yassaviya kubraviya naqshbandiya tariqatlarida falsafa

PPTX 23 pages 868.8 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 868.8 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

слайд 1 mavzu: yassaviya, kubraviya, naqshbandiya tariqatlarida falsafa t a q d i m o t 1 1 1 r e j a : 1. tasavvuf nazariyotchilari . tasavvuf falsafasi va uning markaziy osiyodagi oqimlari 2. ahmad yassaviy 3. kubraviya 4. naqshbandiya 1. tasavvuf nazariyotchilari . tasavvuf falsafasi va uning markaziy osiyodagi oqimlari tasavvuf islom olamidagi xalqlarning ijtimoiy-falsafiy,madaniy-ma’naviy hayotida keng tarqalgan, eng murakkab hamda o’zaro ziddiyatlarga to’la g’oyaviy oqimlardan biri sanalib, paydo bo’lishining birinchi asrlarida (ix-x) bid’at ta’limotlar qatoriga qo’yilgan, uning trg’ibotchisi va tashviqotchilari beayov quvg’in etilgan. ko’pchilik mualliflarning fikricha, tasavvuf, arabcha,”suf” so’zidan sufiy so’zi yasalgan. sufiylar-aksar qo’y junidan to’qilgan chakmon yoki po’stin kiyib yuruvchi darveshlardir. корхоналар иқтисодий фаоллиги robi’a(viii asr) ibrohim ibn adham(viii asr) boyazid tayfur al- bistomiy (vafoti 875-878) abu bakr ash-shibli(x asr) husayn ibn mansur al-halloj (922-y qatl etilgan) tasavvufning yirik nazariyotchilari tasavvufning yirik nazariyotchilari farididdin attor (vafoti 1230 ) jaloliddin rumiy (xiii asr) qodiriya tariqatinig asoschisi …

2 / 23

$i faqat til (zikr al-lison) gina emas,balki inson badanining butun a’zolari bo’lib, oxirida ulardaneng muhimi sifatida yurak(zikr al-qalb)tan olinadi.qalb orqali amalga oshiriladigan zikr natijasida alloh sufiy yuragidan “joy oladi” va uning barcha xatti-harakatlarining yagona kuyiga aylanadi; sufiy ilohiy siymoga aylanadi.yurak (qalb) dunyoda xudoni sig’dirishga qodir bo’lgan yagona mohiyat hisoblanadi. “qalbshunoslik”ning tasavvufiy unsurlarini umumlashtirgan g’azzoliy ayni bir vaqtda yurakni tabiiy badan(lahm) sifatida ham ifodaladi, ya\ni qalb o’zida inson tabiatining oliy va quyi jihatlarini birlashtiradi.bir tomondan istak va ehtiroslar, ikkinchidan badan qismlari, yurak yashashini qo’llab-qo’ltiqlash uchun zarur va shuning uchun “qalb jo’shqinligi”(junud al-qalb) deb ataydilar. g’azzoliy qalbni insonning xatti-harakatlarini aks ettiruvchi ko’zguga o’xshatadi:ezgu ishlar qalbni “sayqallashtiradi”, uni xudoni mushohada qilishga va u bilan aloqaga bog’lashga yaqinlashtiradi, buning aksi o’laroq, yomon ishlar uni “xiralashtiradi” va uzoqlashtiradi.ibn arabiy fikricha,inson yuragi shunday joyki, yagona ilohiy mutlaqning ikki bir –biriga keskin qarama-qarshi bo’lgan tomonlari : ruhiy va moddiy uchrashadilar. ba’zi sufiylar hamda shialar yurakda qur’ondagi ma’nolar …$

3 / 23

qalban ma’rifatga beriladi(ahmad yassaviy. “hikmatlar”). xudoga intiluvchilar orasida faqat shunday kishi uning joyini biladiki, u o’z pirining (ma’naviy ustoz)buyruqlariga bo’ysunadi, sabru qanoat qiladi, ozi bilan kifoyalanadi, o’zini azoblarga , qiyinchiliklarga mahkum etadi, ovqatni kam iste’mol qiladi.din va sufiylar aytgan ko’rsatmalarni bajarish, azob-uqubbat, ochlik, sabru-qanoat,muayyan voqeiy ehtiroslarga bo’lgan o’z istaklarini so’ndirish orqali inson “nafratli” dunyodan ozod bo’ladi va xudoga singib ketadi. 3. kubraviya najmiddin kubro (1145-1221) tasavvufning yirik nazariyotchisi va sufiylikning “kubraviya” tariqatinig asoschisi edi. u xivakda(xorazm)tug’olgan bo’lib, ruzbehon al-vazzon al-misriy, abu mansur xafda, bobo faraj botriziy,umar ibn yasir al- biblisiy va ismoil al-kasri kabi mashhur sufiylarning shogirdi edi. urganchda u xonaqoh va kubraviya birodarlik jamiyatini vujudga keltirdi.kubroning shogirdlari orasida mashhur tasavvuf nazariyotchilari chiqqanligi uchun, uni shayx valitarosh(“avliyolar yetkazuvchi ustoz”)deb ham atadilar.ular orasida najmiddin doya roziy (vafoti 1256), sadidin xamuya (vafoti 1252),sayfiddin boxarziy (vafoti 1261) va boshqalar bor edi. kubro bilishning tasavvufiy yo’liga asoslangan maktabini vujudga keltirdi. kubro fikricha, inson olam …

4 / 23

onish, bu dunyodagi faol faoliyatdan voz kechish barcha sohalarda mo’tadillikka rioya etish va oz narsa bilan qanoatlanish, past niyatlardan qutilish (ovqat yeyishda me’yorni saqlamaslik, hashamatli boy kiyimlarga hirs qo’yish, bekorchilikka ruju qo’yish va shunga o’xshashlar) tavakkal alal- loh qanoat uzlat yolg’izlikda bo’lib, ruhni mustahkamlash, odamlar bilan aloqaga chek qo’yish: gapirmaslik, eshitmaslik, qaramaslik. faqat shayxga xizmat qilish va uning qo’lida, xuddi g’assolning qo’lida murda qanday bo’lsa, o’shanday bo’lish. mulozamat az-zikr (uzluksiz zikr) o’z xohishicha xudoning ismini fikrida yod qilib turish va butun qalbni u bilan to’ldirish.shunday qilganda pastkshlik,hasad, ochko’zlik, ikkiyuzlamachilik kabi razil va riyokorlik ko’ngilga yo’l topa olmaydi. tavajjuh ilal-loh- butun ichki mohiyatini xudoga qaratish,unga cheksiz muhabbat qo’yish,undan boshqa narsa borligini his etmaslikdir.o’z vujudini yo’qotish,haqning abadiy va azaliy vujudini boshqa bilim bilan ko’ra bilishdir. sabr - o’z ixtiyori bilan nafs doirasidan mashaqqatlar chekib bo’lsa ham,o’zini olib qochishdir. maqbul bo’lgan to’g’ri yo’ldan adashmasdan borish uchun kishi o’z mayllarini so’ndirishi lozim.bundan ko’zlangan maqsad …

5 / 23

oriy naqshband (1318-1389)- xiv asr marzaziy osiyo tasavvufining eng yirik vakili edi. naqshbandiya tariqatining ma’naviy asoschisi xoja yusuf al-hamadoniy (vafoti 1140) hisoblanadi.naqshband buxoro yaqinida tug’ildi.u vafotidan keyin muqaddas shaxs hisoblanib,xudo oldida vositachi,karomat ko’rsatuvchi va buxoroning homiysi sifatlariga ega bo’ldi.qabri ustiga o’rnatilgan maqbara ziyorat qilinadigan joyga aylandi. naqshband o’z ta’limotida tasavvufning ikki maktabi-ahmad yassaviy va abdulholiq al-g’ijduvoniy (vafoti 1180) qoidalarini bir-birlariga qo’shdi.naqshband ta’limoti markaziy osiyoning turkiy qabilalari orasida islomning sunniy oqimini yoydi va mustahkamladi. naqshband haqiqiy solikni chalg’ituvchi zohiriy taqvodorlik va marosimchilikni rad qildi: 40 kunlik ro’za tutish,daydilik,gadoylik, ko’pchilik oldida musiqa, ashula va raqs ijro etishni, baland ovoz bilan zikr aytishni ma’qullamadi. u silot al- baraka ning (“sharofat zanjiri”) ya’ni go’yo muqaddaslik sharofati tariqatining rahbariga uning asoschisi, tomonidan berilishini foydasiz, deb hisobladi. chunki baraka har qanday solikka bevosita xudo tomonidan beriladi.shuning uchun u jazava vaqtida “pirni ko’rish”(mushohada) zarurligini ham rad etdi. ruhiy poklik, manfaatparastlikdan yuz o’girish, ko’ngilli ravishda faqirlikda yashash – …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yassaviya kubraviya naqshbandiya tariqatlarida falsafa"

слайд 1 mavzu: yassaviya, kubraviya, naqshbandiya tariqatlarida falsafa t a q d i m o t 1 1 1 r e j a : 1. tasavvuf nazariyotchilari . tasavvuf falsafasi va uning markaziy osiyodagi oqimlari 2. ahmad yassaviy 3. kubraviya 4. naqshbandiya 1. tasavvuf nazariyotchilari . tasavvuf falsafasi va uning markaziy osiyodagi oqimlari tasavvuf islom olamidagi xalqlarning ijtimoiy-falsafiy,madaniy-ma’naviy hayotida keng tarqalgan, eng murakkab hamda o’zaro ziddiyatlarga to’la g’oyaviy oqimlardan biri sanalib, paydo bo’lishining birinchi asrlarida (ix-x) bid’at ta’limotlar qatoriga qo’yilgan, uning trg’ibotchisi va tashviqotchilari beayov quvg’in etilgan. ko’pchilik mualliflarning fikricha, tasavvuf, arabcha,”suf” so’zidan sufiy so’zi yasalgan. sufiylar-aksar qo’y junidan to’qilgan chakmon yoki po’stin ...

This file contains 23 pages in PPTX format (868.8 KB). To download "yassaviya kubraviya naqshbandiya tariqatlarida falsafa", click the Telegram button on the left.

Tags: yassaviya kubraviya naqshbandiy… PPTX 23 pages Free download Telegram