aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi

PPTX 10 стр. 96,0 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 96,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

powerpoint presentation “aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi” murotova muxlisa 1. aristotelning ontologiyasidagi kategoriyalar tasnifi 2. kant ontologiyasidagi kategoriyalar tasnifi 3. porfiriydagi kategoriyalar tasnifi reja: kantning ontologiyasidagi kategoriyalar tasnifi ushbu 12 ta kategoriya kantning transandantal estetikasida sezgilarning shakllari (fazo va vaqt) orqali tajribamizni tuzishga imkon beradigan aqlning oldindan shart bo'lgan tushunchalari hisoblanadi. kantning kategoriyalar tasnifi aristotel va porfiriydan farqli o'laroq, ob'ektlarning o'zlari emas, balki ular haqidagi bilimlarimizning shartli shakllarini ifodalaydi, ya'ni epistemologik xarakterga ega. kant ontologiyasida 12 ta sof aql kategoriyasi mavjud bo'lib, ular miqdor (birlik, ko'plik, butunlik), sifat (haqiqat, yolg'on, cheklanganlik, cheksizlik), munosabat (moddiylik, sababiyat, birgalik) va modallik (mumkin, haqiqiy, zarur) kabi to'rt guruhga bo'linadi. aristotel va kant ontologiyalarining taqqoslashi ikki faylasuf ham kategoriyalarning bir-biriga bogʻliqligiga e'tibor qaratgan boʻlsalar-da, aristotelning kategoriyalari asosan ontologik, kantning kategoriyalari esa epistemologik asosga ega. bu ikki ontologiya o'rtasidagi muhim farqdir. aristotel kategoriyalarni ob'ektlarning oʻziga xos xususiyatlariga qarab tasniflagan boʻlsa, kant esa bilishning imkoniyatlariga …

2 / 10

10 ta asosiy toifasi va porfiryning "isagoge"sidagi 5 ta predikat turlari o'rtasidagi asosiy farq, aristotelning kategoriyalari ontologik bo'lsa, porfiryning turlari mantiqqa yo'naltirilgan. uch ontologiya ham mavjudotni tasniflashga harakat qilsa-da, ularning usullari – aristotelning substansiya va aksidentlari, porfiryning jinsi va turi, kantning transendental kategoriyalari – sezilarli darajada farq qiladi. porfiriy va kant ontologiyalarining taqqoslashi porfiriyning 5 ta predikatlar zanjiri (genus, species, differentia, proprium, accidens) ga asoslangan kategoriyalar tasnifi, kantning 12 ta toza tushunchalariga asoslangan kategoriyalar sistemasidan tubdan farq qiladi. porfiriyning kategoriyalar sistemasida ierarxik tuzilma aniq ifodalangan boʻlsa, kantning transandantal mantigʻida kategoriyalar oʻrtasidagi munosabatlar murakkabroq va sistematik jihatdan kamroq aniqlanadi. kant ontologiyasida kategoriyalar tajriba oldidan mavjud boʻlgan aqlning shakllari sifatida koʻrib chiqiladi, porfiriydagi kategoriyalar esa obʼyektiv dunyoning oʻziga xos xususiyatlarini aks ettiruvchi universalialardir. aristotel va porfiriy ontologiyalarining taqqoslashi aristotelning 10 ta asosiy kategoriyasi, porfiriyning esa beshta predmetga oid (genus, species, differentia, proprium, accidens) toifalariga asoslangan tasnifi bilan farq qiladi. porfiriyning "isagoge" asari …

3 / 10

bo'lgan tizimni namoyish etadi. porfiriyning tasnifi, aristotelning 10 kategoriyasiga nisbatan soddalashtirilgan bo'lsa-da, universalialarning xususiyatlarini aniqlash va ularni turli darajalardagi sinflarga ajratishda muhim rol o'ynaydi. porfiriyning ontologiyasida 5 ta predikat (genus, species, differentia, proprium, accidens) yordamida kategoriyalarni tasniflash tizimi mavjud bo'lib, bu tizim aristotelning kategoriyalar nazariyasini yanada rivojlantirgan. aristotelning ontologiyasidagi kategoriyalar tasnifi aristotelning ontologiyasida 10 ta asosiy kategoriya mavjud bo'lib, ular modda, miqdor, sifat, munosabat, joy, vaqt, holat, egalik, amal va ta'sirni o'z ichiga oladi va bu kategoriyalar borliqning turli jihatlarini ifodalaydi. ushbu 10 kategoriya o'zaro bog'liq bo'lib, ularning har biri boshqa kategoriyalar bilan o'zaro ta'sirlashadi va bir-birini to'ldiradi, bu esa borliqning murakkab tuzilishini aks ettiradi. masalan, "uy" kategoriyasi modda, miqdor va sifat kategoriyalari bilan bog'liq. aristotel kategoriyalarni ularning ontologik ahamiyati va epistemologik roli asosida tasniflaydi, ya'ni ularning borliqdagi o'rni va bizning bilishimizdagi ahamiyati asosida farqlaydi, bu esa uning ontologik tizimining mantiqiy tuzilishini ko'rsatadi. e'tiboringiz uchun rahmat @taqdimot_robot

4 / 10

aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi - Page 4

5 / 10

aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi"

powerpoint presentation “aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi” murotova muxlisa 1. aristotelning ontologiyasidagi kategoriyalar tasnifi 2. kant ontologiyasidagi kategoriyalar tasnifi 3. porfiriydagi kategoriyalar tasnifi reja: kantning ontologiyasidagi kategoriyalar tasnifi ushbu 12 ta kategoriya kantning transandantal estetikasida sezgilarning shakllari (fazo va vaqt) orqali tajribamizni tuzishga imkon beradigan aqlning oldindan shart bo'lgan tushunchalari hisoblanadi. kantning kategoriyalar tasnifi aristotel va porfiriydan farqli o'laroq, ob'ektlarning o'zlari emas, balki ular haqidagi bilimlarimizning shartli shakllarini ifodalaydi, ya'ni epistemologik xarakterga ega. kant ontologiyasida 12 ta sof aql kategoriyasi mavjud bo'lib, ular miqdor (birlik, ko'pli...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PPTX (96,0 КБ). Чтобы скачать "aristotel, forobiy va kant ontologiyasida kategoriyalarning tasnifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: aristotel, forobiy va kant onto… PPTX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram