suv tozalash inshootlari kompleksining ish samaradorligini hisoblash

PDF 11 pages 506.3 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 506.3 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

6.1-mavzu: suv tozalash inshootlari kompleksining ish samaradorligini hisoblash (1 soat). mashg‘ulotning maqsadi: kanalizatsiyalashgan aholi punktlaridan chiqadigan sanoat va kundalik turmush oqova suvlarini tozalashda turli xil suv tozalash qurilmalari ishlatiladi. mashg’ulot davomida talabalarga ularning ish samaradorligi o’rgatiladi. nazariy qism oqova suvlarning turlari va ularni tozalash tartibi. oqova suvlarning quyidagi turlari mavjud: 1) qishloq xo’jalik yerlaridan zovurlar orqali chiqadigan sizot suvlar; 2) sanoat korxonalaridan chiqadigan oqova suvlar; 3) turar joylardan chiqadigan kommunal xo’jalik oqova suvlari. qishloq xo’jalik yerlaridan chiqadigan zovur suvlari tarkibida qishloq xo’jaligida ishlatilgan zaharli kimyoviy moddalar va mineral o’g’itlarni saqlaydi. bu oqova suvlar zovurlar orqali ochiq suv havzalariga tashlanadi. sanoat oqova suvlari ikki yoki uch pog’onada tozalanib, tabiiy suv havzalari yoki maxsus havzalarga tashlanadi. bu oqova suvlar birinchi pog’onada mexanik tozalanadi (cho’ktirish, filtrlash, qum ushlagichlar va h.k), ikkinchi pog’onada fizik-kimyoviy (flotatsiya, ekstraksiya, sorbsiya, koagulyatsiya) va uchinchi pog’onada biologik tozalashdan o’tkazilib, ochiq suv havzasiga tashlanadi (2- rasm). 2- rasm. sanoat oqova …

2 / 11

adi. agar o’zi oqib borish imkoniyati bo’lmasa, undа maxsus suv haydagich nasoslar stantsiyasi (kns) quriladi va nasoslar yordamida uzatiladi. kommunal xo’jalik suvlarining tarkibini aniqlash uchun ulardan namunalar olib, tahlil qilish kerak. bu suvlarning kimyoviy tarkibi organik moddalarni ko’proq saqlaydi. muhiti ph = 7,2-7,6 atrofida bo’lgan oqova turib qolsa ayniy boshlaydi. oqova suvlarga baho berish uchun suvning muallaq moddalari oksidlanishi va kislorodga biokimyoviy ehtiyoji (bpk), xloridlar, ammoniy va boshqa nitratlarni saqlash darajasiga e’tibor berish kerak. bulardan tashqari, bu suvlar o’z tarkibida turli bakteriyalar va viruslar, shuningdek, gelmintlarning tuxumini saqlagani uchun turli xil yuqumli kasalliklar tarqalish xavfini tug’diradi. oqova suvlarni mexanik tozalash oqova suvlar dastlab mexanik usulda tozalanadi. buning uchun u kataklarining kattaligi 16-30 mm bo’lgan metall panjaralar orqali o’tkaziladi va oqova tarkibidagi mexanik aralashmalar ushlab qolinadi. oqovalar keyingi bosqichda qum ushlagich inshootiga o’tadi. bu erda undagi qum zarralari va boshqa vazni og’ir aralashmalar suv tubiga cho’kadi. undan so’ng oqovalar birlamchi tindirgichlarga …

3 / 11

8- cho’kma to’planadigan joy. tik tindirgichlarning chuqurligi 7-9 m, eni 10 m bo’lib, tubi konussimon bo’ladi. tindirgich ostida cho’kmani chiqarib yuborish uchun maxsus quvur bo’ladi. cho’kmalar konus ichida to’planadi va tindirgichdagi suyuqlik bosimi ta’sirida quvurga o’tib, u orqali metantenkka yuboriladi (4- rasm). 4- rasm. tik tindirgich. metantenk silindr shaklida temir-betondan qurilgan berk hovuz bo’lib, tagi konussimon bo’ladi. uning tepasida gumbazi bo’lib, unda cho’kma bijg’ishidan ajraladigan metan gazini to’plash uchun maxsus qalpoq moslama o’rnatilgan. to’plangan metan gazi to’g’ridan-to’g’ri foydalanish uchun gazgolderga yuboriladi. radial tindirgich diametri 16-40 m gacha, chuqurligi 2-2,5 m bo’lgan aylana shaklidagi hovuz bo’lib, tagi markazga tomon 4 m chuqurlikkacha qiya bo’ladi. radial tindirgichdan oqova suvlarning hajmi sutkasiga 2000 m3 va undan ko’p bo’lganda foydalaniladi. bu tindirgichda oqova tarkibidagi muallaq moddalar 1,5 soat davomida cho’kmaga tushadi va kuraklar yordamida markazdagi chuqurga to’planib, nasoslar yordamida tortib olinadi. ikkinchi guruh tindirgichlariga septiklar va ikki yarusli tindirgichlar (rasmlar) kiradi. ikkinchi guruh tindirgichlari …

4 / 11

l o’tqazilgan novi bo’lib, tindirilgan oqova shu nov orqali oqib chiqadi, tindirgichdagi muallaq moddalarning cho’kishi esa yuqori yarusdan pastki yarus tagigacha davom etadi va shu yerda to’planadi (5- rasm). 5- rasm. ikki yarusli tindirgich: 1- tindirgichga oqova suvning oqib kelishi; 2- suv kiradigan tarnov; 3- tindirgich novi; 4- suzib yuruvchi to’siq; 5- oqova suvlar uchun surilma; 6- cho’kmani olib ketuvchi quvur; 7- cho’kma uchun surilma; 8- cho’kmani bo’shatish; 9- oqova suvlarni olib ketuvchi nov. bu tindirgichda septikdagiga o’xshab qo’lansa hid va gazlar ajralmaydi. buning sababi ikki yarusli tindirgichda cho’kmaning achish jarayoni nordon muhitda (ph 7-8) kechadi. buning uchun vaqt vaqti bilan (har kuni bir marta) unga oz miqdorda faol cho’kmа qo’shib turiladi. mashg‘ulotni bajarish oqova suvlarni tozalashning iqtisodiy samaradorligini quyidagi formula bilan hisoblash mumkin: bu yerda: s - iqtisodiy samaradorlik; sk - suv havzasiga 1 mln m 3 oqova tushishidan ko’riladigan bir yillik zararning solishtirma ko’rsatkichi (o’rta osiyoda ck = …

5 / 11

ingi konsentratsiyasi esa s2- 110 mg/l. suv havzasidagi пдк 137mg/l. oqova suvning sutkalik hajmi - 19000 m 3 /sut. suv tozalash inshootini qurish uchun sarflangan kapital xarajatlar 16 mln. so’m, inshootning ekspluatatsion xarajati - 3,9 mln. so’m. yechilishi: topshiriq variantlari - jadval xulosa. har qanday oqova suvlarni tozalash va ularni ochiq suv havzalariga tashlash yoki qayta foydalanishning keng qo’llanilayotgan usullarini bilish samarali natija beradi. aks holda suvdan atrof-muhit zararlanib, aholi sog’ligiga xavf tug’diradi. sanoat va maishiy oqova suvlarni tozalash ishini hisob-kitoblar asosida to’g’ri tashkil qilish muhim ahamiyat kasb etadi. yetarli darajada tozalanmagan oqovalar atrof-muhitga patogen mikroorganizmlarni va badbo’y hidli gazlarni tarqatish manbasi bo’ladi. shuningdek, yetarli darajada tozalanmasdan ochiq suv havzasiga tashlanadigan oqovalar iste’moldagi suvlarni ifloslab, inson salomatligiga jiddiy zarar yetkazishi mumkin. nazorat savollari 1. oqova suvlar qanday usullarda tozalanadi? 2. oqova suvlarni tozalashning mexanik usuli nimaga asoslangan? 3. tindirgichlarning qanaqa turlarini bilasiz? 1. yotiq va tik tindirgichlarning ishlash tartibi qanday? …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suv tozalash inshootlari kompleksining ish samaradorligini hisoblash"

6.1-mavzu: suv tozalash inshootlari kompleksining ish samaradorligini hisoblash (1 soat). mashg‘ulotning maqsadi: kanalizatsiyalashgan aholi punktlaridan chiqadigan sanoat va kundalik turmush oqova suvlarini tozalashda turli xil suv tozalash qurilmalari ishlatiladi. mashg’ulot davomida talabalarga ularning ish samaradorligi o’rgatiladi. nazariy qism oqova suvlarning turlari va ularni tozalash tartibi. oqova suvlarning quyidagi turlari mavjud: 1) qishloq xo’jalik yerlaridan zovurlar orqali chiqadigan sizot suvlar; 2) sanoat korxonalaridan chiqadigan oqova suvlar; 3) turar joylardan chiqadigan kommunal xo’jalik oqova suvlari. qishloq xo’jalik yerlaridan chiqadigan zovur suvlari tarkibida qishloq xo’jaligida ishlatilgan zaharli kimyoviy moddalar va mineral o’g’itlarni saqlaydi. bu oqova suvla...

This file contains 11 pages in PDF format (506.3 KB). To download "suv tozalash inshootlari kompleksining ish samaradorligini hisoblash", click the Telegram button on the left.

Tags: suv tozalash inshootlari komple… PDF 11 pages Free download Telegram