pragmatikaning shakllanishi

DOCX 5 pages 12.4 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.4 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

прагматиканинг шаклланиши хавасхон шокирова наманган давлат педагогика институти в.б.профессори, филология фанлари доктори annotatsiya ushbu maqolada bugungi kun tilshunosligidagi dolzarb mavzu bo‘lgan pragmatika an’anaviy grammatikadan farqli belgilarining mavjudligi bilan yuzaga kelganligi, tilga semiotik yondashuv natijasida bir qancha atamalar qo‘llanila boshlangani to‘g‘risida so‘z boradi. kalit so‘zlar: semiotika, pragmalingvistika, lingvistik pragmatika, semantika, belgi, tushuncha, interpretator, predmet, matn lingvistikasi, an’anaviy grammatika, psixolingvistika. tilga semiotik yondashuv natijasida pragmalingvistika yo‘nalishi yuzaga keldi. tilshunoslikda dastlab bir tushunchani ifodalovchi pragmatika, pragmalingvistika, lingvistik pragmatika yoki lingvopragmatika kabi bir qancha atamalar qo‘llanila boshladi. ma’lumki, fanda bir hodisani bir necha atama bilan ifodalash chalkashliklarni keltirib chiqaradi. yuqoridagi holatni pragmalingvistika yo‘nalishining fanda nisbatan yangiligi hamda izlanuvchilarning tadqiqot predmetiga turli usul va metod orqali yondashayotganliklari bilan izohlash mumkin. ch.morris semiotikani uch katta qismga ajratadi: sintaktika–belgining belgi bilan munosabatini, semantika – belgi va tushuncha o‘rtasidagi pragmatika esa belgi va uning interpretatori o‘rtasidagi munosabatni o‘rganadi. keyinchalik pragmatikaning shakllanishiga dj.ostin, dj.serl, g.grays, z.vendler kabi faylasuf olimlar …

2 / 5

gan ta’rif esa quyidagicha: “pragmatika tildan foydalanuvchilarning gaplarini kontekstda o‘rinli qo‘llanilayotganligini o‘rganuvchi sohadir”. menimcha, bu ta’rif ham pragmalingvistika predmetini tor doirada tasavvur qilinishi namunasidir, deb yozadi sh.safarov. rus tilshunosligida bu sohada bir qancha ishlar amalga oshirildi. olmon olimlari pragmatika sohasini keng ma’noda talqin qilish, uni tilshunoslikning umumlashtiruvchi sohasi sifatida e’tirof etishni ma’qul ko‘rishadi. masalan, “olmon lingvistik qomusi”ning mualliflaridan biri, matn tilshunosligi bo‘yicha yirik mutaxassis z.shmidt “pragmalingvistika” va “matn lingvistikasi” tushunchalari yagona bir mazmun anglatishini va ular birgalikda lisoniy muloqot umumiy nazariyasini shakllantirishini hamda ushbu nazariya, kommunikativ tilshunoslik sohasi sifatida, matn grammatikasi va an’anaviy grammatikani ham qamrab olishini isbotlash niyatida ekanligini bildiradi. ammo biz bu fikrga qo‘shila olmaymiz, chunki bugungi kun tilshunosligidagi dolzarb mavzu bo‘lgan pragmatika an’anaviy grammatikadan farqli belgilarining mavjudligi bilan yuzaga kelgan. pragmatika tilshunoslik fanining yangi tarmog‘i sifatida shakllanishi va tan olinishi 1970 yillarning o‘rtalariga to‘g‘ri keladi. psixologlar va tilshunos olimlar ishtirokidagi seminar hamda seminar materiallarining to‘plam holida nashr …

3 / 5

s, 1986. - s.22-129.; serl dj.r. chto takoye rechevoy akt? //novoye v zarubejnoy lingvistike: teoriya rechevix aktov. -m., 1986. -vip. xvii. - s.151-169.; buligina t.v. o granitsax i soderjanii pragmatiki. //an sssr sov.lit. i yazik. 1981. -№4. - s.340-341.; buligina t.v , shmelev a.d.yazikovaya konseptualizatsiya mira.-m.:yaziki slavyanskoy kulturi. 1997. 576 s.; vejbitska a. rechevie akti. //novoye v zarubejnoy lingvistike. lingvisticheskaya pragmatika. -m., 1985. -vip. xvi.- s.251-275., vejbitska a .semanticheskiye universalii i opisaniye yazikov. m.:izd.vo.yaziki slavyanskoy kulturi.1999.-780 s.,vejbitska a. russkiy yazik.-m.:russkiye slovari, 1996.-s. 33-88.; shokirova x. oʻzbek tilida kesimlik kategoriyasi: shaxs aktanti va uning nutqiy voqelanishi. filol.fan. nomz. diss. – toshkent, 2019. – 127 b. shokirova x. tilning lingvosemiotik strukturasi (semantik-sigmatik, sintaktik-pragmatik aspekt asosida). filol.fan. doktori diss. – fargʻona, 2022. – 240 b. shokirova x. savodxonlik asoslari.– fargʻona, classic. 2023.– 174 b. shokirova x. oʻzbek tilining sohada qoʻllanishi. – fargʻona, poligraf super servis. 2023. – 268 b. shokirova x. mazmuniy sintaksis. …

4 / 5

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pragmatikaning shakllanishi"

прагматиканинг шаклланиши хавасхон шокирова наманган давлат педагогика институти в.б.профессори, филология фанлари доктори annotatsiya ushbu maqolada bugungi kun tilshunosligidagi dolzarb mavzu bo‘lgan pragmatika an’anaviy grammatikadan farqli belgilarining mavjudligi bilan yuzaga kelganligi, tilga semiotik yondashuv natijasida bir qancha atamalar qo‘llanila boshlangani to‘g‘risida so‘z boradi. kalit so‘zlar: semiotika, pragmalingvistika, lingvistik pragmatika, semantika, belgi, tushuncha, interpretator, predmet, matn lingvistikasi, an’anaviy grammatika, psixolingvistika. tilga semiotik yondashuv natijasida pragmalingvistika yo‘nalishi yuzaga keldi. tilshunoslikda dastlab bir tushunchani ifodalovchi pragmatika, pragmalingvistika, lingvistik pragmatika yoki lingvopragmatika kabi bir qancha ...

This file contains 5 pages in DOCX format (12.4 KB). To download "pragmatikaning shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: pragmatikaning shakllanishi DOCX 5 pages Free download Telegram