texnologik jarayonlarni boshqarishda kommunikatsiy

PDF 5 pages 281.7 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 281.7 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

20 – ma’ruza: texnologik jarayonlarni boshqarishda kommunikatsiy. altning tarkibiy strukturaviy qismi bo‘lib, loyihalovchi tashkilotning tashkiliy strukturasi bilan chambarchas bog‘lanadi; ularda ixtisoslashgan vositalar kompleksi yordamida altning funktsional tugal masalalar ketma-ketligi yechiladi. vazifasi bo‘yicha nimtizimlarni loyihalovchi va xizmat ko‘rsatuvchilarga ajratishadi. loyihalovchi nimtizimlar ular obyektga yo‘nalgan bo‘ladi va loyihalashning ma’lum bosqichini yoki o‘zaro bevosita bog‘langan loyihalash masalalarining bir guruhini amalga oshiradi. loyihalovchi nimtizimlarga misollar: buyum-larni eskiz loyihalash, korpus detallarini loyihalash, mexanik ishlov berish texnologik jarayonlarini loyihalash. xizmat ko‘rsatuvchi nimtizimlar bunday nimtizimlar umumiy tizimga ishlatiladi va loyihalovchi nimtizimlar o‘z funktsiyalarini bajarishda ularni qo‘llab-quvvatlashni hamda ularda olingan natijalarni shakllantirish, uzatish va chiqarishni ta’minlaydi. xizmat ko‘rsatuvchi nimtizimlarga misollar: avtomatlashtirilgan ma’lumotlar banki, hujjatlashtirish nimtizimlari, grafik kiritish-chiqarish nimtizimi. altning tizimiy birligi bir-biri bilan o‘zaro bog‘langan modullarning mavjudligi hamda o‘zaro bog‘lanishni amalga oshiruvchi interfeyslar tizimi kompleksi bilan ta’minlanadi; modular loyihalanadigan obyektni butunligicha belgilaydi. loyihalovchi nimtizimlar ichidagi tizimiy birlik ushbu nimtizimda loyihaviy yechimi olinishi kerak bo‘lgan obyekt qismining yagona information …

2 / 5

chun mo‘ljallangan va ma’lum klass (tur, turkum) obyektlarini loyihalashga yo‘nalgan va (yoki) unifikatsiyalashgan protseduralarni bajarishga mo‘ljallangan komponentlar va (yoki) vositalar kompleksi majmuidir. vositalar kompleksi tayyorlanadigan, tirajlanadigan va alt tarkibida qo‘llaniladigan sanoat buyumlariga kiradi va spetsifikatsiyalanadigan buyumlar kabi hujjatlantiriladi. alt vositalari kompleksi va komponentlarining turlari (1.1 -rasm). vositalar kompleksini ikki turga: bir turdagi ta’minlash vositalari kompleksiga (texnikaviy, dasturaviy, informatsion) va kombinatsiyalashgan vositalar komplek-siga ajratishadi. bir turdagi ta’minot vositalari komplekslari bir turdagi ta’minlash komplekslaridan va (yoki) komponentlaridan tarkib topadi; kombinatsiyalashgan vositalar komplekslari esa – har xil turdagi ta’minlash komplekslari va component-lari majmuidan tashkil bo‘ladi. vazifasi ishlab-chiqarish texnikaviy bo‘lgan mahsulotlarga taalluqli kombinatsiyalashgan alt vklar ikki turga bo‘linadi: − dasturviy-metodik kompleks (dmk); − dasturviy-texnikaviy kompleks (dtk). dasturiy metodik kompleks loyihalash obyekti (obyektning bir yoki bir necha qismi yoki bir butun obyekt) bo‘yicha tugal loyiha yechimini olish yoki unifikatsiyalash-gan protseduralarni bajarish uchun zarur bo‘l-gan dasturaviy, informatsion va metodik ta’minot-lar (matematik va lingvistik ta’minotlar komponentlari bilan …

3 / 5

sh va informatsion resurslarini birlashtirib nimtizim yoki butun tizimlarning lokal hisoblash tarmoqlarini tashkil qilishi mumkin. dasturaviy informatsion, metodik, matematik, lingvistik va texnikaviy ta’minot turlarining komponentlari vositalar komplekslarining tarkibiy qismi hisoblanadi. altvk funktsiyalarini samarali bajarishi vositalar kompleks-lari tarkibiga kiruvchi komponentlarni sotib olinadiganlari bilan o‘zaro moslashu-vini ta’minlagan holda ishlab chiqish hisobiga erishilishi kerak. umumtizimiy dmklar dasturaviy, informatsion, metodik va boshqa turdagi ta’minotlarni o‘z ichiga oladi. ular boshqaruv, nazorat, hisoblash jarayonini rejalashtirish, alt resurslarini taqsimlashni bajarish va nimtizim yoki butun alt uchun umumiy bo‘lgan boshqa funktsiyalarni amalga oshirish uchun mo‘ljallangan. umumtizimiy dmklarga misollar: monitor tizimlari, ma’lumotlar bazalarini (mb) boshqarish tizimlari, informatsion-qidiruv tizimlari, mashina grafikasi vositalari, dialogli rejimni ta’minlovchi nimtizimlar va h.k. altda texnikaviy vositalar funksiyalarini bajarishini boshqaruvchi monitor tizimlari. monitor tizimlarining asosiy funktsiyalari: − talab qilinadigan va mavjud resurslar masalalari paketini nazorat qiluvchi topshiriqlarni ustu-vorligi va navbat nomeri o‘rnatilgan holda ma’lumotlar bazasiga kirish huquqini shakllantirish; − topshiriqlar va masalalarni boshqarish tillarining yo‘riqlariga ishlov …

4 / 5

ilish statistikasini olib borish va optimallashtirish; − topshiriqlar masalalar va nimtizimlar, rejali topshiriqlar va joriy ko‘rsatmalar va so‘rovlar ustu-vorligini hisobga olgan holda alt resurslarini taqsimlash; − resurslar va ma’lumotlarni ruxsat etilmagan kirishdan va nazarda tutilmagan ta’sirlardan himo-ya qilish. altda informatsion-qidiruv tizimlar (iqt) quyidagi funktsiyalarni bajaradi: − informatsion fond (infoteka)ni ma’lumotlar bilan to‘ldirish; − raqamli ma’lumotlarga arifmetik ishlov berish va matnlarga leksikaviy ishlov berish; − informatsion so‘rovlarga zarur bo‘lgan ma’lumotlarni qidirish maqsadida ishlov berish; − chiquvchi ma’lumotlarga ishlov berish va chiquvchi hujjatlarni shakllantirish. iqtning xususiyati shundaki, ularga kelgan so‘rovlar dasturaviy yo‘l bilan emas, balki bevosita foydalanuvchi tomonidan shakllantiriladi va monitorga tushunarli bo‘lgan formallash-gan tilda emas, balki tayanch so‘zlar ketma-ketligi ko‘rinishida «deskriptor»lar deb nomlanuvchi tabiiy tilda shakllanadi. saqlash uchun qabul qilingan hamma bayonlarda bo‘lgan deskriptorlar ro‘yxati deskriptorlar lug‘atini tashkil qiladi va qidiruvchi yo‘riqlarni shakllantirishga mo‘ljallangan. deskriptorliga nisbatan ancha murakkab bo‘lgan iqtlar ham mavjud. ularda informatsion qidiruv tili katta ahamiyatga ega; bu tilda …

5 / 5

o‘rinishdagi informatsiyadan foydalaniladi. ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi (mbbt) – ma’lumotlar strukturasi ko‘rinishida tashkil qilingan informatsion baza bilan ishlashni ta’minlaydigan dasturiy-metodik kompleksdir. mbbt quyidagi asosiy funksiyalarni bajaradi: − ma’lumotlar bazasini aniqlab olish, ya’ni sxemalarning kontseptual tashqi va ichki darajalarini bayon qilish; − ma’lumotlarni bazaga yozish; − ma’lumotlarga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish, ularni qayta tashkil qilishni bajargan holda ularning saqlanishini tashkil qilish; − ma’lumotlarga kira olishni ta’minlash (qidirish va chiqarib olish). ma’lumotlarni tanib olish va ularga kirish uchun mbbtda til vositalari mavjud. masalan, ma’lumotlar strukturasi bayonidan tashkil topgan ma’lumotlarni tanib olish tili yordamida ta’-minlanadi. ma’lumotlarga kirish funktsiyasi ma’lumotlarni manipulyatsiya qilish tili va so‘rov qilish tili yordamida amalga oshadi. qo‘llab (tutib) turiladigan strukturalar bo‘yicha mbbtning ierarxik, tarmoqli va nisbiy (relyativ) turlari bo‘ladi. mashina grafikasining dasturaviy-metodik komplekslari (dmk) foydalanuvchining ehm bilan muloqotida grafik informatsiya almashinuvini, geometrik masalalarni yechishni, tasvirlarni shakllantirishni va grafik informatsiyani avto-matik ravishda tayyorlashni ta’minlaydi. foydalanuvchining ehm bilan grafik muloqoti («kirishning grafik …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "texnologik jarayonlarni boshqarishda kommunikatsiy"

20 – ma’ruza: texnologik jarayonlarni boshqarishda kommunikatsiy. altning tarkibiy strukturaviy qismi bo‘lib, loyihalovchi tashkilotning tashkiliy strukturasi bilan chambarchas bog‘lanadi; ularda ixtisoslashgan vositalar kompleksi yordamida altning funktsional tugal masalalar ketma-ketligi yechiladi. vazifasi bo‘yicha nimtizimlarni loyihalovchi va xizmat ko‘rsatuvchilarga ajratishadi. loyihalovchi nimtizimlar ular obyektga yo‘nalgan bo‘ladi va loyihalashning ma’lum bosqichini yoki o‘zaro bevosita bog‘langan loyihalash masalalarining bir guruhini amalga oshiradi. loyihalovchi nimtizimlarga misollar: buyum-larni eskiz loyihalash, korpus detallarini loyihalash, mexanik ishlov berish texnologik jarayonlarini loyihalash. xizmat ko‘rsatuvchi nimtizimlar bunday nimtizimlar umumiy tizimga ishlatil...

This file contains 5 pages in PDF format (281.7 KB). To download "texnologik jarayonlarni boshqarishda kommunikatsiy", click the Telegram button on the left.

Tags: texnologik jarayonlarni boshqar… PDF 5 pages Free download Telegram