statistik gipotezalar nazariyasi elementlari

PDF 13 pages 527.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 527.9 KB

File type PDF

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

14-ma’ruza mashg’uloti. pirsonning xi-kvadrat statistikasi va uning tatbiqlari. reja: 1. statistik gipotezalar nazariyasi elementlari 2. 1-va 2-tur xatoliklar. 3. adabiyotlar. statistik gipotezalar nazariyasi elementlari. statistik gipoteza deb noma’lum taqsimotning ko‘rinishi haqidagi gipotezaga yoki ma’lum taqsimotlarning parametrlari haqidagi gipotezaga aytiladi. masalan, quyidagi gipotezalar statistik gipotezalar bo‘ladi: 1) bosh to‘plam puasson qonuni bo‘yicha taqsimlangan; 2) ikkita normal to‘plamning dispersiyalari o‘zaro teng. birinchi gipotezada noma’lum taqsimotning ko‘rinishi haqida, ikkinchisida ikkita ma’lum taqsimotning parametrlari haqida taxmin qilingan. nolinchi (asosiy) gipoteza deb taklif etilgan 0h gipotezaga aytiladi. konkurent (muqobil) gipoteza deb nolinchi gipotezaga zid bo‘lgan 1h gipotezaga aytiladi. masalan, agar nolinchi gipoteza normal taqsimotning matematik kutilmasi 10a  ga teng degan taxmindan iborat bo‘lsa, u holda konkurent gipoteza 10a  degan taxmindan iborat bo‘lishi mumkin: ya’ni 0 : 10h a  ; 1 : 10h a  . oddiy gipoteza deb faqat bitta taxminni o‘z ichiga olgan gipotezaga aytiladi. masalan, normal taqsimotning ( ma’lum) matematik …

2 / 13

anlangan tasodifiy miqdor ishlatiladi. bu tasodifiy miqdor k orqali belgilanadi va statistik mezon (yoki oddiygina mezon) deb ataladi. statistik mezonga misol keltiramiz. agar ikkita normal bosh to‘plamlar dispersiyalarining tengligi haqidagi gipoteza tekshirilayotgan bo‘lsa, u holda k mezon sifatida tuzatilgan tanlanma dispersiyalarining 2 2 1 2f s s nisbati qabul qilinadi. kuzatk kuzatiladigan qiymat deb mezonning tanlanmalar bo‘yicha hisoblangan qiymatiga aytiladi. masalan, agar ikkita tanlanma bo‘yicha 2 1 20s  va 2 2 5s  tuzatilgan tanlanma dispersiyalar topilgan bo‘lsa, u holda f mezonning kuzatiladigan qiymati 2 2 1 2 20 5 4kuzatf s s   ga teng. tayinli mezon tanlanganidan so‘ng uning mumkin bo‘lgan barcha qiymatlari to‘plami ikkita kesishmaydigan qism to‘plamlarga ajratiladi: ulardan biri mezonning nolinchi gipoteza rad etiladigan qiymatlarini, ikkinchisi esa bu gipoteza qabul qilinadigan qiymatlarini o‘z ichiga oladi. kritik soha deb mezonning nolinchi gipoteza rad etiladigan qiymatlari to‘plamiga aytiladi. gipotezaning qabul qilinish sohasi (joiz qiymatlar sohasi) deb …

3 / 13

ngsizliklar bilan aniqlanadigan kritik sohaga aytiladi, bu yerda 2 1k k . xususan, agar kritik nuqtalar nolga nisbatan simmetrik bo‘lsa, u holda ikki tomonlama kritik soha ( 0krk  degan farazda) krk k  , krk k tengsizliklar bilan yoki ularga teng kuchli krk k tengsizlik bilan aniqlanadi (3-rasm). 3 - rasm. kritik sohani topish uchun kritik nuqta (nuqtalar) ni topish yetarli. bunday nuqtani topish uchun esa yetarlicha kichik ehtimollik – qiymatdorlik darajasi  beriladi. so‘ngra nolinchi gipoteza o‘rinli ekanligi shartida k mezon kritik sohadan qiymatlar qabul qilishining ehtimolligi qabul qilingan qiymatdorlik darajasiga teng bo‘ladi degan talabdan kelib chiqib krk kritik nuqta izlanadi. masalan, o‘ng tomonlama kritik soha uchun ( )krp k k   munosabat, chap tomonlama kritik soha uchun ( )krp k k   munosabat, ikki tomonlama kritik soha uchun esa 1 2( ) ( )p k k p k k     munosabat bajarilishi …

4 / 13

di. binobarin, quvvat qanchalik katta bo‘lsa, ikkinchi tur xatoning ehtimolligi shunchalik kichik bo‘ladi. shunday qilib, agar qiymatdorlik darajasi tanlab olingan bo‘lsa, u holda kritik sohani mezon quvvati maksimal bo‘ladigan qilib qurish lozim. bu ikkinchi tur xatosini minimallashtirishga imkon beradi. kelgusida bizga fisher – snedekor taqsimoti kerak bo‘ladi. agar u va v lar erkinlik darajalari 1k va 2k ta bo‘lgan 2 qonuni bo‘yicha taqsimlangan bog‘liqmas tasodifiy miqdorlar bo‘lsa, u holda 1 2 u k f v k  kattalik erkinlik darajalari 1k va 2k ta bo‘lgan fisher–snedekorning f taqsimoti deb ataluvchi taqsimotga ega bo‘ladi. bu taqsimotning zichlik funksiyasi 1 1 2 ( 2) 2 0 ( ) 2 2 1 0, 0; ( ) , 0 ( ) k k k x xf x c x k k x          ko‘rinishda bo‘ladi, bu yerda 1 22 21 2 1 2 0 1 2 …

5 / 13

tuzatilgan dispersiyalarning kattarog‘ining kichikrog‘iga nisbati, ya’ni 2 2 kat kichf s s tasodifiy miqdor qabul qilinadi. f kattalik nolinchi gipoteza o‘rinli degan shartda erkinlik darajalari 1 1 1k n  va 2 2 1k n  ta bo‘lgan fisher–snedekor taqsimotiga ega, bu yerda 1n hajmli tanlanma bo‘yicha kattaroq tuzatilgan dispersiya hisoblangan, 2n hajmli tanlanma bo‘yicha kichikroq tuzatilgan dispersiya hisoblangan. kritik soha konkurent gipotezaning ko‘rinishiga bog‘liq ravishda quriladi. birinchi hol. nolinchi gipoteza 0 : ( ) ( )h d x d y . konkurent gipoteza 1 : ( ) ( )h d x d y . bu holda o‘ng tomonlama kritik soha nolinchi gipoteza o‘rinli degan taxminda f mezonning sohaga tushish ehtimolligi qabul qilingan qiymatdorlik darajasiga teng bo‘lishi talabiga asoslanib quriladi:  1 2( ; ; )krp f f k k   . 1 2( ; ; )krf k k kritik nuqta fisher–snedekor taqsimotining kritik nuqtalari jadvali bo‘yicha topiladi. 1-qoida. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "statistik gipotezalar nazariyasi elementlari"

14-ma’ruza mashg’uloti. pirsonning xi-kvadrat statistikasi va uning tatbiqlari. reja: 1. statistik gipotezalar nazariyasi elementlari 2. 1-va 2-tur xatoliklar. 3. adabiyotlar. statistik gipotezalar nazariyasi elementlari. statistik gipoteza deb noma’lum taqsimotning ko‘rinishi haqidagi gipotezaga yoki ma’lum taqsimotlarning parametrlari haqidagi gipotezaga aytiladi. masalan, quyidagi gipotezalar statistik gipotezalar bo‘ladi: 1) bosh to‘plam puasson qonuni bo‘yicha taqsimlangan; 2) ikkita normal to‘plamning dispersiyalari o‘zaro teng. birinchi gipotezada noma’lum taqsimotning ko‘rinishi haqida, ikkinchisida ikkita ma’lum taqsimotning parametrlari haqida taxmin qilingan. nolinchi (asosiy) gipoteza deb taklif etilgan 0h gipotezaga aytiladi. konkurent (muqobil) gipoteza deb nolinchi gipotezag...

This file contains 13 pages in PDF format (527.9 KB). To download "statistik gipotezalar nazariyasi elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: statistik gipotezalar nazariyas… PDF 13 pages Free download Telegram