statistik gipotezalar va ularning turlari

PDF 13 sahifa 527,6 KB Bepul yuklash

13 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 527,6 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 13

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 13

13-ma’ruza mashg’uloti. statistik gipotezalar va ularning turlari. 1-va 2-tur xatoliklar. reja: 1. statistik gipotezalar nazariyasi elementlari 2. 1-va 2-tur xatoliklar. 3. adabiyotlar. statistik gipotezalar nazariyasi elementlari. statistik gipoteza deb noma’lum taqsimotning ko‘rinishi haqidagi gipotezaga yoki ma’lum taqsimotlarning parametrlari haqidagi gipotezaga aytiladi. masalan, quyidagi gipotezalar statistik gipotezalar bo‘ladi: 1) bosh to‘plam puasson qonuni bo‘yicha taqsimlangan; 2) ikkita normal to‘plamning dispersiyalari o‘zaro teng. birinchi gipotezada noma’lum taqsimotning ko‘rinishi haqida, ikkinchisida ikkita ma’lum taqsimotning parametrlari haqida taxmin qilingan. nolinchi (asosiy) gipoteza deb taklif etilgan 0h gipotezaga aytiladi. konkurent (muqobil) gipoteza deb nolinchi gipotezaga zid bo‘lgan 1h gipotezaga aytiladi. masalan, agar nolinchi gipoteza normal taqsimotning matematik kutilmasi 10a  ga teng degan taxmindan iborat bo‘lsa, u holda konkurent gipoteza 10a  degan taxmindan iborat bo‘lishi mumkin: ya’ni 0 : 10h a  ; 1 : 10h a  . oddiy gipoteza deb faqat bitta taxminni o‘z ichiga olgan gipotezaga aytiladi. masalan, normal taqsimotning ( …

2 / 13

n maxsus tanlangan tasodifiy miqdor ishlatiladi. bu tasodifiy miqdor k orqali belgilanadi va statistik mezon (yoki oddiygina mezon) deb ataladi. statistik mezonga misol keltiramiz. agar ikkita normal bosh to‘plamlar dispersiyalarining tengligi haqidagi gipoteza tekshirilayotgan bo‘lsa, u holda k mezon sifatida tuzatilgan tanlanma dispersiyalarining 2 2 1 2f s s nisbati qabul qilinadi. kuzatk kuzatiladigan qiymat deb mezonning tanlanmalar bo‘yicha hisoblangan qiymatiga aytiladi. masalan, agar ikkita tanlanma bo‘yicha 2 1 20s  va 2 2 5s  tuzatilgan tanlanma dispersiyalar topilgan bo‘lsa, u holda f mezonning kuzatiladigan qiymati 2 2 1 2 20 5 4kuzatf s s   ga teng. tayinli mezon tanlanganidan so‘ng uning mumkin bo‘lgan barcha qiymatlari to‘plami ikkita kesishmaydigan qism to‘plamlarga ajratiladi: ulardan biri mezonning nolinchi gipoteza rad etiladigan qiymatlarini, ikkinchisi esa bu gipoteza qabul qilinadigan qiymatlarini o‘z ichiga oladi. kritik soha deb mezonning nolinchi gipoteza rad etiladigan qiymatlari to‘plamiga aytiladi. gipotezaning qabul qilinish sohasi (joiz qiymatlar …

3 / 13

, 2k k tengsizliklar bilan aniqlanadigan kritik sohaga aytiladi, bu yerda 2 1k k . xususan, agar kritik nuqtalar nolga nisbatan simmetrik bo‘lsa, u holda ikki tomonlama kritik soha ( 0krk  degan farazda) krk k  , krk k tengsizliklar bilan yoki ularga teng kuchli krk k tengsizlik bilan aniqlanadi (3-rasm). 3 - rasm. kritik sohani topish uchun kritik nuqta (nuqtalar) ni topish yetarli. bunday nuqtani topish uchun esa yetarlicha kichik ehtimollik – qiymatdorlik darajasi  beriladi. so‘ngra nolinchi gipoteza o‘rinli ekanligi shartida k mezon kritik sohadan qiymatlar qabul qilishining ehtimolligi qabul qilingan qiymatdorlik darajasiga teng bo‘ladi degan talabdan kelib chiqib krk kritik nuqta izlanadi. masalan, o‘ng tomonlama kritik soha uchun ( )krp k k   munosabat, chap tomonlama kritik soha uchun ( )krp k k   munosabat, ikki tomonlama kritik soha uchun esa 1 2( ) ( )p k k p k k    …

4 / 13

mayib boradi. binobarin, quvvat qanchalik katta bo‘lsa, ikkinchi tur xatoning ehtimolligi shunchalik kichik bo‘ladi. shunday qilib, agar qiymatdorlik darajasi tanlab olingan bo‘lsa, u holda kritik sohani mezon quvvati maksimal bo‘ladigan qilib qurish lozim. bu ikkinchi tur xatosini minimallashtirishga imkon beradi. kelgusida bizga fisher – snedekor taqsimoti kerak bo‘ladi. agar u va v lar erkinlik darajalari 1k va 2k ta bo‘lgan 2 qonuni bo‘yicha taqsimlangan bog‘liqmas tasodifiy miqdorlar bo‘lsa, u holda 1 2 u k f v k  kattalik erkinlik darajalari 1k va 2k ta bo‘lgan fisher–snedekorning f taqsimoti deb ataluvchi taqsimotga ega bo‘ladi. bu taqsimotning zichlik funksiyasi 1 1 2 ( 2) 2 0 ( ) 2 2 1 0, 0; ( ) , 0 ( ) k k k x xf x c x k k x          ko‘rinishda bo‘ladi, bu yerda 1 22 21 2 1 2 0 1 …

5 / 13

sifatida tuzatilgan dispersiyalarning kattarog‘ining kichikrog‘iga nisbati, ya’ni 2 2 kat kichf s s tasodifiy miqdor qabul qilinadi. f kattalik nolinchi gipoteza o‘rinli degan shartda erkinlik darajalari 1 1 1k n  va 2 2 1k n  ta bo‘lgan fisher–snedekor taqsimotiga ega, bu yerda 1n hajmli tanlanma bo‘yicha kattaroq tuzatilgan dispersiya hisoblangan, 2n hajmli tanlanma bo‘yicha kichikroq tuzatilgan dispersiya hisoblangan. kritik soha konkurent gipotezaning ko‘rinishiga bog‘liq ravishda quriladi. birinchi hol. nolinchi gipoteza 0 : ( ) ( )h d x d y . konkurent gipoteza 1 : ( ) ( )h d x d y . bu holda o‘ng tomonlama kritik soha nolinchi gipoteza o‘rinli degan taxminda f mezonning sohaga tushish ehtimolligi qabul qilingan qiymatdorlik darajasiga teng bo‘lishi talabiga asoslanib quriladi:  1 2( ; ; )krp f f k k   . 1 2( ; ; )krf k k kritik nuqta fisher–snedekor taqsimotining kritik nuqtalari jadvali bo‘yicha topiladi. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 13 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"statistik gipotezalar va ularning turlari" haqida

13-ma’ruza mashg’uloti. statistik gipotezalar va ularning turlari. 1-va 2-tur xatoliklar. reja: 1. statistik gipotezalar nazariyasi elementlari 2. 1-va 2-tur xatoliklar. 3. adabiyotlar. statistik gipotezalar nazariyasi elementlari. statistik gipoteza deb noma’lum taqsimotning ko‘rinishi haqidagi gipotezaga yoki ma’lum taqsimotlarning parametrlari haqidagi gipotezaga aytiladi. masalan, quyidagi gipotezalar statistik gipotezalar bo‘ladi: 1) bosh to‘plam puasson qonuni bo‘yicha taqsimlangan; 2) ikkita normal to‘plamning dispersiyalari o‘zaro teng. birinchi gipotezada noma’lum taqsimotning ko‘rinishi haqida, ikkinchisida ikkita ma’lum taqsimotning parametrlari haqida taxmin qilingan. nolinchi (asosiy) gipoteza deb taklif etilgan 0h gipotezaga aytiladi. konkurent (muqobil) gipoteza deb nolinchi...

Bu fayl PDF formatida 13 sahifadan iborat (527,6 KB). "statistik gipotezalar va ularning turlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: statistik gipotezalar va ularni… PDF 13 sahifa Bepul yuklash Telegram