arestotel, farobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi

PPTX 15 pages 2.8 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation "arestotel, farobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi" shokirova iqbol 1. aristotel kategoriyalarining tahlili 2. aristotel, al-forobiy va kant ontologiyalarida kategoriyalar tasnifi 3. al-forobiy va kant kategoriyalariga taqqoslash reja: farobiy va kant kategoriyalari taqqoslashi kantning transandantal mantiq kategoriyalari, al-farobiyning moddiy va ma'naviy dunyo tasavvurlariga asoslangan kategoriyalaridan farqli ravishda, bilimning imkoniyatlarini aniqlashga qaratilgan. al-farobiyning 10 ta asosiy kategoriyasi kantning 12 ta toza aql kategoriyalaridan sezilarli darajada farq qiladi, bu esa ularning ontologik yondashuvlaridagi tub farqni ko'rsatadi. amal va ta'sir kategoriyalari amal va ta’sir kategoriyalari aristotelning to‘rtta asosiy sabablar nazariyasi bilan bog‘liq bo‘lib, ularning orasida moddiy, shakl, harakatlantiruvchi va maqsad sabablari mavjud. al-farobiyning ontologiyasida amal va ta’sir kategoriyalari 10 ga yaqin turga bo‘linadi, bu kategoriyalar harakat va o‘zgarishni tushuntirishda muhim rol o‘ynaydi. holat va vaqt kategoriyalari aristotelning 10 ta asosiy kategoriyasida "holat" (poiesis) va "vaqt" (chronos) alohida kategoriyalar sifatida ko'rsatilgan bo'lib, ular moddiy olamdagi o'zgarishlarni va hodisalar ketma-ketligini ifodalaydi. kantning transandantal …

2 / 15

kantning transandantal mantig'i ushbu kategoriyalar tajriba oldidan mavjud bo‘lib, bilish jarayonida ob’ektlarni tushunish va tasniflash uchun zarur shart-sharoitlarni ta’minlaydi, ya’ni 12 ta kategoriya ob’ektlarni idrok qilishning aqliy shakllaridir. kantning fikricha, transcendental mantiq 7 ta kategoriya bilan chegaralanmagan, balki ob’ektlarning o‘zaro munosabatlarini anglashga imkon beradigan 12 ta kategoriyani o‘z ichiga oladi, ular bilishning transcendental asoslarini ifodalaydi. miqdor va sifat kategoriyalari al-farobiyning ontologiyasida miqdor (kamida 10 ta) va sifat (rang, shakl kabi 5 ta asosiy tur) kategoriyalari ob'ektlarning asosiy xususiyatlarini ifodalaydi, ularning o'zaro bog'liqligi va farqlanishini ko'rsatadi. aristotelning 10 ta asosiy kategoriyasidan ikkitasi – miqdor va sifat – ob'ektlarning qandayligi ( sifat ) va qanchaligi ( miqdor )ni belgilaydi, ular bir-birini to'ldiruvchi tushunchalardir. aristotel, farobiy va kant kategoriyalarining umumiy xususiyatlari aristotel, farobiy va kantning kategoriyalar tasniflarida 10 ga yaqin asosiy kategoriya mavjud bo'lib, ularning ba'zilari, masalan, miqdor va sifat, uchta faylasufning ham tizimlarida uchraydi. uchala faylasuf ham kategoriyalarni ontologik va epistemologik jihatdan …

3 / 15

, munosabat, joy, vaqt, holat, egalik, amal va taʼsir. ushbu 10 ta kategoriya ontologik tasnifning asosini tashkil etib, borliqning turli jihatlarini ifodalaydi va bir-biri bilan chambarchas bogʻliqdir. farobiyning kategoriyalar nazariyasi al-farobiy 9 ta asosiy kategoriyani, aristotelning 10 ta kategoriyasidan farqli ravishda, mavjudotning umumiy xususiyatlarini ifodalovchi asosiy tushunchalar sifatida belgilagan. uning kategoriyalar tizimi, moddiy ob'ektlarning xususiyatlari va munosabatlarini 9 ta asosiy toifaga bo'lib, metafizik tahlilning asosini tashkil etgan. substantiya va aksident kategoriyalari аристотель ўз онтологиясида субстанцияни 10 та категорияга бўлинган аксидентлардан асосий фарқловчи, ўзига хос мавжудот сифатида таъкидлайди, бундай категорияларнинг асосий таркибий қисми сифатида. кант субстанция ва аксидент категорияларига ўзча ёндашиб, трансцендентал онтология доирасида фазо ва вақт каби 2 та асосий категория орқали уларнинг хусусиятларини таърифлайди. moddiy va mavhum kategoriyalar al-farobiy aristotelning kategoriyalar tizimini rivojlantirib, 10 dan ortiq kategoriyalarni taqdim etadi va ularni moddiy va mavhum kategoriyalar sifatida tasniflashda yanada murakkab yondashuvni qo‘llaydi, ba'zi kategoriyalarni ikkala toifaga ham bog'laydi. aristotel o‘zining …

4 / 15

arestotel, farobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi - Page 4

5 / 15

arestotel, farobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arestotel, farobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi"

powerpoint presentation "arestotel, farobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi" shokirova iqbol 1. aristotel kategoriyalarining tahlili 2. aristotel, al-forobiy va kant ontologiyalarida kategoriyalar tasnifi 3. al-forobiy va kant kategoriyalariga taqqoslash reja: farobiy va kant kategoriyalari taqqoslashi kantning transandantal mantiq kategoriyalari, al-farobiyning moddiy va ma'naviy dunyo tasavvurlariga asoslangan kategoriyalaridan farqli ravishda, bilimning imkoniyatlarini aniqlashga qaratilgan. al-farobiyning 10 ta asosiy kategoriyasi kantning 12 ta toza aql kategoriyalaridan sezilarli darajada farq qiladi, bu esa ularning ontologik yondashuvlaridagi tub farqni ko'rsatadi. amal va ta'sir kategoriyalari amal va ta’sir kategoriyalari aristotelning to‘rtta asosiy sabablar naz...

This file contains 15 pages in PPTX format (2.8 MB). To download "arestotel, farobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: arestotel, farobiy va kant onto… PPTX 15 pages Free download Telegram