fermalar turlari, tuzilishlari va hisoblari

PDF 17 pages 1.1 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

microsoft word - 7.doc 145 7-mavzu. ferma turlari, tuzilishlari va hisoblari. engil va og‘ir fermalar uchun elementlarni tanlash. iqtisodiy jihatdan samarali echim variantlarini ishlab chiqish. reja:  ferma turlari, tuzilishlari va hisoblari. fermalarning shakli, asosiy o‘lchamlari va panjara sistemasi.  engil va og‘ir fermalar uchun elementlarni tanlash.  fermalarning ustivorligi. fermalar orasidagi bog‘lanishlar fermalar, to‘sinlar singari, qurilishda yopma qurilmalar sifatida keng qullaniladi. fermalarning to‘sinlarga nisbatan afzalligi shundaki, muayan mustahkamlikni ta’milash uchun nisbatan oz metal sarflanadi. biroq, tayyorlashda to‘singa nisbatan ko‘proq mehnat sarflanadi. texnologiya, me’morchilik talablari va yuklarning xarakteriga qarab ularning tashqi ko‘rinishi (shakli) turli xil bo‘ladi. 1-rasm. fermalar sistemasi 146 oralig‘i 18 metrdan yuqori bo‘lganda to‘sinlar o‘rniga fermalarning qo‘llash iqtisodiy jihatdan maqsadgamuvofiqdir. fermalar sanoatda turar joy binolari qurishda, ko‘priklar, transport estakadalari va galereyalari, elektr liniyalari tayanchlar, radio va teleminoralar, machtalarning yuk ko‘taruvchi qurilmalar sifatida qo‘llaniladi. fermaning yuk ko‘taruvchanligiga qarab uning elementlari ingichka sim-arqonlardan yoki yoyma profildan tashkil topgan bo‘lishi mumkin. …

2 / 17

‘kishi ularning ishiga salbiy ta’sir qiladi. fermalarning shakli, asosiy o‘lchamlari va panjara sistemasi fermaning shaklini (konturini) tanlashda inshootning nima maqsadda qurilayotganligini, tomning turini, yoritish vositalarining mavjudligi, yopmadan yomg‘ir suvlarini oqizish qanday tashkil qilinishini, me’morsilik talarlarini va boshqa bir qator omillari e’tiborga olish lozim. fermaning shakli uning og‘irligiga, yasash, tashi va montaj qilishning qulayligiga ta’sir kursatadi. bularning barchasi fermaning texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlarini belgilaydi. hozirgi davrda parallel kamarli, trapetsiyasimon va uchburchak shaklli, ko‘pburchakli (poligonal) fermalar qo‘llaniladi. (2-rasm). parallel kamarli fermalar (2-rasm, a) sanoat ishlab chiqarishi talablarini to‘laroq qondirish va oddiy ko‘rinishga ega bo‘lgani sababli qurilishda ko‘proq qo‘llaniladi. trapetsiyasimon fermalar (2-rasm b, e) tomi keskin qiya bo‘lmagan binolarda ishlatiladi. ko‘pburchakli fermalarning (2-rasm,v) tashki ko‘rinishi eguvchi moment epyurasining shakliga yaqin bo‘lganligi tufayli ular materialning sarflanishi nuqtai nazaridan eng tejamli hisoblanadi. shuning uchun bunday fermalar, asosan, katta ravoqlarni qoplashda va yuklar nisbatan katta bo‘lganda qo‘llaniladi. 147 uchburchak shaklli fermalar (2-rasm, g, j, z, i) keskin qiyalik …

3 / 17

transporti vositalaridan foydalanilganda fermaning balandligi 3,8 metrdan 148 oshmasligi kerak. trapetsiyasimon fermalarning tayanch kesimidagi balanligi ferma uzunligining 1/17 1/13 qismini tashkil etadi. panjara fermaning birligini va to‘planma yuklarning tugunlar bo‘yicha uzatilishini ta’minlaydi. fermaning tannarxiga ularning tashqi ko‘rinishi, uning panjara sistemasining tayyorlan uchn sarflangan mehnat tahsir ko‘rsatadi. panjaralarning asosiy turlari 2-rasmda tasvirlangan. fermaning panjara sistemasini tanlashda sterjenlarning hisobiy uzunliklari katta bo‘lmasligi, sterjen va tugunlar soni mumkin qadar kam bo‘lishiga intilish kerak. siqilishga ishlaydigan sterjenlar kaltaroq, cho‘zilishga ishlaydiganlari uzunroq bo‘lgani ma’qul. bu tadbirlar ferma og‘irligi va tannarxini kamaytirishga olib keladi. uchburchak panjarali ferma sterjenlarining qo‘yi kamarga nisbatan qiyaligini ga yaqin qilib olish maqsadga muvofiqdir. uchburchakli panjara oddiy panjara hisoblanadi. (2-rasm v) va yuqorida keltirilgan umumiy talablarga javob beradi. bunday panjaraning kamchiligi shunday iboratki, kamarlar panellari (tugunlararo masofa) ning uzunligi katta bo‘lishi, yukning tugunlararo sohada tushib, qo‘shimcha eguvchi moment hosil qilishi mumkin. bu holda uchburchakli panjaraga vertikal sterjenlar qo‘shiladi (2-rasm, b, g). agar …

4 / 17

hlaydigan fermalarda faqat cho‘zilishga ishlaydigan xochsimon panjalar qullaniladi; bundaypanjaradan minorava ko‘priklarlafoydalaniladi (2-rasm, k). yarim qiyali sterjenlar (2-rasm, l) va romb shaklidagi (2-rasm, m) pajaralar katta birlikka ega shu sababli ularni kesib o‘tuvchi kuch miqdori katta bo‘lgan fermalarda qo‘llagan maqul. yopma tushadigan yuklar ta’siri ostida fermalar egiladi. bu egilsh fermaning tashqi ko‘rinishin buzadi va ba’zan ulardan normal foydalanishi qiyinlashtiradi. yopma fermalarning egilishining kamaytirish maqsadida ferma kamarlari qavariq qilib tayyorlanadi (3-rasm). bu qavariqlik qurilish ko‘tarilishi (pod’em) deb ataladi. fermalarning ustivorligi. fermalar orasidagi bog‘lanishlar yassi fermalar o‘z tekisligida ishlaganda katta birlikka ega, ammo o‘z tekisligiga nisbatan tik tekislik yo‘nalishida fermaning bikrligi juda ham kichik. shu sababli ular mazkur yo‘nalishda ustivorlikni tez yo‘qotadi. ustivor ishlay oladigan qurilma yaratish uchun ikki qo‘shni fermao‘rtasida yuqori va pastki kamarlar tekisligida gorizontal, fermaning vertikal sterjenlari o‘rtasiga esa vertikat bog‘lanishlar quyib, ustivor fazoviy blok (4-rasm) hosil qilinadi. 4-rasm . ikki fermabog‘lanishlaridan iborat fazoviy blok: i-fermalar; 2-yuqori kamar orasidagi bog‘lanishlar; …

5 / 17

bo‘ladi: doimiy yuk (ferma, progon, bog‘lanish, yopma qurilmalari, osma ship va boshqalarning xususiy og‘irliklari); muvaqqat yuk (osma shipga tushadigan yuklar va boshqalar); maxsus ta’sirlar (masalan, zilzila). 151 ferma sterjenlari kesimidagi zo‘riqishlar, qurilish mexanikasining usullari (masalan, masvell-kremon diagrammasini qurish)dan foydalanib, har bir ta’sir uchun alohida-alohida aniqlanadi. so‘ngra yuklarning bir vaqtda ta’sir qilish ehtimolligini (snip 2.01.07-85 talablariga ko‘ra) inobatga olgan holda har bir sterjen kesimidagi mumkin bo‘lgan katta hisobiy zo‘riqish aniqlanadi. bu zuriqish orqali sterjenlarning ko‘ndalang kesimlari tanlanadi. ma’lumki, siqilgan sterjenning yuk ko‘taruvchanligi mazkur sterjenning mustahkamligi bilangina emas, balki ustivorligi bilan ham belgilanadi. demak, sterjenning ko‘ndalang kesimimni tanlashda uning egiluvchanligi, binobarin, hisobiy uzunliklarini ham etiborga olish lozim. hisobiy uzunlik sterjenning bosh va oxirgi uchlarini mahkamlash shartlariga bog‘liq ravishda 1-jadvalda keltirilgan. tashish va montaj qilishda fermaning xususiy og‘irligidan hosil bo‘ladigan solqilikni cheklash maqsadida ferma sterjenlari uchun egiluvchanlikni cheklashning qo‘yidagi qiymatlari belgilanadi: siqilgan kamarlar, tayanish qiyasterjenlari va fermaning tayanch bosimiga ishlaydigan sterjenlar uchun; fermaning …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fermalar turlari, tuzilishlari va hisoblari"

microsoft word - 7.doc 145 7-mavzu. ferma turlari, tuzilishlari va hisoblari. engil va og‘ir fermalar uchun elementlarni tanlash. iqtisodiy jihatdan samarali echim variantlarini ishlab chiqish. reja:  ferma turlari, tuzilishlari va hisoblari. fermalarning shakli, asosiy o‘lchamlari va panjara sistemasi.  engil va og‘ir fermalar uchun elementlarni tanlash.  fermalarning ustivorligi. fermalar orasidagi bog‘lanishlar fermalar, to‘sinlar singari, qurilishda yopma qurilmalar sifatida keng qullaniladi. fermalarning to‘sinlarga nisbatan afzalligi shundaki, muayan mustahkamlikni ta’milash uchun nisbatan oz metal sarflanadi. biroq, tayyorlashda to‘singa nisbatan ko‘proq mehnat sarflanadi. texnologiya, me’morchilik talablari va yuklarning xarakteriga qarab ularning tashqi ko‘rinishi (shakli) turl...

This file contains 17 pages in PDF format (1.1 MB). To download "fermalar turlari, tuzilishlari va hisoblari", click the Telegram button on the left.

Tags: fermalar turlari, tuzilishlari … PDF 17 pages Free download Telegram