o’zbek adabiyotida zamon va makon muammosi (rauf parfi she’riyati misolida)

DOC 256,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

o’zbek adabiyotida zamon.doc ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги o’zbek adabiyotida zamon va makon muammosi (rauf parfi she’riyati misolida) mundarija: kirish…………………………………………………………………….....…3-6 i bob. makon va zamon tushunchasi hamda uning rauf parfi she’riyatida aks ettirilishi…………………….….....….7-11 1.1 epik va lirik turda makon va zamon masalasining o’rni................................................................................................................12-24 1.2 xronikal tasvirda makon va zamonning aks ettirilishi.....................................................................................................25-36 ii bob. rauf parfi ijodida badiiy xronotopning assotsiativ tasvirda namoyon bo’lish xususiyatlari 2.1 makon va zamonning ramziy obrazlarda ifoda etilishi...........................................................................................................37-41 2.2 kontrast usulida zamoniy va makoniy tushunchalarning voqe bo’lishi..................................................42-54 xulosa............................................................................................................55-59 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati..........................................60 kirish bitiruv malakaviy ishning dolzarbligi. badiiy adabiyot maxluqotlar gultoji bo’lgan insonda ong, qobiliyat, tuyg’u kabi xususiyatlarning rivojlanib borishi natijasida dunyoga kelgan va bugungi kungacha insonning ma’naviy-axloqiy jihatdan takomillashuviga xizmat qilib kelmoqda, millionlab qalblarni ezgulik unsuri bilan sug’ormoqda. prezidentimiz i.karimov ta’kidlaganlaridek: “ma’naviy va axloqiy poklanish, imon, insof, diyonat, or-nomus, mehr-oqibat va shu kabi chinakam insoniy fazilatlar o’z-o’zidan kelmaydi. hammasining zaminida tarbiya yotadi . tarbiyaning …

t sulton: badiiy adabiyot hamma uchun qiziqarli va foydali bo’lgan juda ko’p muammolarni,dastavval, ijtimoiy va axloqiy masalalarni qamrab oladi. insoniyat psixologiyasi va intilishlarining mushtarakligi tufayli bir xil vakili tomonidan shu xalq hayotiga asoslanib yaratilgan asar agar yuqori g’oyaviy va badiiy saviyada yozilgan bo’lsa, o’z-o’zidan yer yuzining hamma joylaridagi kishilar uchun qiziqarli bo’lib qoladi .” – deya so’z qudrati bilan butun banibasharga ma’naviy ta’sir ko’rsata olish mumkinligini izohlagan. demak, badiiy adabiyot omma sezimiga mo’ljallangan bo’lib, shaxsiy, ma’naviy, axloqiy salohiyatini kamol topishiga xizmat qiladi. bunda u o’zining bir qator ilmiy-nazariy kategoriyalariga ega bo’lishi lozim. masalan, g’oya, syujet kabi asosiy elementning poetik qonuniyatlariga mos tarzda ishlatilishi o’ziga xos kategoriyalarni hosil qiladi. bu kategoriyalarning eng asosiylaridan biri badiiy asarning hayotiyligi va haqqoniyligini taminlovchi makon va zamon kategoriyasidir. bu tushuncha adabiyotshunoslikda xronotop deb ham nomlanadi. badiiylikning birinchi qonuni “hayotni buzmay haqqoniy tasvirlash demakdir”. mazkur qonuniyatni istisno qilmagan holda badiiy asarlarning tub hayot falsafasi yotishini anglashimiz …

yotir. har qanday adib ijodining moxiyatini uning shaxsiyatidan qidirgan ma’qul. negaki, ijodkor hamisha o’z shaxsiyati doirasida va uning darajasida mavjud bo’ladi. chunki ijod jarayoni va uning natijasida ham asosan yaratuvchi shaxsning qirralari namoyon bo’ladi. rauf parfi she’rlari sinchiklab o’qilsa, shoirning hamishalik norozilik ruxi sezilib turadi. u, birinchi navbatda, o’zidan norozi. negaki, shoir o’zining nuqsonsiz odam emasligini biladi, ezguliklar qilgisi keladi, ammo bunga imkon topolmaydi. dunyo hodisalaridan mazmun talab etadi, lekin o’z shaxsiy hayotiga ham tuzukroq mazmun berolmayotganini anglaydi. shoir o’z noroziligining sabablari haqida xam o’ylaydi, bu to’g’rida xayolga toladi va shunday badiiy to’xtamga keladi: "men kuyinib sevaman, netay, men kuyinib so’zlayman, xolos". bu haqda taniqli shoir asqad muxtor: "rauf parfi - yaralari ochiq shoir. unda hazinlik ko’p, ora-chora shunchaki marsiya xam yozib tashlaydi, tushkunlik alomatlari ham uchraydi. men buni shoirning aybiga yo’ymasdim. shoir insoniy dardlardan xoli bo’lolmaydi. rauf parfi esa, shoir sifatida o’zligini to’laroq ifodalashga intiladi", — deganida tamomila haq …

am ijodining mohiyatini aks ettiradi. u muayyan bir tuzum yoki tizimga emas, umuman, dunyoning kirligiga, nohaqlikka muxolifatda turadi. inson ko’nglidagi kirlik, aldov va nopokliklarga qarshi borishga urinadi. shoir erkin ruh egasi bo’lgani uchun ham har qanday qolipga, tartibga, intizomga o’z-o’zidan qarshi bo’laveradi. ijtimoiy intizom va tartib bilan shoir go’yo o’t bilan suvday bir-biriga ters. shoir murosasizligi shundan. uningcha, ijodkor uchun murosa, qoniqish o’lim demakdir. rauf parfi alohida olingan bir insonning ichki olamini tasvirlashga intiladi. u o’zini tanimoqqa urinayotgan, o’zligini topishga intilayotgan kishilar ruhiyatini chizadi. shoir olam ham, odam ham jo’n emasligini yaxshi bilganidan ularni jo’n tushungisi, izohlagisi, tasvirlagisi kelmaydi. r. parfi — hayot haqiqatlarini ko’rsatishdan ko’ra, ko’ngil haqiqatlarini, ruhiyat chinliklarini ifodalashga moyil. yuqoridagi fikrlardan kelib chiqib aytish mumkinki bitiruv malakaviy ishning o’zida shoir she’riyatidagi nozik qirralarni zamon va makon bilan uyg’unlikda aks ettirilish ishning o’ziga xos yangiligini belgilaydi. bitiruv malakaviy ishning o’rganilishi, maqsad va vazifalari. rauf parfi ijodi o’zbek adabiyotshunoz …

bolalar foydalanishlari mumkin. i bob. makon va zamon tushunchasi hamda uning rauf parfi she’riyatida aks ettirilishi адабиётшунослик илмидан маълумки, макон ва замон бадиий асарда юз беражак воқелик учун ҳаётий ресурс вазифасини бажаради. ҳаётий жиҳатдан ёндашсак, деҳқон барака уруғини ерга сепиб, ундан мўл-кўл ҳосил кўтаргунча тинмай меҳнат қилади. бу жараённи содир бўлиши учун, бошланиши-ю ниҳояланиши учун макон ва замоннинг компонентлари сув ва ҳаводек зарур. ижодкорни деҳқонга қиёсласак, унинг асарида ўз ўрнини топган ҳаётий воқелик шундай мева берадики, бу мевадан инсониятнинг ошқозони эмас, маънавияти, юраги, қалби озиқланади. “адабий асар сюжетининг занжири ҳалқаларини ташкил этувчи воқеа-ҳодисалар муайян макон ва замонда юз бериши табиийдир” . бу бадиий адабиётнинг ўзига хос қонуни ҳисобланади. мана шу қонуниятга амал қилиб ёзилган бадиий сюжетлар пухта бўлади. маълумки, макон ва замон фалсафий тушунча бўлиб, олам ҳодисаларининг юз беришида ҳал қилувчи аҳамиятга эга. “макон ва замон (фазо ва вақт) – борлиқнинг умумий яшаш шакллари; фазо (макон) дунёни ташкил этувчи объектлар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbek adabiyotida zamon va makon muammosi (rauf parfi she’riyati misolida)"

o’zbek adabiyotida zamon.doc ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги o’zbek adabiyotida zamon va makon muammosi (rauf parfi she’riyati misolida) mundarija: kirish…………………………………………………………………….....…3-6 i bob. makon va zamon tushunchasi hamda uning rauf parfi she’riyatida aks ettirilishi…………………….….....….7-11 1.1 epik va lirik turda makon va zamon masalasining o’rni................................................................................................................12-24 1.2 xronikal tasvirda makon va zamonning aks ettirilishi.....................................................................................................25-36 ii bob. rauf parfi ijodida badiiy xronotopning assotsiativ tasvirda namoyon bo’lish xususiyatlari 2.1 makon va zamonning ramziy obrazlar...

Формат DOC, 256,5 КБ. Чтобы скачать "o’zbek adabiyotida zamon va makon muammosi (rauf parfi she’riyati misolida)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbek adabiyotida zamon va mak… DOC Бесплатная загрузка Telegram