davlat belgilari

DOC 95.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

davlat belgilari.doc 3 боб davlat belgilari reja: 1. davlat belgilari tushunchasi 2. davlat belgilari tarkibiy qismlari 3. davlat belgilarining davlat va xuquqni o’rganishdagi axamiyati 4. davlat belgilarining mazmuni davlat belgilari davlat to‘g‘risidagi, uning tushunchasi, mohiyati va jamiyatdagi roli (o‘rni) to‘g‘risidagi masalalar (savollar) davlatshunoslik borasidagi uzoq davom etib kelayotgan va bahslarga sabab bo‘layotgan masalalar qatoriga kiradi. ushbu bahslarning asosi nimada? bular esa kamida 3 ta sabab bilan tushuntiriladi: birinchidan, aytib o‘tilgan masalalar to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bevosita har xil qatlam, jamiyatdagi sinflar, siyosiy partiyalar va xarakatlarning manfaatlarini ifoda etadi. ikkinchidan, hech qaysi bir tashkilot bajariladigan ishlarning xilma-xilligi yoki jamiyat taqdiriga ta’sir doirasi yuzasidan davlat bilan tenglasha olmaydi. uchinchidan, davlat – juda murakkab hamda ikki qarama-qarshiliklarga ega bo‘lgan ijtimoiy-siyosiy hodisadir. davlatning tushunchasi, mohiyatini, ko‘p tomonli qirralarini, xususiyatlari va belgilarini ochib berish vazifasi - favqulodda murakkab vazifadir. bu vazifani faqat davlatni konkret-tarixiy o‘rganish paytida uni iqtisodiyot bilan, jamiyatning ijtimoiy-siyosiy va ma’naviy hayoti bilan bog‘lagan holda …

va hokimiyat degan ta’rif (aniqlik) keng tarqaldi. taniqli davlatshunos l.dyugi davlatning 4 ta elementini ajratib ko‘rsatadi:kishilik individlarining ittifoqi; ma’lum xududni; mustaqil (suveren) hokimiyatni; xukumatni. g.f.shershenevichning yozishicha, "davlatning nomi bilan – bitta hokimiyatga bo‘ysungan, ma’lum xududlarda joylashgan kishilarning ittifoqi" tushuniladi. davlatga ta’rif berishga k.marks va f.engelslar ham bir necha bor e’tibor berishgan. f.engels davlatga keyinchalik qisqacha shunday ta’rif berdi: "davlat – bir sinfning ikkinchi sinf ustidan ezish uchun ishlatiladigan mashinasidan boshqa narsa emas". bu tushunchaga v.i.lenin boshqacharoq o‘zgartirish kiritib, shunday yozadi: "davlat – bu bir sinfning boshqa sinf ustidan xukmronligini qo‘llab-quvvatlab turuvchi mashina". bu talqinlar fan va rasmiy siyosatda keng tarqatilgan. lekin bunday ta’riflar shunday davlatlarga mos keladiki, ya’ni qayerda sinfiy ziddiyat va siyosiy qarama-qarshiliklar ko‘p bo‘lib, jamiyatning bo‘linib ketishi xavfi bo‘lgan joylarda (davlatlarda). boshqacha aytganda, bu ta’rif diktatorlik davlatlariga to‘g‘ri keladi. hozirgi o‘quv darsliklarida davlatga o‘zining maxsus apparatiga ega bo‘lgan, ya’ni o‘z zaylini butun mamlakat miqyosida majburiy ravishda o‘tkaza oladigan …

borni jalb qiladigan tomoni, davlat butun jamiyat va uning barcha fuqarolarining siyosiy tashkilotidir deyilganidir. u muhim ijtimoiy ishlarni boshqaradi, jamiyatning bir butunligini ta’minlaydi, jamiyat uchun hayotiy muhim bo‘lgan funksiyalarni bajaradi. shu bilan bir vaqtda davlat (asosan huquqiy davlat) fuqarolarning huquq va erkinliklarini kafolatlashga jamiyatda mustahkam va insonparvar bo‘lgan huquq tartibotni qo‘llab-quvvatlashga chaqirilgan. davlat sinfiy nuqtai nazardan yondoshib quyidagicha ta’rif ham beriladi: davlat – bir sinfning boshqa sinf ustidan, jumladan kamchilikning ko‘pchilik ustidan xukmronligini qo‘llab-quvvatlab turuvchi siyosiy tashkilot bo‘lib, u mohiyatan iqtisodiy va siyosiy xukmron sinfning diktaturasidir. yana umumijtimoiy nuqtai nazardan yondoshish bo‘lib, unda: davlat – siyosiy tashkilot-assotsiatsiya bo‘lib, uning a’zolari ommaviy hokimiyatning tuzilishi va munosabatlariga ko‘ra bir butun bo‘lib birlashadilar, ular o‘rtasidagi munosabatlarni yechimini topishga qaratilgan quroldir. i.kantning fikricha, davlat kishilarning huquqiy qonunlarga bo‘ysundirilgan birlashmasidir, deyiladi. davlatning mohiyati to‘g‘risida masalaga to‘xtaladigan bo‘lsak, bu masala – davlat hokimiyati kimning qo‘lida, kimning manfaatlarini ko‘zlab va uni kim amalga oshirishi haqida bo‘ladi, ya’ni …

miyatning birinchi manbai va tashuvchisi xalqdir, tabiatan va mohiyatan davlat hokimiyati tubdan xalqchil bo‘lib, xalqning manfaatlarini ko‘zlagan xolda va uning nazorati ostida amalga oshirilishi zarur, deyiladi. marksistik nazariya esa ta’kidlaydiki, siyosiy hokimiyat iqtisodiy hihatdan xukmron sinfga qarashli bo‘lib, uning manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan. davlat mohiyatini ochishdagi sinfiy yondoshuv - jamiyatshunoslik fanining katta yutug‘idir. lekin bu yondashuvdan gap-so‘zsiz foydalanish, jumladan barcha va har xil davlatlarga tavsif berishda ilmiy jixatdan judayam to‘g‘ri bo‘lmagan bo‘lardi. davlat faoliyati tavsifiga sinfiy yo‘nalish tusini berish bu uning mohiyatiy tomoni, uning asosiy boshlanishidir. lekin davlat faoliyatiga sinfiy qarama-qarshiliklar nuqtai nazaridan qaralsa, bu diktatura o‘rnatilgan, jamiyatning bir qismi ustidan ikkinchi qismi qattik ekspluatatsiya o‘rnatgan davlatlarga mos keladi. rivojlangan demokratik mamlakatlarda – davlat asta-sekin ijtimoiy qarama-qarshiliklarni xal etishda bosqinchilik va zo‘rovonlik yo‘llarini qo‘llamasdan, balkim muammolarni yechishda samarali mexanizm rolini bajarishga o‘tmoqda. yuqorida aytilganlar, zamonaviy davlat sinfiylikni butunlay yo‘qotadi, degan gap emas, yo‘q. u faqat ikkinchi o‘ringa cheklanadi xolos, va …

ini ravshan ko‘rsatadi. bu qanday belgilar ekan? 1. aholining hududiy tashkiliyligi va bu hududiy doira (chegara) da ommaviy hokimiyatning amal qilish. ijtimoiy tuzumning davlat bo‘lmagan shaklida hududiy tashkiliylik aniq bo‘lmasdan, urug‘ qabila jamoalarining xududlari juda shartli ravishda bo‘lib, qo‘shni jamoalar bilan doimo konfliktlar chiqishiga sababchi bo‘lgan. davlatga kelsak, uni aniq tashqi chegaraga va ichki ma’muriy-xududiy bo‘linmalarga egaligi oldingisidan ajratib turadi. davlat o‘z hokimiyati bilan o‘z xududida yashovchi u kim bo‘lishidan, ya’ni uning millati, irqidan qat’iy nazar barcha kishilarni o‘z himoyasi ostiga olib birlashtiradi. bu nimani bildiradi? birinchidan, davlat o‘z territoriyasiga ega, o‘z chegarasini aniqlaydi va qo‘riqlaydi, uni tashqaridagi yovuz kuchlardan himoya qiladi. ikkinchidan, ushbu xudud (mamlakat) ning doimiy aholisi fuqaro sifatida davlat bilan yaqindan bog‘liq bo‘lsa, mamlakatning ichkari yoki tashqarisida davlatning himoyasida bo‘ladi. davlat hokimiyatining xududiy chegarasi ushbu davlat xududida yashayotgan (turgan) chet el fuqarolariga, jumladan fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarga nisbatan ham taalluqli bo‘ladi. faqat ularning huquqiy qoidalari tegishli huquq normalari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "davlat belgilari"

davlat belgilari.doc 3 боб davlat belgilari reja: 1. davlat belgilari tushunchasi 2. davlat belgilari tarkibiy qismlari 3. davlat belgilarining davlat va xuquqni o’rganishdagi axamiyati 4. davlat belgilarining mazmuni davlat belgilari davlat to‘g‘risidagi, uning tushunchasi, mohiyati va jamiyatdagi roli (o‘rni) to‘g‘risidagi masalalar (savollar) davlatshunoslik borasidagi uzoq davom etib kelayotgan va bahslarga sabab bo‘layotgan masalalar qatoriga kiradi. ushbu bahslarning asosi nimada? bular esa kamida 3 ta sabab bilan tushuntiriladi: birinchidan, aytib o‘tilgan masalalar to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bevosita har xil qatlam, jamiyatdagi sinflar, siyosiy partiyalar va xarakatlarning manfaatlarini ifoda etadi. ikkinchidan, hech qaysi bir tashkilot bajariladigan ishlarning xilma-xilligi yoki jamiya...

DOC format, 95.0 KB. To download "davlat belgilari", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat belgilari DOC Free download Telegram