суд-ҳуқуқ ислоҳотларини ривожлантиришда жиноий жазо тизимининг ўрни

DOC 127.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663327467.doc д суд-ҳуқуқ ислоҳотларини ривожлантиришда жиноий жазо тизимининг ўрни ҳар қандай демократик ислоҳотларнинг изчиллик билан ҳаётга татбиқ этилиши, давлат ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар фаолиятида қонунийлик принципининг жорий қилиниши қонунда содир этган шахсларга қандай жазо қўлланиши кераклиги ҳақида аниқ таъриф бўлишини талаб этади. бундай шахсга нисбатан давлат мажбурловининг ҳар қандай чораси эмас, балки амалдаги жиноят қонунида кўзда тутилган жазо қўлланилиши лозим бўлади. жиноят қонуни нормаларини татбиқ этиш назарияси ва амалиётда ижтимоий хавфли қилмиш учун жазолар рўйхати (жазо тизими) га катта аҳамият берилади. шу боис жиноят кодексининг умумий қисмида шахс кафолатларини таъминловчи жазо тизимда назарда тутилган, чунки жиноят қонунида кўзда тутилган муайян жазоларгина жиноятчиликка қарши курашда танланиши ҳамда жиноят содир этган шахсга нисбатан қўлланилиши мумкин. жазо тизими жиноят содир этишда айбли деб топилган шахсга нисбатан суд томонидан тайинланиши мумкин бўлган ва оғирлигига қараб жиноят қонунида тегишли тартибда белгиланган жазо турларининг батафсил рўйхатидир. янги тизим аввал амалда бўлган ва “оғирроқ жазодан унча оғир …
2
ги принципларига асосланади. ўзр жкнинг 43-моддасида берилган жазо тизими расмий бўлиб, ўрни, номланишини эркин равишда ўзгартирилиши мумкин эмас. 43-моддадаги жазо тизимида ҳар бир жазонинг номи тартиб рақами, муайян тартибда жойлаштирилган ўрни бор. уларнинг жойлашган ўрни, номини ўзгартириш фақат ўзбекистон республикаси олий мажлисининг қабул қилган тегишли қонуни билангина амалга оширилади. жазо тизими тушунчаси ўзида бир қатор белгиларни назарда тутади. жумладан: жазо тизимида назарда тутилмаган бирорта мажбурлов чораси, жиноий жазо сифатида тайинланиши мумкин эмас, жазоларнинг турлари, қўлланиш туртиби ва асослари фақат жиноят қонунидагина белгиланган бўлиб, жазо тизимидаги жазоларнинг рўйхати судлар учун мажбурий ҳисобланган . жазо тизимининг анча енгил туридан оғирроқ турига ўтиш асосида қурилиши жиноят ҳуқуқида одиллик, тенглик, инсонпарварликни акс эттирувчи гуманизм принциплари тараққий этишидан далолат беради. бевосита қонуннинг ўзида жазонинг алоҳида турларини қўллаш шартлари, чегалари ва қоидаси кўрсатилган бўлиб, бу эса жиноятчиликка қарши кураш сиёсатининг бир хил бўлишини таъминлайди. жазо тизимида жиноят ҳуқуқининг асосий принциплари ўз аксини топган . демак, ҳар …
3
киритилишига таъсир қилиш мумкин. худди шунга ўхшаш фикрни олим м.х.рустамбоев ҳам билдирган давлатнинг жазо тизими жиноятчиликка қарши кураш малакасига, ҳуқуқшунослик, психология, педагогика фанларининг илмий ютуқларига асосланган ҳолда, жиноят содир этган шахсларнинг аҳлоқан тузалишига самарали таъсир кўрсатади, шунингдек, маҳкумлар ва бошқа шахслар томонидан янги жиноят содир этилишини олдини олади. мамлакатимиз жиноят кодексининг 43-моддасида белгиланган жазо тизими содир этилган жиноятнинг оғирлиги ёки унча хавфли эмаслиги нуқтаи назаридан жиноят ҳуқуқи назариясига мувофиқ бўлиши тўғрисидаги фикрларга, яъни юқоридаги айтиб ўтилган фикрларга тўла мос келади. аввалги жиноят кодексидан фарқли равишда янги жиноят кодексидаги жазо тизими ўзининг оғирлиги нуқтаи назаридан юқоридан пастга қараб эмас, балки пастдан юқорига қараб белгиланган. жазо тизимининг бундай тартибда белгиланиши ўзида инсонпарварлик принципини тўлиқ акс эттиради. суд айбдорга нисбатан фақатгина жк да белгилаб қўйилган жазонинг турларинигина қўллаши мумкин. бу эса қонунийлик ва давлатимизнинг жиноятчиликка қарши кураш сиёсати, жазолаш функциясини амалга оширилиб келиши таъминлаётганлигининг ёрқин далилидир м.х.рустамбоев амалдаги жк да кўрсатилган жазо тизиминининг …
4
ини қўлланишида намоён бўлади; 3) жиноят қонунида белгиланган давлат мажбурлов чоралари қатъий бўлиб, унинг кенгайтирилишига йўл қўйилмайди. жк да кўрсатилмаган жазо чораларини айбдорга қўлланиши мумкин эмас. жк даги жазо тизимига киритилмаган жазо чораси жкнинг махсус қисми санкциясига ҳам киритилиши мумкин эмас; 4) жазо тизимига киритилган жазо турлари жиноятнинг оғирлик даражаси бўйича, енгилидан оғирига қараб жойлаштирилган. бошқа бир гуруҳ олимлар а.с.якубов, р.кабулов ва бошқалар жиноий жазо тизимини уч жиҳатдан бўлиб ўрганишни илгари сурганлар. 1. жазо тизими жиноят содир этган шахсга нисбатан қўлланиладиган жазони амалга оширувчи одил судлов органларининг иштироки мажбурий бўлган ва жиноятчиликка қарши кураш чораларини ўз ичига олган жиноий жазолар йиғиндисидир. 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган жиноят кодекси 43-моддасида жазо турлари қуйидаги тартибда баён қилинган. жиноят содир этишда айбли деб топилган шахсларга нисбатан қуйидаги жазолар қўлланилиши мумкин: 1) жарима; 2) муайян ҳуқуқдан маҳрум қилиш; 3) аҳлоқ тузатиш ишлари; 4) хизмат бўйича чеклаш; 5) қамоқ; 6) интизомий қисмга жўнатиш; 7) …
5
иҳатдан қиёсий таҳлил қилиб чиқсак. 1959 йил 21 майда қабул қилинган собиқ ўзбекистон ссрнинг жиноят кодексининг 21-моддасида кўрсатилган жазо турлари характери бўйича учга бўлинади: 1) асосий жазолар: а) озодликдан маҳрум қилиш; б) аҳлоқ тузатиш иши; в) жамоат иззаси; г) интизомий батальонга юбориш. бу жазолар суд томонидан тайинланадиган бошқа жазоларга қўшиб берилиши мумкин эмас. 2) асосий ёки қўшимча жазолар: а) сургун; б) бадарға; в) муайян касбни эгаллаш ёки муайян иш билан шуғулланиш ҳуқуқидан маҳрум қилиш; г) штраф; д) ота-оналик ҳуқуқидан маҳрум қилиш; е) вазифасидан бўшатиш. бу жазолар агар қонун санкциясида кўрсатилган бўлса, асосий жазо сифатида, қолган ҳолларда эса қўшимча жазо қилиб берилиши мумкин. суд ишнинг ҳолатлари ва айбдорнинг шахсига қараб, жазони кучайтириш зарур деб топса, қўшимча жазони асосий жазога қўшиб беради, лекин у асосий жазога қараганда оғир бўлмаслиги керак. сургун, бадарға ва штраф жазолари қонун санкциясида кўрсатилган ҳоллардагина қўшиб берилиши мумкин. 3) қўшимача жазолар: а) мол-мулкни мусодара қилиш, б) ҳарбий, фахрий …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "суд-ҳуқуқ ислоҳотларини ривожлантиришда жиноий жазо тизимининг ўрни"

1663327467.doc д суд-ҳуқуқ ислоҳотларини ривожлантиришда жиноий жазо тизимининг ўрни ҳар қандай демократик ислоҳотларнинг изчиллик билан ҳаётга татбиқ этилиши, давлат ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар фаолиятида қонунийлик принципининг жорий қилиниши қонунда содир этган шахсларга қандай жазо қўлланиши кераклиги ҳақида аниқ таъриф бўлишини талаб этади. бундай шахсга нисбатан давлат мажбурловининг ҳар қандай чораси эмас, балки амалдаги жиноят қонунида кўзда тутилган жазо қўлланилиши лозим бўлади. жиноят қонуни нормаларини татбиқ этиш назарияси ва амалиётда ижтимоий хавфли қилмиш учун жазолар рўйхати (жазо тизими) га катта аҳамият берилади. шу боис жиноят кодексининг умумий қисмида шахс кафолатларини таъминловчи жазо тизимда назарда тутилган, чунки жиноят қонунида кўзда тутилган муайян жазола...

DOC format, 127.0 KB. To download "суд-ҳуқуқ ислоҳотларини ривожлантиришда жиноий жазо тизимининг ўрни", click the Telegram button on the left.