilik, sadoqat, intilish, uyatchanlik, ijrochilik va boshqalarni kiritadi. qanoat va mo`tadillikni insonning hissiy quvvatiga kiritadi, chidamlilik, aqllilikni g`azab quvvatiga, donolik, ehtiyotkorlikni ziyraklikka, sadoqat, uyatchanlik ijrochilik, achinish, sofdillikni tafovut quvvatiga kiritadi. olim qanoatni hissiy fazilatlardan sanaydi va inson o`zini ta`magirlikdan tiysa, mo`tadillikka rioya qilsa, o`zida xirsning namoyon bo`lishini yengadi, inson yomon iilatlarni yengishda o`z imkoniyatlarini ongli sarf etishi lozim, deydi. образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень axloqiy hislatning ta`rifi sahiylik – yordamga muxtoj kishilarga ko`maklashuvchi insoniy quvvat; g`azab – biror ishni bajarishda jasurlik; chidamlilik – inson o`z boshiga tushgan omonliklarga bardosh beruvchi quvvat; aqillilik – biror ishni bajarishda shoshma – shosharlikdan saqlovchi quvvat ziyraklikni narsalar va hatto harakatlarning haqiqiy ma`nosini tezlik bilan tushunishga yordam beruvchi quvvat, achinish, kishilar baxtsizlik, azob – uqibatga duchor bo`lganda, ular bilan xushmuomalada bo`luvchi insoniy quvvat; kamtarlikka xudbin ishlar …

3 / 13

oniga uy soladi, o`zining ehtiyojini qondirish uchun esa ishlab chiqarish mahsulotlarini almashtiradi, dushmanlardan saqlanish uchun o`zgalar bilan birlashadi. mana shu tariqa kishilarda birlik hissi, boshqalarga nisbatan sevgi-muhabbat va umumiy axloqiy negizlar ishlab chiqila boshlaydi. u insonda yaxshi xulqning shakllanishida xushxulq, ilmli do`st muhim rol o`ynaydi, deydi. olim do`stlikni shunday ta`riflaydi: har qanday qiyinchiliklarga qaramay o`z do`stini xavf-xatarda yolg`iz qoldirmaydigan do`stlik; manfaatlari o`xshash va g`oyaviy yaqin do`stlik; o`z shaxsiy manfaati va ehtiyojini qondirishga qaratilgan do`stlik. ibn sino birinchi va ikkinchi xil do`stlikni haqiqiy do`stlik deb e`tirof etadi. olim haqiqiy do`stlik natijasida sevgi-muhabbat paydo bo`lishi mumkinligini aytadi. u «risolai ishq» asarida sevgi-muhabbatning asl mohiyatini ham ijtimoiy, ham fiziologik jihatdan yoritib beradi. insonlarga ularning tashqi ko`rinishiga qarab emas, balki ularning ichki, ma`naviy dunyosiga qarab baho berish kerakligini uqtiradi. har bir kishi tabiatan sevgi tuyg`usiga ega, u tabiiy zarurat sifatida namoyon bo`ladi, lekin inson o`z tuyg`ularini boshqara olishi, aql va farosat bilan haqiqiy sevgini …

4 / 13

paydo bo`ladi. ibn sino musiqa ovozlarining kishi ruhiga ta`siri haqida ham o`z fikrlarini bayon etadi. ibn sinoning musiqaga oid asarlari u yashagan davr musiqa ilmidan juda muhim ma`lumotlar berishi bilan ham qimmatlidir. ibn sino aqliy tarbiya turli bilimlarni o`rganish natijasida amalga oshsa, axloqiy tarbiya ko`proq yaxshi axloqiy xislatlarni mashq qildirish, odatlantirish, suhbat orqali amalga oshadi, deb ta`lim berdi. inson hissiy va ma`naviy talablarni ajratib olish imkoniyatiga ega ekan, bu imkoniyat asta-sekin inson fe`l-atvoriga xos xislatga aylana boradi. ibn sino insonning shakllanishida uning atrofini o`rab olgan tashqi muhit, odamlar alohida rol o`ynaydi, ana shu tashqi muhit va odamlar insonning atrof-dunyoni bilishigagina emas, balki uning hulqida yaxshi yoki yomon jihatlarning tarkib topishiga ham ta`sir etadi. shuning uchun ham bolalarni tarbiyalashda ehtiyotkor bo`lish kerakligini, bola yomon odatlarga o`rganmasligi uchun, uni yomon odamlardan, yomon muhitdan uzoqroq saqlash zarurligini uqtiradi. ibn sinoning tarbiyaviy qarashlarida oila va oilaviy tarbiya masalalariga keng o`rin berilgan. chunki inson avvalo …

5 / 13

chi bo`lib jismoniy tarbiyaning ilmiy pedagogik jihatdan bir butun tizimini yaratdi. jismoniy mashqlar, to`g`ri ovqatlanish, uyqu, badanni toza tutish tartibiga rioya etish inson sog`lig`ini saqlashda muhim omillardan ekanligini ham ilmiy ham amaliy jihatdan asosladi. bolaga ham hali u tug`ilmasdan turib g`amxo`rlik qilish, go`daklik lavridan boshlab tarbiyani boshlash zarurligini ta`kidlaydi. bolaning yetuk nson bo`lib shakllanishida unga g`amxo`rlik, poklik, mas`uliyatni his etish, do`stona manosabatlar tuyg`usini singdirib borish zarur, deydi olim. ibn sinoning jahon fani va madaniyati rivojiga qo`shgan hissasini e`tiborga olib, jordano bruno ibn sinoni qadimgi yunonistonning buyuk faylasufi aristotel, (vrach) tabib golenlar bilan teng qatorga qo`ysa, a.dante o`zining «ilohiy komediya»sida olimni ptolomey, evklid, gippokratlarga tenglashtiradi. nemis faylasufi l.feyirbax olimni «mashhur tabib va faylasuf»dir desa, hindostonning buyuk davlat arbobi j.neru o`zining «hindistonning ochilishi»degan asarida o`rta osiyo olimlarining tilga olar ekan, ibn sino nomini alohida ta`kidlab: demak, ibn sinoning shaxsiy faoliyati dunyoviy ilmlarni o`rganish haqidagi ti`limotlari, ta`lim-tarbiya haqidagi mulohazalari, umuminsoniy pedagogik fikr taraqqiyotida …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ibn sinoning aqliy qarashlari"

ibn sinoning ahloqiy qarashlari ibn sinoning ahloqiy qarashlari abu ali ibn sino (980-1037) abu ali ibn sino (980-1037) sharq va obro`pada ma`rifat, madaniyat taraqqiyotiga katta hissa qo`shganligi tufayli, «shayx – ur - rais» sharqda «olimlar boshlig`i», ovro`pada «olimlar podshosi» nomi bilan mashhur bo`lgan allomalardan biri o`rta asr buyuk mutafakkiri abu ali ibn sinodir. ibn sino ham boshqa zamondosh qomusiy olimlar qatori matematika, astronomiya, fizika, kimyo, biologiya, tibbiyot, dorishunoslik, ruhshunoslik, fiziologiya, falsafa, filologiya, ta`lim – tarbiya sohalarida ijod etgan va dunyoga mashhur yirik asarlar meros qoldirgan olim. «hay ibn yaqzon» mantiq ilmiga bag`ishlangani bilan ham aqliy tarbiyada katta ahamiyatga ega. shuningdek, insondagi yomon illatlarni ham bartaraf etis...

This file contains 13 pages in PPTX format (474.3 KB). To download "ibn sinoning aqliy qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ibn sinoning aqliy qarashlari PPTX 13 pages Free download Telegram