tadbirkorlarning huquqlari, burchlari, javobgarligi va huquqiy kafolatlari

DOC 182,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663327211.doc тадбиркорларнинг ҳуқуқлари, бурчлари, жавобгарлиги ва ҳуқуқий кафолатлари tadbirkorlarning huquqlari, burchlari, javobgarligi va huquqiy kafolatlari reja: 1. tadbirkorlarning huquqlari. 2. tadbirkorlarning majburiyatlari. 3. tadbirkorlarning javobgarligi 4. tadbirkorlar huquqlari va manfaatlarining kafolatlari. 1. tadbirkorlarning huquqlari. tadbirkorlar huquqiy munosabatlar subyektlari sifatida mavjud bo`lishi, uni faoliyat yuritishining asosiy sharti-uning ma`lum huquqlarga ega ekanligi, huquq sohibi sifatida qonun tomonidan e`tirof etilishi hisoblanadi. xuddi shu munosabat bilan "huquq" iborasining etimologik ma`nosi haqida bir oz to`xtab o`tish maqsadga muvofiqdir. huquq va huquq layoqati o`ziga xos uzviy iboralar hisoblanadi. har qanday subyekt, shu jumladan, tadbirkor huquq sohibi bo`lish uchun eng avvalo huquq layoqatiga ega bo`lishi lozim. huquq nazariyasi bo`yicha huquq layoqati insondan ajralmas, unga doimiy xos bo`lgan xususiyat bo`lib, inson butun umri davomida, yoshidan, salomatlik holatidan qat`i nazar, huquq layoqatiga ega bo`ladi. huquq layoqati o`z mohiyatiga ko`ra huquqlarga ega bo`lish va majburiyatlarni bajara olish qobiliyati hisoblanadi. "huquq" tushunchasi g`oyat keng ma`noda qo`llaniladigan tushunchadir. yuridik adabiyotlarda uning o`nlab …

ga chiqilsa ham, "tabiiy huquqlar" va "taqdim etiladigan huquqlar" nazariyasiga to`xtab o`tish o`rinlidir. tabiiy huquqlar nazariyasiga ko`ra, insonga tug`ilishidan xos bo`lgan huquqlar mavjud. bu huquq davlat tomonidan unga berilmaydi, balki o`z-o`zidan mavjud bo`ladi, davlat bu huquqni tan olishga, e`tirof etishga va unga rioya qilishga majbur. bu huquqlar markazida insonning yashash huquqi, uning shaxsi, daxlsizligi turadi. davlat yoki boshqa har qanday ijtimoiy tuzilma bu huquqlarni cheklamaydi, uni olib qo`ya olmaydi. shuni e`tirof etish lozimki, tabiiy huquqlar nazariyasi dunyoning ijtimoiy-siyosiy taraqqiyotiga, davlat va shaxs o`rtasidagi munosabatlarni belgilashga juda katta ta`sir ko`rsatadi. xvii-xviii asrlarda shakllangan bu ta`limot sarchashmalarida gugo gratsiy, j.lilbern, j.lokk, t.jeferson, t.peyn, j.j.russo kabi mutafakkirlar turgan edi. bu huquqiy ta`limot g`oyalari u yoki bu darajada ko`pgina mamlakatlar huquq me`yorlarida, shu jumladan, o`zbekiston respublikasi konstitutsiyasining inson va fuqarolarning asosiy huquqlari, erkinliklari va burchlariga bag`ishlangan ikkinchi bo`limida ham o`z ifodasini topgan. tabiiy huquqlardan farqli ravishda "taqdim etiladigan huquqlar" bu davlat tomonidan tegishli qonunlarda …

lmaydigan faoliyat turiga mansub ekanligi haqidagi g`oya" tadbirkorlikni tabiiy huquqlar turkumiga kiritishni inkor etadi. biroq bozor munosabatlariga asoslangan tizim mohiyatini tahlil etganda bu tizim asosini, negizini tadbirkorlik tashkil etishini unutmaslik lozim. tadbirkorlik subyekti, uning huquqlari mavjud bo`lmasa, uning obyekti bo`lgan bozor munosabatlari ham mavjud bo`lmaydi. demak, bozor munosabatlari tizimi o`zining tabiiy huquqlariga ega, bu huquqlar bo`lmagan taqdirda tizim ham yashay olmaydi. boshqa tomondan olganda, jismoniy shaxs ko`p hollarda yuridik shaxsning o`zagini, negizini, o`ziga xos «substrati»ni tashkil etadi. binobarin, agarda insonni tadbirkorlik bilan shug`ullanish huquqi u yoki bu darajada «tabiiy huquq» sifatida xalqaro huquq me`yorlarida eslatib o`tilgan bo`lsa, demak bu o`rinda muammo o`z-o`zidan hal bo`lgan, yechimini topgan deb hisoblash mumkin bo`lar edi. bmt bosh assambleyasi tomonidan 1948 yil, 10 dekabrda qabul qilingan "inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi"da insonning tadbirkorlik huquqi haqida bevosita norma mavjud emas. biroq, deklaratsiyaning 17-moddasida "har bir inson yakka o`zi yoki boshqalar bilan birgalikda mulkka egalik qilish huquqi sohibidir", …

va uy-joy hamda turmush sharoitlarini muttasil yaxshilab berish shu jumlaga kiradi. davlatlar ushbu huquqni amalga oshirish uchun zarur choralarni ko`radilar (2-modda, 1-qism)", degan qoidalar mustahkamlab qo`yilgan. ushbu me`yorlar o`z mazmuni va mohiyatiga ko`ra, tadbirkorlik huquqi bilan uzviy bog`liqdir, chunki mehnat huquqi va daromad olish huquqini eng yuqori, o`z takomilligi va qiyomiga yetgan shakli-bu tadbirkorlik bilan shug`ullanish huquqi hisoblanadi. xalqaro huquqda mustahkamlab qo`yilgan inson huquqlari doirasidan farqli ravishda o`zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 53-moddasida bozor munosabatlarini rivojlantirish o`zbekiston iqtisodiyotining asosiy maqsadi ekanligi belgilab qo`yilgan va bunda davlat tadbirkorlik erkinligini kafolatlashi ham o`z ifodasini topgan. bu o`rinda shuni ham ta`kidlab o`tish o`rinliki, tadbirkorlik erkinligining konstitutsiyaviy maqomga ko`tarilishi dunyoning eng rivojlangan mamlakatlari qonunchiligida ham kuzatilmagan va binobarin, u o`zbekiston huquq tizimining yuqori darajasidan darak beradi. yuqorida tadbirkor huquq subyekti sifatida jismoniy shaxs va yuridik shaxs bo`lishi mumkinligi qayd etilgan edi. biroq, tadbirkorning huquqlari doirasini belgilashda birinchi galda jismoniy shaxsni nazarda tutish muhim ahamiyatga ega. buni …

faatlariga daxldor bo`lgan har qanday hujjatlar, qarorlar va boshqa materiallar bilan tanishib chiqish imkoniyatiga ega bo`lish; z) mulkdor bo`lish, ijtimoiy ta`minot olish va shu kabilar. ushbu huquqlar o`zbekiston respublikasi konstitutsiyasining 18, 27, 28, 29, 30, 36, 39-moddalarida mustahkamlab qo`yilgan. konstitutsiyaning 54-moddasida mulk huquqining mazmuni, uning asosiy elementlari, mulkdor vakolatlarining chegarasi aniq-ravshan belgilab qo`yilgan va bu holat ham tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. tadbirkorning maxsus, o`ziga xos huquqlari uning tadbirkor sifatidagi huquqiy maqomi (maqsadini) tadbirkorlikning foyda (daromad) olish maqsadini ko`zlagan holda tavakkalchilik asosida tashabbuskorlik bilan faoliyat ko`rsatish belgilarida yaqqol ifodalanadi va ulardan bevosita kelib chiqadi. tadbirkorlik eng muhim huquqlardan biri yakka o`zi yoki boshqa xo`jalik yurituvchi subyektlar (ya`ni, tovarlar ishlab chiqarish, sotish, xarid qilib olish, xizmatlar ko`rsatish va ishlar bajarish borasidagi faoliyat bilan shug`ullanuvchi davlat korxonalari va boshqa korxonalar, shuningdek ularning filiallari va vakolatxonalari, aksiyadorlik jamiyatlari va boshqa xo`jalik jamiyatlari hamda shirkatlari, ittifoqlari, assotsiyatsiyalari, konsernlari, konsiorsiumlari, korporatsiyalari va …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tadbirkorlarning huquqlari, burchlari, javobgarligi va huquqiy kafolatlari"

1663327211.doc тадбиркорларнинг ҳуқуқлари, бурчлари, жавобгарлиги ва ҳуқуқий кафолатлари tadbirkorlarning huquqlari, burchlari, javobgarligi va huquqiy kafolatlari reja: 1. tadbirkorlarning huquqlari. 2. tadbirkorlarning majburiyatlari. 3. tadbirkorlarning javobgarligi 4. tadbirkorlar huquqlari va manfaatlarining kafolatlari. 1. tadbirkorlarning huquqlari. tadbirkorlar huquqiy munosabatlar subyektlari sifatida mavjud bo`lishi, uni faoliyat yuritishining asosiy sharti-uning ma`lum huquqlarga ega ekanligi, huquq sohibi sifatida qonun tomonidan e`tirof etilishi hisoblanadi. xuddi shu munosabat bilan "huquq" iborasining etimologik ma`nosi haqida bir oz to`xtab o`tish maqsadga muvofiqdir. huquq va huquq layoqati o`ziga xos uzviy iboralar hisoblanadi. har qanday subyekt, shu jumladan, tadbirkor ...

Формат DOC, 182,5 КБ. Чтобы скачать "tadbirkorlarning huquqlari, burchlari, javobgarligi va huquqiy kafolatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tadbirkorlarning huquqlari, bur… DOC Бесплатная загрузка Telegram