yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari

PDF 23 pages 387.9 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 387.9 KB

File type PDF

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

1 8-mavzu: yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari reja: 1. yoshlik davri va uning o`ziga xos xususiyatlari, o’z-o’zini anglash, kasbiy anglanganlik. 2. yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari, 3. yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 4. yetuklik davrining ijtimoiy-psixologik jihatlari. 5. gerontopsixologiya - keksalik psixologiyasi haqida umumiy tushuncha. 6. psixolog olimlarning keksayish davri haqidagi falsafiy fikrlari. 7. keksalik davrining o’ziga xos xususiyatlari. 8. biologik keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. 9. keksalik davridagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 10. uzoq umr ko‟ruvchilarning psixologik xususiyatlari. tayanch iboralar: yoshlik davri, o’z-o’zini anglash, kasbiy anglanganlik, yetuklik, gerontopsixologiya, biologik keksayish, perseptiv tizim, innvilyutsiya, nerv xujayralari, psixologik xususiyatlar, geteroxronlik yoshlik davri va uning o`ziga xos xususiyatlari, o’z-o’zini anglash, kasbiy anglanganlik. yoshlik davri 23-28 yoshlardan iborat bo‘lib, bu davrning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok qilish va ishlab chiqarishda mehnat faoliyatini amalga oshirishdan iboratdir. yoshlarning mehnat faoliyati quyidagi uchta …

2 / 23

oyish qilish yoki mehnat faoliyatidagi barqaror ijod bosqichida bir tekis 10 yillab ishlab sifatli mahsulot yaratish namunasini ko‘rsatish. 2 yuqoridagi bosqichlar barcha kasb-kor egalariga xos bo‘lsa-da, lekin ishlab chiqarishga ertaroq va kechroq kirib kelgan odamlar o‘rtasida yosh jihatdan tafovut mavjud bo‘ladi. masalan, hunar-texnika bilim yurtini tamomlagan yigit-qizlar o‘z mehnat faoliyatini oliy maolumotli yoshlardan oldin boshlaydilar, biroq ular ham mazkur bosqichlarni bosib o‘tishlari shart. hozirgi mutaxassislarning ko‘pchiligi o‘quv yurtlaridagi nazariy bilimlar bilan amaliy ko‘nikmalar o‘rtasida uzilish mavjudligi sababli mustaqil faoliyatning dastlabki kunlaridan boshlab qator qiyinchiliklarga duch keladilar. bu qiyinchiliklar o‘z mohiyatiga ko‘ra uch xildir; ular: a) ijtimoiy qiyinchiliklar: notanish muhiti shart-sharoitlari, shaxslararo munosabatlar, mehnat jamoasining saviyasi, undagi kishi-larning xarakter xislatlari, ishlab chiqarish jamoasining qadriyatlari, ma’naviyati, anhanalari va hokazo; b) bilim va bilishga oid qiyinchiliklar: maxsus o‘quv yurtida olgan bilimlardagi uzilishlar, saviyaning cheklanganligi, ijodiy izlanish faoliyatining zaifligi, tashabbuskorlikning etishmasligi va boshqalar: v) mutaxassislik bilan bog‘liq o‘ziga xos qiyinchiliklar; ishlab chiqarishning mohiyati, xususiyati, …

3 / 23

qliy va mantiqiy qobiliyatning mezoni 20 yosh deb hisobladilar. b.g.ananpev o‘zining ilmiy- tadqiqotlarida yoshlik davrida yigit va qizlardagi o‘zgarishlarni murakkab shaxs jihatlaridan umumiy ruhiy holat, verbal va noverbal aqliy (mantiqiy va mnemik funksiyalar) sodda jarayonlargacha(organizmda issiqlik paydo bo‘lishidan metobolizm - modda almashinuvgacha), hatto shaxsiing xususiyatigacha 3 bo‘lgan holatlarni o‘z ichiga qamrab olishini matematik usullarga asoslangan ilmiy maolumotlar va ularning chuqur sifat tahlili orqali ko‘rsatib o‘tadi. ko‘zlarning farqlashdagi sezgirligi inson yoshiga qarab o‘zgarishini tadqiq qilgan s.v.kravkov sezgirlikning ortishi 25 yoshgacha davom etishini, barqarorlashuvi esa 25 yoshdan keyin ham davom qilishini tahkidlaydi. b.g.ananpev laboratoriyasida olingan natijalar inson funksional darajasining oshishi 23-27 yoshdagi yigit va qizlarda 44 foiz, funksional holatining barqarorlashuvi 19,8 foiz, funksional darajaning pasayishi 36,2 foizga tengdir. bu maolumotlar kamolot bosqichining turli mikrodavrlarida o‘sish jihatlarining o‘zaro munosabati har xil kechishini ko‘rsatib turibdi. yu.n.kulyutkin katta kishilarning diqqat, xotira, tafakkur bilish jarayonlarini birgalikda o‘rgangan. yu.n.kulyutkin o‘z tadqiqotida 22-25 yoshlarda diqqat va xotira 100,5 …

4 / 23

bu hol odamlarning 45,4 foizida bo‘lishini maolum qiladi. uning fikricha, qolgan yosh davrlarida insonning jamoatchilik faoliyati nisbatai juda kichik birlikni tashkil qiladi, hatto u 45 yoshda 3 foizga teng bo‘ladi. kishilarda ko‘rish maydoni chegarasi (idrok) xususiyatini o‘rgangan l.n.kuleshova va m.d.aleksandrovalar 18-35 yoshlardagi haydovchilarda uning uch xil: normadan ortiq 11 foiz, normada 47 foiz, qolganlarida etalon bo‘yicha normadan kam bo‘lishini tahkidlaydilar. 23-28 yoshgacha davrda qator funksiyalar darajasining o‘zgarishi, takomillashuvi: ko‘rish maydonining ko‘lami, ko‘z bilan masofani chamalash, 4 fazoviy tasavvur, bilish darajalari; anglash, diqqat va idrokning yaxlitligi hamda o‘zgarmasligining o‘sishi boshqa faoliyat va ko‘rish taosirchanligi, qisqa muddatli ko‘rish xotirasi yoki mustahkamlanishi namoyon bo‘ladi: 22-25 yoshlarda ikki xil omillar doirasi vujudga keladi va ular mnemologik (xotira, tafakkur) va attensional (diqqat xususiyati va xossasining) majmuasidan iborat bo‘ladi. yoshlik davrida yigit-qizlar kamolotiga uchta muhim psixologik mexanizm, yaoni mehnat jamoasi, oila mikromuhiti va norasmiy ulfatlar taosir ko‘rsatadi. masalan, mehnat jamoasidagi psixologik iqlim, maonaviyat olami, barqarormaslik, ijtimoiy …

5 / 23

moiy fikrdir. jamoaga bo‘ysunish har bir aozoning burchidir. ayrim hollarda ko‘pchilikning tazyiqiga uchragan shaxsda prinsipiallik, adolatlilik singari hislar, shaxsiy nuqtai nazar bo‘shashib qoladi, natijada unda ikkilanish tuyg‘usi paydo bo‘ladi. yoshlik gashtini surayotgan yigit va qizlar ota- onasiga, buva-buvisiga, opa-singillariga, aka-ukalariga, turmush o‘rtog‘iga, farzandlariga oqilona munosabatda, oila aozolarining har biri bilan to‘g‘ri muloqotda bo‘lishi, muayyan qoidaga asoslangan muomala qilishi shart. oiladagi shaxslararo munosabatning ko‘lami kengligi sababli bir nechta bosqichli muloqotga asoslanish kerak. lekin oila tinchligi, totuvligi va ahilligiga xalal bermas-lik niyatida yosh yigit va qizlar(kelinlar) vijdon amriga qarshi xatti-harakat qilishga ham majbur bo‘ladilar, o‘z maslaklari, fikrlari, shaxsiy qarashlariga xilof yo‘l tutadilar. dilkashligi uchun har bir oila aozosi bilan umumiy «til» topishga 5 intiladilar. shunga ko‘ra oila muhiti ham yigit va qizlarning ruhiyati hamda maonaviyatini o‘zgartiradigan omil vazifasini o‘taydi. inson uchun psixologik mexanizm rolini bajaruvchi yana bir omil ulfatlar davrasidir. ulfatlar odatda shaxsiy mayli, qiziqishi, intilishi, orzu-istagi, maqsadi, qarashlari, yoshi va xulqi …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari"

1 8-mavzu: yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari reja: 1. yoshlik davri va uning o`ziga xos xususiyatlari, o’z-o’zini anglash, kasbiy anglanganlik. 2. yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari, 3. yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 4. yetuklik davrining ijtimoiy-psixologik jihatlari. 5. gerontopsixologiya - keksalik psixologiyasi haqida umumiy tushuncha. 6. psixolog olimlarning keksayish davri haqidagi falsafiy fikrlari. 7. keksalik davrining o’ziga xos xususiyatlari. 8. biologik keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. 9. keksalik davridagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 10. uzoq umr ko‟ruvchilarning psixologik xususiyatlari. tayanch iboralar: yoshlik davri, o’z-o’zini anglash, kasb...

This file contains 23 pages in PDF format (387.9 KB). To download "yoshlik, yetuklik va keksalik davrining psixologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yoshlik, yetuklik va keksalik d… PDF 23 pages Free download Telegram