v-viii asrlarda sug’dda madaniy-maishiy hayot

PDF 5 pages 243.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 5
16-maruza: v-viii asrlarda sug’dda madaniy-maishiy hayot reja: 1. v-viii asrlarda sug’dda madaniy-maishiy hayot 2. mavzuning tarixshunoslik va manbashunosligi 3. sug’dda tasviriy san’at va musiqa 4. sug’dda musiqa adabiyotlar ro’yxati: 1. история ат-табарий / перевод с арабского в.и. беляева. – ташкент: фан, 1987. – 439 с. 2. наршахий абу бакр муҳаммад ибн жаъфар. бухоро тарихи / форс-тожик тилидан таржима а.расуловники // мерос туркуми. –тошкент: камалак, 1991. – б. 76. 3. согдийские документы с горы муг. вып. ii. / юридические документы и письма / чтение, перевод и комментарии в.а.лившица. – м.: наука, 1962. – 222 с. 4. хордадбех ибн. китаб ал-масалик ва-л-мамалик (книга путей и стран) / перевод с арабского комментарии, исследование, указатели и карты наили велихановой. – баку: элм, 1986. – 428 с. 5. альбаум л.и. живопись афрасиаба. – ташкент: фан, 1975. – 113 с. 6. исҳоқов м. унутилган подшоликдан хатлар. – тошкент: фан, 1992. – 57 б. 7. история самарканда …
2 / 5
paris: 2005. – p. 11-17. darsning o’quv maqsadi va tarbiyaviy maqsadi. tinglovchilarga sug’dda konfederasiyaning vujudga kelishida muhim ahamiyatga ega bo’lgan iqtisodiy munosabatlar va tashqi savdo aloqalarning mohiyatini ochib berish. dars o’tish vositalari: doska, plakat, fan yuzasidan manba va adabiyotlar, tarixiy ma’lumotlar, tarqatma materiallar, siyosiy xaritalar, izohli lug’uatlar. dars o’tish usullari: takrorlash, suhbat va savol-javob, jonli muloqat o’tkazish, har bir tinglovchiga o’tilgan mavzular, tayanch iboralardan savol tanlanadi. berilgan savollarni tahlil etish. tarqatma materialar asosida tinglovchining qay darajada fanni o’zlashtirganligini aniqlash. iboralarni izohlash va ularga tahlil berish. tayanch iboralar: devoriy suratlar, afrosiyob, panjikent, varaxsha, a.yu.yakubovskiy, xitoy, eron, ilk o’rta asrlar madaniy aloqalarida shaharsozlik alohida o’rin tutadi. sug’diylarning savdo faoliyati va manzilgohlar tashkil etishi iii–v va vii–viii asrlarda dastlab yettisuvda turkiy shaharsozlik madaniyatiga ta’sir etdi. arxeologlar chu vodiysidan v–vi asrlarga oid madaniy qatlam topib, uni vodiy shaharlarida hunarmandchilik, savdo va dehqonchilik bilan band bo’lgan sug’diylarga bog’lashadi. sug’diy manzilgohlari yirik turk-sug’d shaharlarga aylanib bordi. …
3 / 5
a osiyo an’anasida mudofaa devori tiklanib, bu shahar kemijket deb nomlandi. shahar qo’rg’onlar keng mudofaa devorlari bilan, qo’rg’onlari ichidagi qal’a esa alohida devor bilan o’ralgan. shaharlar atrofida o’rta osiyo uslubida bog’lar bunyod etilgan. bu shaharlar yirik ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, savdo-tijorat va madaniy markazlar sifatida turk-sug’d manfaatlariga xizmat qilgan. madaniy simbioz tasviriy san’atda ham aks etdi. turk-sug’d hamjamiyati hayotini ifodalovchi afrosiyob, varaxsha, panjikent, kushoniya va turfondagi devoriy suratlarda epik syujetlar, saroy hayoti va jamiyati turmush tarzi diqqatga sazavordir. afrosiyobda aks ettirilgan har bir sahna tasviri tarixiy voqyelik, badiiy syujetlar, turli an’ana va marosimlarning ifodasiga bag’ishlangan. personajlardagi kokildor turk jangchilari peshonasini shoyi tasma bilan bog’lab olinganlar. ular sug’d ixshidi varxuman (655-675)ning tan soqchilaridir. buni v.l. vyatkin turklarning sug’ddagi yuksak o’rni sifatida baholagan. panjikent tasvirlarida ham shu kabi manzarani kuzatamiz. janubiy qozog’istonning quyruqtepa yodgorligidan topilgan tasvirlardagi turkiy qiyofa afrosiyob, panjikent devoriy suratlaridagi qiyofalarni eslatadi. haykaltaroshlik sohasida vi–ix asrlarda avval yettisuv va farg’onada, so’ng sug’dning …
4 / 5
hiqlarni yakka va jo’r ijro etish rasm bo’ldi. vii asrda o’rta osiyo qo’g’irchoq teatri xitoyga kirib borib, o’zlashtirildi. sug’d jamiyatining turkiy dunyo bilan uzviyligi mintaqadagi keyingi etnomadaniy jarayonlarning rivoji va holatini belgiladi. turk xoqonligi davrida sug’diy va turkiy madaniyatlar bir-birini to’ldirib, betakror ma’naviy va madaniyat meros vujudga keldi. bu o’troq va ko’chmanchi madaniyatlar, qolaversa, turk-sug’d simbiozi mahsuli edi. shu o’rinda xulosalash mumkinki, buyuk ipak yo’lidagi uzluksiz aloqalar o’zaro ma’naviy va madaniy almashinuvlar uchun qulay imkoniyat yaratdi. sug’ddagi dinlararo murosa turk-sug’d munosabatlari darajasida yanada kamol topdi. sug’diylarning yetakchi dini zardushtiylikka turkiylarning hayrixohligi ham alohida e’tiborga loyiqdir. xususan, sharqiy turkistondagi zardushtiylik ibodatxonalari va ulardagi vag’npat – kohinlar faoliyati, “bug’ut yodgorligi” kotibi sug’diy-zardushtiy va xoqon turk-buddaviyning samimiy munosabatlari, mug’ arxivining i.1 raqamli hujjatidagi sug’diy nijitak va turkiy kohin ko’rchi (qo’rchi)ning devashtich vakili sifatidagi tinchlikparvarlik missiyasi, nov. 3 va nov. 4 hujjatlaridagi sug’diy qiz – dug’dg’uncha, turk yigiti o’ttakin o’rtasidagi nikoh, framandar o’ttning panch …
5 / 5
madaniyati ravnaqga hissa qo’shdi. bu shaharlar yirik ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, savdo-tijorat va madaniy markazlar sifatida turk-sug’d manfaatlariga xizmat qildi. nazorat uchun savollar: 1. sug’d mamlakati qaysi hududlar bilan madaniy aloqalarda bo’lgan? 2. sug’ddagi madaniyatga ta’sir ko’rsatgan omillar nimalar?

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "v-viii asrlarda sug’dda madaniy-maishiy hayot"

16-maruza: v-viii asrlarda sug’dda madaniy-maishiy hayot reja: 1. v-viii asrlarda sug’dda madaniy-maishiy hayot 2. mavzuning tarixshunoslik va manbashunosligi 3. sug’dda tasviriy san’at va musiqa 4. sug’dda musiqa adabiyotlar ro’yxati: 1. история ат-табарий / перевод с арабского в.и. беляева. – ташкент: фан, 1987. – 439 с. 2. наршахий абу бакр муҳаммад ибн жаъфар. бухоро тарихи / форс-тожик тилидан таржима а.расуловники // мерос туркуми. –тошкент: камалак, 1991. – б. 76. 3. согдийские документы с горы муг. вып. ii. / юридические документы и письма / чтение, перевод и комментарии в.а.лившица. – м.: наука, 1962. – 222 с. 4. хордадбех ибн. китаб ал-масалик ва-л-мамалик (книга путей и стран) / перевод с арабского комментарии, исследование, указатели и карты наили велихановой. – баку: элм, 1986...

This file contains 5 pages in PDF format (243.2 KB). To download "v-viii asrlarda sug’dda madaniy-maishiy hayot", click the Telegram button on the left.

Tags: v-viii asrlarda sug’dda madaniy… PDF 5 pages Free download Telegram