davlat krediti

DOCX 15 pages 37.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.3 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

19-mavzu. davlat krediti reja: 1. davlat kreditining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. davlat krediti turlari. 3. davlat qarzining paydo bo‘lishi va uni qoplash usullari. 1-savol bayoni. davlat krediti hokimiyat va boshqaruv organlari orqali, bir tomondan, davlat va ikkinchi tomondan, jismoniy va yuridik shaxslar o‘rtasida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlar majmuidan iborat bo‘lib, unda davlat qarz oluvchi, kreditor (qarz beruvchi) va kafil sifatlarida maydonga chiqadi. bunday iqtisodiy (kredit) munosabatlar(i)ning mumtoz (klassik) shaklida davlat, odatda, mablag‘larni qarz oluvchi bo‘lib hisoblanadi. agar davlat yuridik va jismoniy shaxslarga qaytarish va haq (to‘lov, to‘lash) asosida mablag‘larni taqdim etib, kreditor (qarz beruvchi) sanalsa, unda amalga oshirilishi lozim bo‘lgan operatsiyalar hajmi ancha kamayadi (pasayadi). jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan olingan qarzlarni uzish (qaytarish) yoki ularning boshqa majburiyatlarini bajarish javobgarligini davlat o‘z zimmasiga olgan holatda, u kafilga aylanadi. markazlashtirilgan pul fondlarining o‘lchamiga bevosita ta’sir ko‘rsatuvchi kredit munosabatlarining dastlabki ikki ko‘rinishidan (qarz oluvchi va kreditor) farq qilgan holda davlat tomonidan kafolatning berilishi …

2 / 15

– pul munosabatlarining o‘rtasida joylashgan bo‘lib, shunga mos ravishda, u ham moliyaga, ham kreditga tegishli bo‘lgan xususiyatlarga egadir. moliya tizimining alohida olingan bo‘g‘ini sifatida esa davlat krediti davlatning markazlashtirilgan pul fondlarini (byudjet va byudjetdan tashqari fondlarni) shakllantirish va ulardan foydalanish jarayoniga xizmat qiladi. kreditning bir turi sifatida davlat krediti klassik (mumtoz) moliyaviy kategoriyalardan, masalan, soliqlardan farq qiluvchi bir necha o‘ziga xos bo‘lgan quyidagi xususiyatlarga egadir: · davlat krediti soliqlarga nisbatan ixtiyoriylik harakteriga ega. ayrim hollarda amaliyotda, u yoki bu davlatlar tarixida bu prinsipdan chekinish va davlat zayomlarini joylashtirishda majburiylik holatlariga ham yo‘l qo‘yiladi; · agar soliqlar faqat bir yo‘nalishda - soliq to‘lovchilardan byudjetga yoki byudjetdan tashqari jamg‘armalarga - harakat qilsa (bunga teskari yo‘nalishdagi harakat faqat ortiqcha to‘langan yoki xato undirilgan soliqlar qaytarilayotgandagina sodir bo‘lishi mumkin), qaytaruvchanlik va haqlilik (to‘lovlilik) davlat kreditining asosini tashkil etadi. haqiqatdan ham davlat kreditiga ma’lum bir vaqt o‘tganidan so‘ng o‘tkazilgan summa foizi bilan qaytarilishi kerak. umuman …

3 / 15

rga yo‘naltirilgan bo‘ladi. masalan, yangi yo‘llarni va turar-joy massivlarini qurish uchun olingan qarz mablag‘lari ana shunday harakterga egadir[footnoteref:1]; [1: afsuski, bunday harakterdagi davlat kreditlari bizning mamlakatimizda hamon aytishga arzigulik darajada tarkib topmagan.] · har qanday qarz oluvchi singari davlat ham mablag‘larni oldindan belgilangan muddatlarga jalb qiladi va bu muddatlar davlat kreditining aniq shartlarida o‘z ifodasini topadi. davlat kreditining mazmun-mohiyati uning bajaradigan funksiyalari orqali yaqqol namoyon bo‘ladi. moliyaviy kategoriya sifatida davlat krediti quyidagi funksiyalarni bajaradi: · taqsimlash; · tartibga solish; · nazorat. davlat kreditining taqsimlash funksiyasi orqali davlatning markazlashtirilgan pul fondlarini shakllan-tirish yoki muddatlilik, haqlilik va qaytaruvchanlik prinsiplari asosida ulardan foydalanish amalga oshiriladi. davlat qarz oluvchi (qarzdor) sifatida maydonga chiqib, o‘z harajatlarini moliyalashtirishni qo‘shimcha mablag‘lar bilan ta’minlaydi. sanoati taraqqiy etgan mamlakatlarda davlat qarzlari byudjet defitsitini moliyalashtirishning asosiy manbai bo‘lib hisoblanadi. shuning uchun ham hozirgi sharoitda davlat qarzlari orqali olinadigan tushumlar byudjet harajatlarini moliyalash-tirishning soliqlardan keyingi ikkinchi metodidir. bu narsa soliq tushumlarining …

4 / 15

tlaridan foydalanishi mumkin bo‘lgan barcha avlodning zimmasiga yuklash oqilonadir. o‘z navbatida, moliyalashtirish manbalarini vaqt nuqtai nazaridan uzaytirish (cho‘zish) o‘sha muddatga zayomlar chiqarish yo‘li bilan ta’minlanishi mumkin. bu holda maktab yoki kutubxona qurayotgan avlod keyingi avlod bilan bir xil moliyaviy yukni o‘z yelkasida ko‘tarishiga erishiladi. chunki bu holda ular tomonidan to‘-lanadigan soliqlar hisobidan asosiy qarz, ular bo‘yicha foizlar ham qaytariladi. shunday qilib, davlat krediti taqsimlash funksiyasining ijobiy ta’siri natijasida, vaqt nuqtai nazaridan, soliq yuki og‘irligining nisbatan tekisroq taqsimlanishiga erishiladi. davlat qarzlari hisobidan harajatlarni moliyalashtirish davrida olinayotgan soliqlar miqdori oshmaydi va uning og‘irgi ortmaydi. aks holda, ya’ni harajatlarni moliyalashtirishga davlat tomonidan qarzga olingan mablag‘lar jalb qilinmasa, bu narsani, boshqa sharoitlar teng bo‘lgan taqdirda, faqat soliqlar miqdorini oshirish va uning og‘irligini orttirish evaziga moliyalashtirish mumkin. shuning uchun ham olingan kreditlar qaytarilayotgan paytda soliqlar ularni to‘lash uchun olinmasdan, balki qarzlar bo‘yicha foizlarni qaytarish uchun ham olinadi. davlat qarziga xizmat qilish va uni qaytarish bilan …

5 / 15

ilgan zayomlarni qaytarish uchun davlatning yangi zayomlarini joylashtirilishiga davlat qarzlarini qayta moliyalashtirish deyiladi. davlatning qarz olishi natijasida soliq og‘irligining kuchayishi ularning muddatiga va qarz oluvchi tomonidan to‘lanadigan kreditlarning foizlari darajasiga bog‘liq. investor uchun davlat qarzining daromadlilik darajasi qancha yuqori bo‘lsa, davlat shunchalik katta soliqlar qismini ularni qaytarish uchun yo‘naltirishga majbur. davlat qarzining o‘lchami qanchalik katta bo‘lsa, boshqa sharoitlar teng bo‘lgan taqdirda, ularga xizmat qilish uchun yo‘naltirilayotgan mablag‘larning salmog‘i shuncha yuqori bo‘ladi. davlat o‘z krediti orqali kredit munosabatlariga kirisha turib, ixtiyoriy yoki ixtiyorsiz ravishda pul muomalasining holatiga, pullar va kapitallar bozoridagi foiz stavkalarining darajasiga, ishlab chiqarishga va aholi bandliligiga ta’sir ko‘rsatadi. iqtisodiyotni tartibga solish vositasi sifatida davlat kreditidan ongli ravishda foydalanib, u yoki bu moliyaviy siyosatni amalga oshirishi mumkin. davlat qarzlarni investorlarning turli guruhlari o‘rtasida joylashtirib, pul muomalasini tartibga soladi; jismoniy shaxslarning mablag‘larini jalb qilib, ularning to‘lovga qobiliyatli talabini kamaytiradi. davlat krediti hisobidan ishlab chiqarish harajatlari, masalan, investitsiyalar moliyalashtirilsa, muomaladagi naqd …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat krediti"

19-mavzu. davlat krediti reja: 1. davlat kreditining ijtimoiy-iqtisodiy mohiyati. 2. davlat krediti turlari. 3. davlat qarzining paydo bo‘lishi va uni qoplash usullari. 1-savol bayoni. davlat krediti hokimiyat va boshqaruv organlari orqali, bir tomondan, davlat va ikkinchi tomondan, jismoniy va yuridik shaxslar o‘rtasida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlar majmuidan iborat bo‘lib, unda davlat qarz oluvchi, kreditor (qarz beruvchi) va kafil sifatlarida maydonga chiqadi. bunday iqtisodiy (kredit) munosabatlar(i)ning mumtoz (klassik) shaklida davlat, odatda, mablag‘larni qarz oluvchi bo‘lib hisoblanadi. agar davlat yuridik va jismoniy shaxslarga qaytarish va haq (to‘lov, to‘lash) asosida mablag‘larni taqdim etib, kreditor (qarz beruvchi) sanalsa, unda amalga oshirilishi lozim bo‘lgan ope...

This file contains 15 pages in DOCX format (37.3 KB). To download "davlat krediti", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat krediti DOCX 15 pages Free download Telegram