иқтисодий индекслар

PDF 32 стр. 1,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 32
презентация powerpoint 11-мавзу: иқтисодий индекслар маъруза машғулот ўқитувчиси: “иқтисодиёт” кафедраси и.ф.ф.д., (phd) айсачев абдулфотих амалий машғулот ўқитувчиси: “иқтисодиёт” кафедраси катта ўқитувчи аҳмадалиев зоҳиджон режа: 1. иқтисодий индексларнинг моҳияти ва аҳамияти. 2. иқтисодий индексларни таснифлари. 3. умумий индекслар, уларнинг ўзига хос хусусиятлари ва тузиш принциплари. 4. агрегат индексларни тузишда вазн танлаш масаласи. ласпейрес ва пааше индекслари. 5. ўртача арифметик ва ўртача гармоник индекслар.  индекс сўзи лотинча “index” атамасидан олинган бўлиб, белги, кўрсаткич деган маъноларни билдиради.  индекс – бу мураккаб иқтисодий ҳодисаларнинг тадрижий ўзгаришларини фоизлар ҳисобида умумлаштириб ифодаловчи кўрсаткичдир.  индекслар ижтимоий-иқтисодий таҳлилларда ҳодисалар ўзгаришларини умумлаштириб таърифловчи қурол сифатида кенг қўлланилади. шу хусусиятлари билан улар нисбий миқдорлардан тубдан фарқ қилади. индекс – бу мураккаб иқтисодий кўрсаткич бўлиб, иқтисодий ҳодисаларнинг икки ёки ундан ортиқ ҳолатига тегишли кўрсаткичларни таққослама ҳолга келтириб, улар орасидаги нисбатлар орқали ҳодисаларнинг ўзгаришини ўлчайди индекслар ёрдамида умум ўлчовга эга бўлмаган турли хилдаги масалалар ечилади, хусусан: мураккаб тўпламларнинг икки …
2 / 32
ртача шаклли индекслар гармоник ўртача шаклли индекслар геометрик ўртача шаклли индекслар вазнсиз индекслар вазнли индекслар базис вазнли индекслар жорий вазнли индекслар тўплама ёки ўртача вазнли индекслар • иқтисодий индексларнинг таснифи индексларни тузишда қуйидаги шартли белгилар қўлланилади: кўрсаткичлар шартли белгилар даврлар базис жорий 1.маҳсулот ҳажми q q0 q1 2.маҳсулот баҳоси p p0 p1 3.маҳсулот таннархи c c0 c1 4.маҳсулот ишлаб чиқариш учун сарфланган жами меҳнат, рўйхатдаги ишчиларнинг ўртача сони, киши-куни, киши-соати ва ҳоказо t t0 t1 5.маҳсулот бирлигининг ишлаб чиқариш учун сарф этилган вақт, киши- куни, киши-соати ва ҳоказо t t0 t1 амалиётда асосан қуйидаги алоҳида индекслар қўлланилади: бир хил турдаги маҳсулот бўйича алоҳида индекслар 1.миқдор индекси iq = q1 : q0 2.баҳо индекси ip = p1: p0 3.таннарх индекси ic = c1: c0 4.вақт сарф индекси it = t1: t0 5.меҳнат унумдорлиги индекси iv= v1: v0 барча тўплам учун ҳисобланган индекслар эса умумий (агрегат) индекслар деб аталади.    …
3 / 32
“i” сатр ости ишорачаси билан ифодаланади. базис давр дейилганда таққослаш асос қилиб олинган даража тушунилади, уни “o” сатр ости ишорачаси орқали ифодалаш қабул қилинган, i ва i лар эса алоҳида ва умумий индексларни ифодалайди. агрегат сўзи лотинча “aggregatus” сўзидан олинган бўлиб, ўзаро бириктириш, бирга қўшиш, узвий бирлаштириш деган луғавий мазмунга эга. агрегат индекслар – бу турли хил кўрсаткичларни умумий ўлчовга келтириб, олинган йиғма натижаларни таққослаш ҳосиласидир. агрегат индексларда вазнларни базис давр ҳолатида олиш зарурлигини 1871 йилда немис олими э. ласпейрес асослаган. индекслар назариясида улар ласпейрес индекслари деб юритилади. базис вазнли агрегат индекслар. ласпейрес индекслари    00 01 qp qp ip  якка индекслардан ҳисобланган оддий арифметик ўртача индекс карли индекси деб аталади  бу индексни биринчи маротаба италян иқтисодчиси джон риналдо карли 1751 йилда, италияда дон, вино ва зайтун ёғи баҳоларининг 1500-1750 йилларда ўсишини аниқлашда қўллаган. шунинг учун уни карли индекси деб юритилади геометрик ўртача индекс жевонс индекси …
4 / 32
.  алоҳида ҳудудий индекслар таққослаш нисбий миқдорларига ўхшаш бўлиб, муайян кўрсаткич (масалан, баҳонинг, таннархнинг, меҳнат унумдорлигининг, ҳосилдорликнинг ва ҳоказо) нинг вақт бўйича (замонда)ўзгариши эмас, балки ҳудудлар бўйича (маконда) бўлган нисбатни тавсифлайди. ўзгарувчан ва ўзгармас таркибли, тузилмавий (структуравий) силжишлар индекслари ҳар қандай белги ўртачасининг ўзгаришига, биринчидан, ўрталаштирилаётган белгининг ўзгариши таъсир этса, иккинчидан, вазнлар ўзгариши таъсир қилади. агар агрегат индексларининг сурат ва махражларида вазнлар ўзгаришсиз қолдирилса, у ҳолда бундай кўринишдаги индекслар доимий таркибли индекслар дейилади. индекслаштирилаётган белги ўртачаларининг нисбати ўзгарувчан таркибли индекс деб юритилади. агар доимий таркибли индекс фақатгина индекслаштирилаётган белгининг ўзгаришини тавсифласа, ўзгарувчан таркибли индекс эса ўртачанинг умумий ўзгаришига таъсир қилувчи иккита омилни, яъни индекслаштирилаётган белги бирликларининг ўзгариши (р1) ни ҳамда вазнлар тузилмасининг ўзгаришини ўзида акс эттиради. вазнлар тузилмаси ўзгаришининг ўртачанинг ўзгаришига бўлган таъсир кучини тузилмавий силжишлар индекси тавсифлайди. халқаро индекслар халқаро индекслар иқтисодий ҳодисаларнинг бутун жаҳон ва жўғрофий минтақалар миқёсида ривожланиш даражаси, мамлакатлар ижтимоий - иқтисодий тараққиёт йўлида эришган …
5 / 32
иқтисодий индекслар - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 32 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "иқтисодий индекслар"

презентация powerpoint 11-мавзу: иқтисодий индекслар маъруза машғулот ўқитувчиси: “иқтисодиёт” кафедраси и.ф.ф.д., (phd) айсачев абдулфотих амалий машғулот ўқитувчиси: “иқтисодиёт” кафедраси катта ўқитувчи аҳмадалиев зоҳиджон режа: 1. иқтисодий индексларнинг моҳияти ва аҳамияти. 2. иқтисодий индексларни таснифлари. 3. умумий индекслар, уларнинг ўзига хос хусусиятлари ва тузиш принциплари. 4. агрегат индексларни тузишда вазн танлаш масаласи. ласпейрес ва пааше индекслари. 5. ўртача арифметик ва ўртача гармоник индекслар.  индекс сўзи лотинча “index” атамасидан олинган бўлиб, белги, кўрсаткич деган маъноларни билдиради.  индекс – бу мураккаб иқтисодий ҳодисаларнинг тадрижий ўзгаришларини фоизлар ҳисобида умумлаштириб ифодаловчи кўрсаткичдир.  индекслар ижтимоий-иқтисодий таҳлилларда ҳодис...

Этот файл содержит 32 стр. в формате PDF (1,5 МБ). Чтобы скачать "иқтисодий индекслар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: иқтисодий индекслар PDF 32 стр. Бесплатная загрузка Telegram