aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi

PPTX 10 pages 59.4 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.4 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

powerpoint presentation “aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi” norimboev murtazo 1. porfiriy va kant ontologiyalarining taqqoslanishi 2. aristotel ontologiyasidagi kategoriyalar 3. aristotel, porfiriy va kant ontologiyalarida toifalar tasnifi reja: kantning kategoriyalari va transandantal mantiq kantning 12 ta toza aql kategoriyalari, miqdoriy (birlik, koʻplik, butunlik) va sifat (haqiqat, yolgʻon, cheklanganlik, cheksizlik, moddiylik, imkoniyat) kabi 4 ta asosiy guruhga boʻlinadi. kantning kategoriyalari, tajribani mumkin qiluvchi aqlning oldindan shartlari sifatida, fenomenlarni tushunish va ularni tizimlashtirish uchun zarur boʻlgan 12 ta asosiy kontseptsiyani ifodalaydi. transandantal mantiq, kant falsafasida bilimlarni tahlil qilish uchun 16 ta hukm shakli va 4 ta silogizm turi orqali kategoriyalarni qoʻllashni oʻz ichiga oladi. uch faylasufning kategoriyalar tasnifiga oid umumiy xulosalar aristotel 10 ta asosiy kategoriyani, porphyry esa bu tizimni 5 ta predikatga (genus, species, differentia, proprium, accidens) bo'lib, aristotelning kategoriyalar tizimini takomillashtirgan. uch faylasufning ham kategoriyalar tasnifi ontologiyaning asosini tashkil etib, borliqni tushunishda muhim rol o'ynaydi, ammo ularning yondashuv …

2 / 10

balki "modda"dan "xususiyat"gacha bo'lgan xususiyatlar ierarxiyasini koʻrsatadi, bu esa aristotelning kategoriyalar nazariyasidan farq qiladi. kantning kategoriyalari va aristotelning kategoriyalari o'rtasidagi farqlar aristotel kategoriyalari asosan empirisizmga asoslangan bo'lsa, kant kategoriyalari transandental idealizm doirasida aqlning a priori shakllari sifatida ko'rib chiqiladi. aristotel kategoriyalari moddiy dunyoni tasvirlashga qaratilgan bo'lsa, kant kategoriyalari tafakkurning umumiy tuzilishini va tajribaning mumkinligini aniqlashga xizmat qiladi. kantning 12 ta kategoriyasi, aristotelning 10 ta asosiy kategoriyasidan farqli o'laroq, bilishning aqliy shakllarini ifodalaydi, ob'ektlarning o'ziga xos xususiyatlarini emas. aristotel va porfiriy kategoriyalari o'rtasidagi taqqoslash aristotel kategoriyalari ontologik xususiyatlarga ega bo'lsa, porfiriy kategoriyalari asosan mantiqiy va terminologik tavsiflarga e'tibor qaratadi, shuning uchun ularning qo'llanilish sohalari bir-biridan farq qiladi. porfiriy aristotelning kategoriyalarini soddalashtirib, ularni mantiqiy tahlil uchun qulayroq bo'lgan iyerarxik tuzilmaga keltirdi, bu esa klasslarni tasniflashda ishlatiladigan 5 ta asosiy tushunchani taqdim etadi. aristotelning 10 ta asosiy kategoriyasi (substansiya, miqdor, sifat, munosabat va hokazo) porfiriyning beshta predikativ kategoriyalariga (genus, species, differentia, proprium, accidens) …

3 / 10

ogiyaga 10 dan ortiq asosiy tushunchalarni, jumladan, kategoriyalar iyerarxiyasi va moddiylikning turli xil tushunchalarini taqdim etadi. aristotelning kategoriyalar tasnifi aristotel 10 ta asosiy kategoriyani – substansiya, miqdor, sifat, munosabat, joy, vaqt, holat, egalik, amal va ta’sirni – ajratib ko'rsatgan bo'lib, ularning har biri o'ziga xos xususiyatlarga ega edi. uning kategoriyalar tasnifi ontologiyaning poydevorini tashkil etib, keyinchalik porphyriy va boshqa faylasuflarning ishlariga ta'sir ko'rsatdi, shu bilan birga fikrlash tizimini rivojlantirishga yordam berdi. substansiya kategoriyasi aristotel falsafasida markaziy o'rinni egallagan bo'lib, u moddiy va nomaddiy mavjudotlarning asosiy turlarini ifodalovchi 2 ta tarkibiy qismga bo'linadi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot

4 / 10

aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi - Page 4

5 / 10

aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi"

powerpoint presentation “aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi” norimboev murtazo 1. porfiriy va kant ontologiyalarining taqqoslanishi 2. aristotel ontologiyasidagi kategoriyalar 3. aristotel, porfiriy va kant ontologiyalarida toifalar tasnifi reja: kantning kategoriyalari va transandantal mantiq kantning 12 ta toza aql kategoriyalari, miqdoriy (birlik, koʻplik, butunlik) va sifat (haqiqat, yolgʻon, cheklanganlik, cheksizlik, moddiylik, imkoniyat) kabi 4 ta asosiy guruhga boʻlinadi. kantning kategoriyalari, tajribani mumkin qiluvchi aqlning oldindan shartlari sifatida, fenomenlarni tushunish va ularni tizimlashtirish uchun zarur boʻlgan 12 ta asosiy kontseptsiyani ifodalaydi. transandantal mantiq, kant falsafasida bilimlarni tahlil qilish uchun 16 ta hukm shak...

This file contains 10 pages in PPTX format (59.4 KB). To download "aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: aristotel, forobiy va kant onto… PPTX 10 pages Free download Telegram