ҳашаротлар морфологияси

PPT 24 стр. 2,6 МБ Бесплатная загрузка

24 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,6 МБ

Тип файла PPT

Страницы 24

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 24

слайд 1 ҳашаротлар морфологияси режа: ҳашаротларнинг гавда бўлимлари. бош қисмидаги органлар ва уларнинг тузилиши бошнинг танага бирикиш типлари ва тузилиши. хашаротларнинг ташқи тузилиши ҳашаротлар синфи вакиллари ер шарида кенг тарқалган бўлиб, 2 млн.га яқин тури бор. олимларнинг ҳисобига кўра ер юзида бир вақтнинг ўзида 102 нусхага яқин ҳашарот яшайди. ҳар бир одам бошига ер юзида 250 млн.та ҳар хил ҳашарот вакиллари тўғри келади. ҳашаротлар ер шарининг ҳамма жойида ҳар хил экологик шароитларда яшашга мослашган. уларнинг мана шундай кенг тарқалишига уларнинг гавда қоплами, қаноти, мускуллари ва бошқалар жуда катта таъсир кўрсатган. гавда бўлимлари. ҳашаротларнинг гавдаси 3 қисмга бўлинади. бош қисм-cephalon-5-6 та сегментдан иборат. кўкрак-thorax-3 та сегментдан иборат. 3. қорин қисм-abdomen-11 та, баъзан 9-10 та, примитивларида эса 12 тагача сегментдан иборат шундай қилиб, ҳашаротларнинг сегментлари асосан 19 бўлади. лекин бунга бошнинг 1-бўлими - акрон ва охирги сегмент-тельсон кирмайди. аммо эволюция жараёнида бир-бирига ўхшаш бўғимлар ва бир хил вазифани бажарадиган бўғимлар қўшилиб кетган. …

2 / 24

ди: 1.ипсимон мўйлов-бундай мўйловлар тубидан учигача бир хил йўғонликда бўлади. 2.қилсимон мўйлов-тубидан учигача борган сари қилга ёки тукка ўхшаш ингичкалашиб боради. 3.маржонсимон мўйлов-калта, йўғон, икки учи ингичкалашган бўғимлардан иборат. бўғимнинг шакли маржоннинг шаклига ўхшайди. 4.аррасимон мўйлов-бундай мўйловни ҳосил қилувчи бўғимларнинг бир томони арра тишига ўхшаш кертик бўлади. 5.тароқсимон мўйлов-мўйлов бўғимларининг бир томони тароқ-нинг тишига ўхшайди. 6.тугнагичсимон мўйлов-учидаги мўйлов бўғимлари йўғонлашган бўлади. 7.дуксимон мўйлов-ўрта бўғимлари тубидаги ва учидаги бўғимла-рига нисбатан йўғон бўлади. 8.япроқсимон мўйлов-учидаги бўғимлари япроққа ўхшайди. 9.патсимон мўйлов-бўғимларидаги туклар қушларнинг патига ўхшаб жойлашган. 10.нотўғри шаклдаги мўйлов-бўғимларининг шакли, жойлашиши, катта-кичиклиги ҳар хил бўлади. ҳашаротларнинг оғиз аппарати. ҳашаротларнинг асосан овқатни қабул қилиши ва овқатланиш хилига қараб: 1-кемирувчи ёки 2-сўрувчи типда тузилган бўлади. кемирувчи оғиз аппарати келиб чиқишига кўра бирламчи оғиз аппарати бўлиб, у сувараклар, чигирткалар, қўнғизлар, капалаклар ва бошқа ҳашаротларда учрайди. кемирувчм оғиз апарати қуйидагича тузилган: юқори лаб. 1 жуфт юқори жағ ёки мандибула. пастки лаб, 1 жуфт пастки жағ ёки максилладан …

3 / 24

и яловчи типда бўлиб, суяк овқатни ялашга мослашган. уларда ҳартумчанинг уч томони ёстиқсимон шишдан иборат. пашша ҳартумчасининг учи билан овқатни қириб олади ва сўлаги билан уни намлайди. кейин суюқ аралашма ёки эритма ҳолатидаги овқатни ҳартумча ёрдамида ялаб олади. ҳартумчали пашшалар ўсимликларни шикастлай олмайди. 3. санчиб сўрувчи оғиз аппарати ўсимлик шираси ва ҳайвон қони билан озиқланувчи ҳашаротларда бўлади. масалан, кандалар, ўсимлик битлари, бургалар. буларда юғори ва пастки жағларнинг тубдан ўзгариши натижасида 4 та санчувчи қилча пайдо бўлган. улар хартумча деб аталувчи узун, йўғон ва бўғимли пастки лаб субстрактга тегиб бироз эгилади. пастки жағлар бирлашиб иккита найча ҳосил қилади. уларнинг биринчиси орқали тўқимага сўлак юборилади ва иккинчисидан ўсимлик шираси сўрилади. санчилган ерда доғлар пайдо бўлиб, тўқима шишади. қон сўрувчи чивинларда ҳам оғиз органлари юқоригидай тузилган. шундай қилиб ҳашаротларнинг оғиз аппарати 4 хилда тузилган: 1-кемирувчи; 2-сўрувчи; 3-санчиб сўрувчи; 4-яловчи. бундан ташқари, ҳашаротларнинг бош қисмида кўзлари ҳам жойлашган. кўзлари оддий ёки мураккаб (фасеткали) кўз …

4 / 24

қилади ва кутилкуланинг остида жойлашган хужайралар цилиндрик шаклида остки томони ўсимтали бўлади. базал мембранаси -ёки асосий парда гиподерманинг остига ёпишган бўлиб, жуда юпқа, хужайравий тузилишга эга эмас. ҳашаротларнинг кўкрак қисми 3 бўғимдан иборат: олдинги кўкрак-prothorax, 1-кўкрак бўғими; ўрта кўкрак-mesothorax, 2-кўкрак бўғими; орқа кўкрак-metathorax, 3-кўкрак бўғими. ҳар бир бўғимнинг атрофни хитинли ҳалқа ўраб олган бўлиб, у 4 қисмдан иборат: 1. елка ёки тепа томони-тергит; 2. қорин ёки пастки томони-стернит; 3. икки ён томони-плейрит. тергит билан плейритларнинг бирлашиш жойида, 2 ва 3-кўкрак бўғимларида қанотлар жойлашган бўлади. плейритлар билан стернитнинг бирлашиш жойларида ҳар бир бўғимда бир жуфтдан оёқлари жойлашган бўлади. қанотлар ва оёқлар жойлашган жойларда махсус чуқурчалар ҳосил бўлган. ҳашаротлар оёқларининг тузилиши ва типлари. ҳашаротларнинг оёқлари (реdes) бўғимларига бўлинган бўлиб, қуйидаги қисмлардан иборат: 1-тосча; 2-ўйнағич; 3-сон; 4-болдир; 5-панжалар ва 6-тирноқлар. тосча ёки кокса калта, кучли асосий бўғим бўлиб, бир томондан плейритга ва иккинчи томондан ўйнағичга ҳаракатли бўғим ҳосил қилиб бирлашган. ҳашаротларнинг оёқлари тузилишига …

5 / 24

нғизлар. 6. қамровчи оёқлар қамрашга мослашган бўлиб, сон ва болдири чўзинчоқ, улар хитинли тишлар ва игначалар билан қопланган. масалан, бешиктерватар. 7. ёпишувчи оёқлар баъзи бир эркак сув қўнғизларининг олдинги оёқларидаги бармоқларининг биринчи бўғими кенгайган, япроқ шаклидаги ёпишиш органига айланган. 8. йиғувчи оёқларда болдир ва биринчи бармоқ бўғини кенгайган бўлиб, ташқи юзасида махсус халтача ёки чуқурча ҳосил бўлган. бу чуқурчадаги гул чангини йиғади. масалан, асалари. эътиборингиз учун раҳмат

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ҳашаротлар морфологияси"

слайд 1 ҳашаротлар морфологияси режа: ҳашаротларнинг гавда бўлимлари. бош қисмидаги органлар ва уларнинг тузилиши бошнинг танага бирикиш типлари ва тузилиши. хашаротларнинг ташқи тузилиши ҳашаротлар синфи вакиллари ер шарида кенг тарқалган бўлиб, 2 млн.га яқин тури бор. олимларнинг ҳисобига кўра ер юзида бир вақтнинг ўзида 102 нусхага яқин ҳашарот яшайди. ҳар бир одам бошига ер юзида 250 млн.та ҳар хил ҳашарот вакиллари тўғри келади. ҳашаротлар ер шарининг ҳамма жойида ҳар хил экологик шароитларда яшашга мослашган. уларнинг мана шундай кенг тарқалишига уларнинг гавда қоплами, қаноти, мускуллари ва бошқалар жуда катта таъсир кўрсатган. гавда бўлимлари. ҳашаротларнинг гавдаси 3 қисмга бўлинади. бош қисм-cephalon-5-6 та сегментдан иборат. кўкрак-thorax-3 та сегментдан иборат. 3. қорин қисм-ab...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPT (2,6 МБ). Чтобы скачать "ҳашаротлар морфологияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ҳашаротлар морфологияси PPT 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram