psixologiya tarixi

PPTX 12 pages 68.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 68.8 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

презентация powerpoint мавзу: педагогогик психологиянинг юзага келиш тарихи. режа: психология қадимий фанлардан ҳисобланади. психологиянинг фан сифатида шақлланиши платон онгнинг ҳаракати психология қадимий фанлардан ҳисобланади. унинг пайдо бўлиши кишилик жамияти тараққиёти билан боғлиқдир. ижтимоий ҳаёт эҳти-ёжлари қадим замонлардан буён кишини теварак-атрофдаги одамларнинг психик жиҳатдан тузилиш хусусиятларини фарқлай билишга ва уларни ўз ҳатти-ҳаракатларида ҳисобга олишга мажбур этиб келган. ҳар қандай одам ўз тажрибаларига асосланиб, ўзига атроф воқеликни у ёки бу тарзда идрок қилишига қараб, атроф оламни идрок қилишига, нарса ва ҳодисаларни фарқлашига караб, англаб етишига қараб фарқланади, ўзига ҳисоб беради. ва ниҳоят, ҳар бир одам бир-биридан нимаси биландир фарқ қилади, масалан бир одам мусиқа билан қизикади, бошқа биров спорт билан қизиқади, бир одам математикага қобилиятли бўлса, бошқа биров бадиий ижод билан шуғулланишни маъқул кўради, биров қизиққон, сержахл, ўзини тутолмайдиган бўлса, бошқа бирови босиқ, андишали, биров меҳнаткаш ва камтарин бўлса бошқа бирови ялқов, димоғдор бўлиши мумкин. буларнинг барчаси инсон психикасидаги тафовутлардир. психологиянинг фан …

2 / 12

ва шу кабиларни ноилмий, примитив тарзда талқин қилиш оқибатида таркиб топгандир. платон (афлотун) (э.о. 428-347. аср), бу файласуфлар орасида алоҳида ажралиб туради. у жоннинг қисмлари тўғрисидаги тушунчани яратди. шундай қисмлар деб ақл-идрокни, жасоратни, орзу-истакни алоҳида ажратиб кўрсатди ва улар тананинг турли қисмлари (бош, кўкрак, қорин бўшлиги) га жойлашган бўлади деган фикрни илгари сурди. платоннинг фикрича, жоннинг қисмлари одамларда бир хил тақсимланган бўлиб, улардан бирининг бошқаларига қараганда устун бўлиши индивиднинг у ёки бу социал гуруҳга мансублигини белгилайди. аристотел руҳий фаолиятни ўрганишнинг тажриба усулини, объектив методни ҳимоя қилиб чиққан эди. аристотел кишилик тафакури тарихида биринчи бўлиб руҳ, жон ва тананинг ажралмас эканлиги ғоясини илгари сурди. «руҳ дарғазаб бўлаётир, деб айтиш бирор кишининг руҳ мато тўқияпти ёки уй қураяпти дейиши билан баробардир» - деб ёзган эди аристотел. жон қисмларга бўлина олмайди, лекин у фаолиятнинг озиқланиш, ҳис этиш, ҳаракатга келтириш, ақл-идрок каби турларига оид саъи-ҳаракатларда намоён бўлади. ўсимликлар, ҳайвонлар руҳи ва ақл идрокли зот …

3 / 12

ва кўнгилчан бўлиши унинг адолатли ва меъёридаги ҳаракатларни тез-тез такрорлайвериши натижасида рўй беради, дейди. герақлит, демокрит, афлотун, аристотелларнинг таълимотлари кейинги асрларда психологик ғояларни ривожланишида таянч нуқта, асос бўлди. аста-секин руҳ ҳақидаги тушунча ҳозир биз психика деб атаётган даражага нисбатан қўлланила бошлади. психика категорияси замирида онг ҳақидаги тушунча майдонга келди. киши фақат идрок ва тафаккурга эга бўлиб қолмасдан, балки уларни унга мансублигини эътироф этишга ихтиёрий ҳаракатлар қилибгина қолмасдан, балки бу ҳаракатларни уни ўзи қилаётганини билишга ҳам қодирдир. эрамиздан олдинги иккинчи асрда римлик врач гален физиология ва тиббиёт ютуқларини умумлаштириб, психикани физиологик негизи ҳақидаги тасаввурларни бойитди ва онг тушунчасига яқинлашиб келди. у диққат, хотира, мулоҳаза иштирок этадиган ҳаракатларни киши, масалан, уйқусида бажарадиган ҳаракатлардан чегараланишни кўрсатиб берди. униси ҳам, буниси ҳам руҳ билан идора қилинади шу тариқа, руҳ ва онг ҳақидаги қарашлар турли даврларда турлича талқин қилиниб, турли фалсафий-психологик назариялар, оқимлар пайдо бўлишига олиб келди. иии асрда плотин, ив-в асрда августин онг ҳақидаги …

4 / 12

благан эди. психик жараёнларнинг роли нимадан иборат? бу организмни сигнал ёки бошқарув функцияси бўлиб, ҳаракатни ўзгарувчан шарт-шароитларга мослаштиради ва шу билан фойдали, мослашувчан самарага эришилишини таъминлайди. психик жараён, маълумки, ўзича эмас, балки миянинг моҳияти, уни тегишли бўлмалари функцияси сифатида ташқи олам ҳақидаги ахбороларнинг қаёққа кетиши, қаерда сақланиши, ва қайта ишланишини кўрсатувчи жавоб фаолиятининг бошқарувчисидир. и. м. сеченов психиканинг рефлекторлиги ва фаолиятнинг психик жиҳатдан бошқарилиши ғоясини илгари сурди. бу муҳим назарий қоидалар и. п. павлов (1849-1939) томонидан тажриба йўли билан тасдиқланди ва конкретлаштирилди. у ҳайвонларни шунингдек, одамнинг ташқи муҳит билан ўзаро ҳаракати мия томонидан бошқарилиши қонуниятларини кашф этди. и. п. павловнинг ушбу қонуниятларга нисбатан барча қарашлари одатда икки хил сигнал системаси ҳақидаги таълимот деб айтилади. ҳайвонлар ўз ҳатти-ҳаракатларида биринчи сигнал системасига амал қилади. хайвонларнинг бутун психик фаолияти биринчи сигнал системаси даражасида юз беради. одамда ҳам биринчи сигнал системасининг сигналлари (конкрет тимсоллар, тасавурлар), унинг хулқ-атворини бошқариш ва йўналтиришда муҳим рол ўйнайди. /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya tarixi"

презентация powerpoint мавзу: педагогогик психологиянинг юзага келиш тарихи. режа: психология қадимий фанлардан ҳисобланади. психологиянинг фан сифатида шақлланиши платон онгнинг ҳаракати психология қадимий фанлардан ҳисобланади. унинг пайдо бўлиши кишилик жамияти тараққиёти билан боғлиқдир. ижтимоий ҳаёт эҳти-ёжлари қадим замонлардан буён кишини теварак-атрофдаги одамларнинг психик жиҳатдан тузилиш хусусиятларини фарқлай билишга ва уларни ўз ҳатти-ҳаракатларида ҳисобга олишга мажбур этиб келган. ҳар қандай одам ўз тажрибаларига асосланиб, ўзига атроф воқеликни у ёки бу тарзда идрок қилишига қараб, атроф оламни идрок қилишига, нарса ва ҳодисаларни фарқлашига караб, англаб етишига қараб фарқланади, ўзига ҳисоб беради. ва ниҳоят, ҳар бир одам бир-биридан нимаси биландир фарқ қилади, масалан ...

This file contains 12 pages in PPTX format (68.8 KB). To download "psixologiya tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya tarixi PPTX 12 pages Free download Telegram