fazo va vaqt yoki makon va zamon

PPTX 25 pages 4.1 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

mavzu: vaqt harakat va fazoni idroq qilish mavzu: vaqt harakat va fazoni idroq qilish tilovova dilso’z tilovova dilso’z 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 fazo va vaqt yoki makon va zamon fazo va vaqt yoki makon va zamon — borliqning umumiy yashash shakllari; fazo dunyoni tashkil etuvchi obʼyektlar va ulardagi tarkibiy nuqtalarning oʻzaro joylashish tartibi, koʻlami va miqyosini ifoda etsa, vaqt dunyoda sodir boʻluvchi hodisa va jarayonlarning ketma-ket roʻy berishi va davomiyligini ifodalaydi. fazo va vaqtning tabiati hamda mohiyati haqida qadimdan faylasuflar xilma-xil nuqtai nazarni ilgari surgan. ularni umumlashtirib 2 ga: substansial va relyatsion konsepsiyaga ajratish mumkin. substansial konsepsiyada fazo va vaqtning mutlaq jihatlari, relyatsion konsepsiyada esa ularning nisbiy jihatlari mutlaqlashtiriladi. substansial yondashuv tarafdorlari (demokrit, platon, eronshaxriy, zakariyo ar-roziy, beruniy, patritsiy, kampanella, gassendi, nyuton, eyler va boshqalar)ning fikricha, fazo-materiya va moddiy aloqadorliklardan tashqarida, ularga bogʻliq boʻlmagan holda mavjud boʻlgan mustaqil substansiyadir; u moddiy obʼyektlarning joylashish makoni, fazo mutlaqdir. vaqt esa borliqqa, fazo va …

2 / 25

adan tashqarida mavjud boʻlishi mumkin emas, u nisbiydir. fanda uzoq davr mobaynida fazoni vaqtdan ajratib tushunish hukmronlik qilib keldi. shu jixatdan vaqtga nisbatan dinamik va statistik qarashlar ham mavjud. dinamik qarash boʻyicha, vaqtning faqat hozirgi zamonigina real mavjud, oʻtmish oʻtib ketgan, kelajak esa hali yoʻq. statistik qarash vakillarining fikricha, vaqtning barcha lahzalari bir yoʻla, yaxlit holda, bir vaqtda mavjuddir, vaqtning lahzalarini har bir subʼyekt oʻz boshidan kechiradi va unga goʻyoki vaqt oqib oʻtayotgandek tuyiladi. 20-asr boshlarida a. eynshteyn tomonidan nisbiylik nazariyasining yaratilishi fazo va vaqtning oʻzaro chambarchas bogʻlikligi, fazo va vaqt sistemaning harakat tezligi bilan, vaqt-fazo strukturasining modda zichligi bilan bogʻlikligi haqidagi fikrlar tabiiy-ilmiy va nazariy isbotini topdi. 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 bundan ilgariroq yaratilgan noyevklid geometriyasi tamoyillari bilan dunyo elektrodinamik manzarasining bogʻlanishi fazoning strukturasi haqidagi tabiiy-ilmiy tasavvurlarni yanada kengaytirdi. fan yutuqlari fazo va vaqtning xususiyatlari mikro, makro va megadunyolarda bir-biridan farq qilinishini isbotladi. hozirgi zamon fanlari aniqlab …

3 / 25

tligida, vaqtning esa uzluksizligi, bir oʻlchovliligi, orqaga qaytmasligi, chiziqli bogʻlanganligida va boshqada namoyon boʻladi. fazo va vaqtning metrik xususiyatlari borliqning miqdoriy munosabatlarini ifoda etsa, topologik xususiyatlari esa tub sifat jihatlarini aks ettiradi. shu sababli falsafada fazo va vaqtning metrik xususiyatlari — miqdoriy xususiyatlar, topologik xususiyatlari esa sifatiy xususiyatlar deb ataladi. fazo va vaqtning metrik xususiyatlari oʻzgarganda voqeliqda jiddiy strukturaviy oʻzgarishlar roʻy bermasligi mumkin, topologik xususiyatlarning oʻzgarishi esa voqelikni, albatta, tubdan strukturaviy oʻzgartiradi. 26.03.2025 26.03.2025 fazo va vaqt turlari fazo va vaqtni anglashda real, perseptual va konseptual fazo va vaqtlarni bir-biridan ajrata olish lozim. obyektiv voqelikdagi real, jismoniy, fizik obʼyektlar, narsa va hodisalarning oʻziga xos fazo va vaqt aloqadorliklari real fazo va vaqt deyiladi. real fazo va vaqtning inson tasavvurida idrok etilishi — perseptual fazo va vaqt boshqa boʻlsa, real fazo va vaqtning matematik tenglama va hisob-kitoblarda modellashtirilishi — konseptual fazo va vaqtdir. perseptual va konseptual fazo va vaqt real fazo …

4 / 25

aloqadorlik — fazo va vaqt aloqadorligidir, deb xulosa chiqarishga asos berdi 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 bilimingizni mustahkamlsh uchun test 1. inson vaqtni qanday idrok qiladi? a) ob’ektiv ravishda b) sub’ektiv ravishda c) har ikkala holatda ham d) miya faoliyatiga bog‘liq emas 2. vaqtni idrok qilishga qaysi omillar ta’sir qiladi? a) yosh b) kayfiyat c) diqqat va tajriba d) yuqoridagilarning barchasi 3. harakatni idrok qilish jarayoni qanday nomlanadi? a) sensor adaptatsiya b) vizual illyuziya c) persepsiya d) kinetik idrok 26.03.2025 4. fazoni idrok qilishda asosiy sensor tizimi qaysi? a) eshitish tizimi b) vestibulyar tizim c) ko‘rish tizimi d) tam bilan bog‘liq tizim 5. vaqtni idrok qilishda miyadagi qaysi tuzilma asosiy rol o‘ynaydi? a) gippokampus b) amygdala c) bazal gangliyalar d) miyacha 6. harakatni idrok qilishda qanday qonuniyatlar muhim? a) to‘lqin nazariyasi b) genetik omillar c) gestalt qonuniyatlari d) biologik moslashuv 7. vaqt sub’ektiv ravishda qachon tezroq o‘tadi? a) …

5 / 25

i eslab qolish qobiliyati 13. harakatni idrok qilishga qaysi neyrotransmitter katta ta’sir ko‘rsatadi? a) serotonin b) gaba c) oksitotsin d) dopamin 14. fazoni idrok qilish qanday hodisaga bog‘liq? a) xotira jarayonlariga b) harakat koordinatsiyasiga c) ko‘z-motor aloqaga d) yuqoridagilarning barchasiga 15. qaysi faktor vaqtni idrok qilishni sekinlashtiradi? a) qiziqarli mashg‘ulotlar b) tezkor muhit o‘zgarishi c) yomon kayfiyat va zerikish d) yaxshi xotira 26.03.2025 16. "vestibulyar tizim" qanday vazifani bajaradi? a) ko‘rishni yaxshilash b) ovozni idrok qilish c) vaqtni idrok qilish d) tanani muvozanatda ushlash va fazoviy idrokni ta’minlash 17. kinetik illyuziya nima? a) harakat yo‘qligida ham harakatni idrok qilish b) rasmiy illyuziya turi c) iroda va hissiyotlar o‘zaro bog‘liq bo‘lishi d) xotira va vaqt idrokining buzilishi 18. vaqtni idrok qilish evolyutsion nuqtai nazardan nima uchun muhim? a) oziq-ovqatni saqlash uchun b) harakatni muvofiqlashtirish va hayotiy jarayonlarni optimallashtirish uchun c) ranglarni yaxshiroq idrok qilish uchun d) genetik mutatsiyalarni tezlashtirish uchun 26.03.2025 …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fazo va vaqt yoki makon va zamon"

mavzu: vaqt harakat va fazoni idroq qilish mavzu: vaqt harakat va fazoni idroq qilish tilovova dilso’z tilovova dilso’z 26.03.2025 26.03.2025 26.03.2025 fazo va vaqt yoki makon va zamon fazo va vaqt yoki makon va zamon — borliqning umumiy yashash shakllari; fazo dunyoni tashkil etuvchi obʼyektlar va ulardagi tarkibiy nuqtalarning oʻzaro joylashish tartibi, koʻlami va miqyosini ifoda etsa, vaqt dunyoda sodir boʻluvchi hodisa va jarayonlarning ketma-ket roʻy berishi va davomiyligini ifodalaydi. fazo va vaqtning tabiati hamda mohiyati haqida qadimdan faylasuflar xilma-xil nuqtai nazarni ilgari surgan. ularni umumlashtirib 2 ga: substansial va relyatsion konsepsiyaga ajratish mumkin. substansial konsepsiyada fazo va vaqtning mutlaq jihatlari, relyatsion konsepsiyada esa ularning nisbiy jihatla...

This file contains 25 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "fazo va vaqt yoki makon va zamon", click the Telegram button on the left.

Tags: fazo va vaqt yoki makon va zamon PPTX 25 pages Free download Telegram