давлатни типларга ажратишдаги турли ёндашувлар

DOC 124.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

типларга а.doc page 2 мавзу: давлатни типларга ажратишдаги турли ёндашувлар i. кириш. ii. асосий кисм: 1. давлат типологияси тушунчаси ва мазмуни; 2. давлат типологиясининг таснифи; 3. давлат типологиясига ёндашувлар; ii. хулоса. iii. фойдаланилган адабиётлар рўйхати. кириш бугун рўй бераётган ўзгаришлар бизни кўпчилик тушунчалар, атамаларни қайтадан идрок этиш ва хатто кадриятларни қайта бахолаш билан шуғулланишга мажбур этади. бошкача бўлиши ҳам мумкин эмас. зеро, давлат ва ҳуқуқ назарияси собиқ иттифоқ шароитида маъмурий-буйруқбозлик тузумининг ғоявий асоси ва оқловчиси вазифасини бажарганлиги сабабли у албатта, қайта идрок этилишга мухтож. бундан ташкари, бугунги жамиятимиз тараккиётига хос янгиликлар давлат ва ҳуқуқ тушунчасини, уларнинг мохияти, таснифи ва вазифаларини янгича талкинда тубдан қайта кўриб чиқишни тақозо этмокда. бу- табиий ҳол. давлат ва ҳуқуқ назарияси фанига “большевикларча” ёндашув, коммунистик мафкура талаблари асосида муносабатда бўлиш шуниси билан фарк килардики, билимнинг бу соҳасида инсоният тўплаган бойликларнинг кўп кисми ҳамда республикамизда, хорижий мамлакатларда сакланиб, йигилиб келган давлат - ҳуқуқ тафаккури дурдоналари марксизм-ленинизм қоидаларига …

у мавзу тўлалигича ҳаёт билан боғлиқ, хар бир муаммоли томонига ҳаётдан ёркин мисол топиш мумкин. ушбу мавзуни амалиётга йўналтириб катта-катта натижаларга эришиш мумкин. хусусан давлат типологияларини таққослаб қиёсий ўрганиш орқали ҳам кўплаб ижобий натижаларга эришишимиз мумкин. мавзунинг ижтимоийлигини қаерда кўриш мумкин? мавзунинг ижтимоийлиги шунда кўринадики давлатнинг ўзи муҳим ижтимоий ходиса бўлиб ҳисобланади. шундай экан унинг ташки ва ички хусусиятларини очиб берувчи типологияси ҳам ижтимоийлик касб этади. ушбу курс ишида давлат типологиясининг юкорида кўрсатиб ўтилган томонлари, шу билан бирга унинг келиб чикиши, ривожланиши, жамият ривожланиши билан ўзгариб бориши, давлат типологиясининг ўзбекистон микёсида ўрганилиши ва ҳаётга тадбик этилиши ҳамда шунга ўхшаш бир қатор масалалар ёритиб берилган. асосий қисм давлат типологияси тушунчаси ва мазмуни давлат – турли-туман хусусият ва белгиларга эга булган мураккаб ва куп киррали ижтимоий ходисадир. бу эса давлатларни турлича таснифлашга имкон беради. масалан, давлатларни худудларининг катта-кичиклигига караб улуг, катта, урта, кичик давлатларга булиш мумкин. давлатларга тарихий ёндашув асосида давлатларни кадимий, …

ияти, унинг синфий ва ижтимоий ахамияти тавсифланади. давлатлар шунга кўра турларга ажратилади . давлат типологияси – давлатнинг моҳиятан ўзига хос хусусиятларини ажратишда ёки бирор типга мансублигини белгилашда фойдаланадиган таълимот, билимлар тизимидир . демак, давлат типологияси – давлатларни муайян мезон асосида турларга ажратиш, таснифлашдир. давлат типологиясининг таснифи бир қатор мутахасисларнинг фикрларига кўра давлатни типларга ажратишда ягона ёндашув йўқ . аммо хозирги кунда хукушунослик фанида давлатлар тоталитар, авторитар, либерал ва демократик давлатларга бўлиб ўрганилмокда. бундай таснифлаш тобора кенг кулланилмокда. бу турларнинг хар бирининг ўзига хос хусусиятлари мавжуд. давлат типологиясининг энг куп таркалгани сиёсий тизимни қуйидагиларга бўлишдир: · демократик; · тоталитар; · либерал; · авторитар. демократия (юнонча «demos» - халқ, «cratos» – ҳокимият; халқ ҳокимияти) – ҳозирги тушунишда давлат тузилишининг конституция ва қонунларнинг устунлиги, халқ хокимиятчилиги ва сиёсий плюрализм, фуқароларнинг эркинлиги ва тенглиги, инсон ҳуқуқларининг ажралмаслиги принципларини эътироф этишга асосланган шакли . демократик давлат фуқароларнинг давлат ва жамоат ишларини бошкаришда катнашиши ҳуқуқларини таъминлайди, …

уд бўлади; юридик тенглик принципи кулланади. кўпчилик давлатларда демократик (хеч булмаса, яримдемократик) сиёсий тузим амал килади деб ҳисобланади. 1999 йилги бутун дунёда утказилган суров буйича 62,1% ер ахолиси уз мамлакатини халқ иродаси бошкаради деб ҳисоблар экан, демократия намунаси ҳисобланган гарбий европада атиги 37%, африкада эса-52,5%, японияда - атиги 3%(россияда ҳам шунча). тоталитар сиёсий тизимдаги давлатда эса «давлат – хамма нарса, инсон эса хеч нарса» деган гояхукмронлик килади, барча хокимият хукмрон элита кулида бўлиб, бошкалар давлатни бошкаришдан четлатилади, бундай давлатда хаттоки чекланган плюрализмга ҳам йул куйилмайди. ягона хукмрон партия бўлади. баъзиларида эса умуман партияга ҳам рухсат берилмайди (кувайт, баа, саудия арабистон, свазиленд). хокимиятлар бўлиниши принципи рад этилади, ягона хокимият мафкураси хукмронлик килади. бу тузум ёпиқ тузум ҳисобланади . авторитар давлат (лотинча autoritac - хокимият) – демократияга зид, аммо, айрим холларда мустабидчиликдан демократияга утиш даври давлат хокимиятчилиги шакли, сиёсий хукмронлик тизими. одатда, энг ашаддий реакцион давлатлар (масалан, германияда ҳамда италияда фашистлар ўрнатган …

а асосланган, ижтимоий ҳаётни ташкил қилишга қаратилган интеллектуал майл (установка). ана шу маънода либерализм гарб мамлакатлари сиёсий маданиятининг асосий кўриниши бўлди. либерализм энг муҳим сиёсий институтларнинг таркибий хусусиятларида ва ишлаш принципларида намоён бўлди ва хозирги замон ғарб мамлакатларининг асосий ғоявий сиёсий оқимлари бўлмиш консерватизмдан социал-демократиягача бўлган йуналишларида узига хос ифодасини топди . либерал давлатда жамият ҳаётининг барча соҳаларида фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари расман тенглиги амал қилади, фуқароларнинг давлат ишларида расман қатнашувига йўл қўйилади. таъқиқланмаган нарсадан бошқаси ижозат этилиши мумкинлиги принципига амал қилгандай бўлади, бироқ давлат тузуми ва ижтимоий тузумни ўзгартиришга йўл қўйилмайди . албатта, давлатларнинг биз қуриб чиққан типологияси камчиликлардан холи эмас. лекин, таъкидлаш жоизки, мазкур типология синфий ёндашувга асосланган типологияни муҳим жихатлар билан тўлдиради, кишилик тараққиётининг тарихий босқичларидаги давлатлар типининг умумэътироф этган бир қатор хусусиятларини ажратиб кўрсатишга имкон беради. бир қатор мутахасислар эса давлатнинг анъанавий типологиясини икки давр орасида кўздан кечиришни мақсадга мувофиқ деб биладилар. бу даврларга улар қуйидагилрани …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "давлатни типларга ажратишдаги турли ёндашувлар"

типларга а.doc page 2 мавзу: давлатни типларга ажратишдаги турли ёндашувлар i. кириш. ii. асосий кисм: 1. давлат типологияси тушунчаси ва мазмуни; 2. давлат типологиясининг таснифи; 3. давлат типологиясига ёндашувлар; ii. хулоса. iii. фойдаланилган адабиётлар рўйхати. кириш бугун рўй бераётган ўзгаришлар бизни кўпчилик тушунчалар, атамаларни қайтадан идрок этиш ва хатто кадриятларни қайта бахолаш билан шуғулланишга мажбур этади. бошкача бўлиши ҳам мумкин эмас. зеро, давлат ва ҳуқуқ назарияси собиқ иттифоқ шароитида маъмурий-буйруқбозлик тузумининг ғоявий асоси ва оқловчиси вазифасини бажарганлиги сабабли у албатта, қайта идрок этилишга мухтож. бундан ташкари, бугунги жамиятимиз тараккиётига хос янгиликлар давлат ва ҳуқуқ тушунчасини, уларнинг мохияти, таснифи ва вазифаларини янгича талкинд...

DOC format, 124.0 KB. To download "давлатни типларга ажратишдаги турли ёндашувлар", click the Telegram button on the left.

Tags: давлатни типларга ажратишдаги т… DOC Free download Telegram