paleolit davri va o'zgarishlar

DOCX 4 pages 46.5 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.5 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

4–mavzu. so’nggi paleolit davri reja : 1. so’nggi paleolit davri va uning o’rganilishi. 2. so’nggi paleolit davri yodgorliklari. adabiyotlar ro’yxati: 1. сагдуллаев а.с. қадимги ўрта осиё тарихи. –т., 2004.35-38 betlar 2. джуракулов м.дж. самаркандская стоянка и проблемы верхнего палеолита в средней азии. -т., 1987.с.40-46 3. worlds together,worlds apart. w.w. norton.& company.new york. london. 2011.p.71 yuqori paleolit davri yodgorliklari o’zbekiston hududida o’rta paleolitga nisbatan kam topilgan. bunga asosiy sabab, ajdodlarimiz turmush tarzida yuz bergan o’zgarishlardir. shuningdek, ajdodlarimiz tabiiy sharoitga moslashib, ijtimoiy hayotda bir qator yutuqlarni qo’lga kirganlar. havo yumshab, muzliklar erigach, ular g’orlardan chiqib, vodiy va daryo bo’ylarida chayla, yerto’la va yarim yerto’la qurib yashay boshlaganlar. yashash joylarining yon tomonlari va ustiga hayvon suyaklarini tergach, hayvon terisi yoki qamish bilan yopganlar. mazkur chayla va yarim yerto’lalar vaqt o’tishi bilan shamol va yomg’ir ta’sirida yoki keyingi davrlarda insonlar tomonidan u yerlarning o’zlashtirilishi natijasida yo’q qilingan. yerto’lalar esa yer ostida bo’lganligi sababli topish …

2 / 4

a chaqmoqtosh qurolni suyakdan yasalgan ingichka va uzun tayoq bilan bir necha ming marta urib yupqa tosh paraqalar uchirib, kerakli formaga keltirish tuchuniladi. bu usul juda murakkab bo’lib, salgina ehtiyotsizlik qilinsa, qurol sinib ketgan. retushlangan nukleuslar to’g’ri pichoqsimon shaklga kirgan va yupqalashgan. pichoqlar paydo bo’lgan. bu davrda eng muhim mehnat qurollari tosh kesgich va tosh qirg’ich bo’lgan. tosh kesgich qattiq materiallarni ishlashda foydalanilgan. tosh qirg’ich uzunchoq parrakcha bo’lib, bir uchi yoysimon tig’ bo’lgan, mustьe davridagi qirg’ichdan ancha farq qilgan, undan yumshoq materiallarni ishlashda foydalanganlar. asosiy ov quroli chaqmoqtoshdan yasalgan nayza bo’lgan. ajdodlarimiz yog’och va hayvon suyakdanlaridan ham ko’plab qurollar yasaganlar. suyakdan garpunlar, nayzalar, nayza otqichlar, shuningdek terini tikish uchun ignalar va bigizlar yasashgan. suyakdan qurollar yasash, ayniqsa yuqori paleolit davrining so’ngi bosqichlarida ko’paygan. bu bosqich jahon arxeologiyasida madlen bosqichi deb, (20 ming—13 ming yil oldin) ajratiladi. madlen bosqichida muzlik hududi kengayib, sovuq eng yuqori darajaga yetgan. mamontlar kamayib ketgan, shimol …

3 / 4

. bunday urug’lar birlashib, urug’ jamoasini tashkil etgan. ikkinchidan, ayol haykalchalarining topilishi ham urug’chilik tuzumining boshlanganidan darak beradi. urug’lar urug’ asoschisi—ayolga sig’inishgan, chunki u davrda oilani ayol boshqargan, erkaklar faqat ov bilan mashg’ul bo’lishgan. shu sabab ham urug’chilik tuzumining ilk bosqichi—matriarxat, ya’ni ayollar hukmronligi davri hisoblanadi. ayol haykalchalari—hosildorlik, hayotiy kuch, kishilik urug’ining yashashi zarurligi timsoli bo’lgan. uchinchidan yirik hayvonlar ovi ham guruh bo’lib harakat qilishni talab etgan. yuqori paleolitning dastlabki davrlarida kishilar muqum o’troq holda hayot kechirganlar. ularning turar joylari ham ov uchun qulay bo’lgan joylarda—jarlik yoqalarida joylashgan. so’nggi bosqichlariga kelib esa, muzliksiz hududlar kengaygach, shimol bug’usi ketidan yurib, insonlar yana ko’chmanchi hayot tarziga o’tishgan. bu holat esa urug’chilik munosabatlarini tartibga solib, yanada mustahkamlagan. to’rtinchidan, oila va nikoh munosabatlariga kat’iy tartib o’rnatganlar.o’zaro qarindosh—urug’lar o’rtasidagi nikoh asta—sekin bekor qilina boshlangan. bu esa odamning tashqi ko’rinishi va aql idrokining yaxshilanishiga, yangi tur odamining vujudga kelishiga olib kelgan. bu odam fanda “xomo—sapiens “ …

4 / 4

ivojlanishida o’zgarishlar yuz berdi. insonlarning tashqi ko’rinishida o’zgarish yuz berishi bilan birga ularning tabiiy –geografik sharoitga moslashishi natijasida irqlar vujudga keldi. yevropoid, mongoloid, negroid. yevropoid irqi fanda kromonon odami nomini olgan. o’zbekistonning ham samarqand makonidan kromonon odamning qoldiqlari topilgan. yuqori paleolit davrida yuz bergan muhim o’zgarishlardan yana biri, bu san’atning kelib chiqishidir. san’atning vujudga kelishi o’sha davr odamlarining diniy qarashlari bilan bog’liq bo’lsa-da, ular qoldirgan haykalchalar va qoya tosh suratlari o’sha davr ijtimoiy hayoti haqida bizga ko’p ma’lumot beradi.o’rta osiyoning ko’pchilik joyidan qoyatosh suratlari topilgan. jumladan; zarautsoy, xurtakasoy, bichikchashma, sariyoz va boshqalar. ularda karkidonlar, mamontlar, odam, ot, buqa, it, tulki, jayron, tog’ echkisi, o’q yoylarning tasvirlari bor. 2008 yilda arxeologlar janubi-g‘arbiy germaniyada 5 ta teshikchasi bor suyakdan ishlangan nay qoldig‘ini topishgan. tadqiqot jarayonida u 35 000 yillik tarixga ega ekanligi aniqlandi[footnoteref:2]. the caves of early men and women also resounded to the strains of music. in 2008 archaeologists working in …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "paleolit davri va o'zgarishlar"

4–mavzu. so’nggi paleolit davri reja : 1. so’nggi paleolit davri va uning o’rganilishi. 2. so’nggi paleolit davri yodgorliklari. adabiyotlar ro’yxati: 1. сагдуллаев а.с. қадимги ўрта осиё тарихи. –т., 2004.35-38 betlar 2. джуракулов м.дж. самаркандская стоянка и проблемы верхнего палеолита в средней азии. -т., 1987.с.40-46 3. worlds together,worlds apart. w.w. norton.& company.new york. london. 2011.p.71 yuqori paleolit davri yodgorliklari o’zbekiston hududida o’rta paleolitga nisbatan kam topilgan. bunga asosiy sabab, ajdodlarimiz turmush tarzida yuz bergan o’zgarishlardir. shuningdek, ajdodlarimiz tabiiy sharoitga moslashib, ijtimoiy hayotda bir qator yutuqlarni qo’lga kirganlar. havo yumshab, muzliklar erigach, ular g’orlardan chiqib, vodiy va daryo bo’ylarida chayla, yerto’la va yarim ...

This file contains 4 pages in DOCX format (46.5 KB). To download "paleolit davri va o'zgarishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: paleolit davri va o'zgarishlar DOCX 4 pages Free download Telegram