қадимги ҳиндистон фалсафаси

PPTX 12 стр. 200,9 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 200,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

слайд 1 1 қадимги ҳиндистон фалсафаси. қадимги ҳиндистон фалсафасини даврлаштириш веда даври (мил. авв. xv - vi асрлар). ведалар (“билимлар") – диний-фалсафий ёзмалар (трактатлар), ҳиндистонга милоддан аввалги xv асрдан сўнг ўрта осиё, волга атрофи, эрондан келган арий қабилалари томонидан яратилган. қадимги ҳиндистон фалсафасини ўрганувчилар ведаларнинг охирги хулосавий қисмлари – упанишадалар (санскритдан- ўқитувчи оёғи остида ўтириш) - билан жуда қизиқишади. упанишадаларда ведаларнинг фалсафий талқини берилади. ведаларнинг таркибий қисмлари • “муқаддас ёзув", диний мадҳиялар ("самхитлар"); • маросимларнинг таърифи ("брахманлар"), брахманлар томонидан ёзилган ва улар томонидан диний маросимларни ўтказишда фойдаланилган; • ўрмон қаландарлари китоблари ("араньяклар"); • ведаларга фалсафий шарҳлар ("упанишадалар"). эпик давр (мил. авв.vi - ii асрлар), бу даврнинг энг машҳур манбалари – икки поэма “махабхарата” ва “рамаяна” эпослари, уларда даврнинг кўплаб фалсафий масалалари ўз ьифодасини топган сутралар даври ( мил. авв. ii а. – мил.vii а.) – қисқа фалсафий ёзмалар даври, уларда алоҳида масалалар кўриб чиқилган (м-н, “намасутра” ва б.) – қадимги …

2 / 12

либ, унинг замирида табиий кучлар ёрдамисиз сирли тарзда, масалан расм-русумлар, ўзига хос амаллар мажмуи билан нарсалар, одамлар, ҳайвонлар ва ҳатто ғайритабиий кучлар – руҳлар, инсу жинслар ва шу кабиларга таъсир кўрсатиш мумкинлигига бўлган ишонч ётади. 3 қадимги ҳиндистон фалсафасининг онтологияси. қадимги ҳиндистон фалсафасининг онтологияси хусусиятлари • қадимги ҳиндистон онтологияси (борлиқ ҳақидаги таълимот) рита қонунига асосланади космик эволюция, цикллик, тартиб ва ўзаро боғлиқлик қонуни. • борлиқ ва йўқлик брахма-коинотнинг (яратувчи худо) нафас олиши ва чиқариши билан боғланади.бытие и небытие ассоциируются соответственно с выдохом и вдохом брахмы- космоса (бога-творца). ўз навбатида, брахма-коинот 100 космик ҳаёт (8640000000 ер ҳаёти) яшайди, шундан сўнг у улади ва абсолют йўқлик юзага келади, бу холат 100 космик йил давом этади – брахманинг янги туғилганича. • чексиз тарих - бу коинот (маха ман-вантара)нинг ва абсолют йўқликнинг ҳаётининг кетма-кетлигида белгиланади, улар хар 100 космик йилда алмашишади. брахманинг хар бир янги туғилишида ҳаёт яна пайдо бўлаверади, хар сафар янада …

3 / 12

он фалсафасининг гносеологияси. қадимги ҳиндистон фалсафасининг гносеологияси хусусияти • қадимги ҳиндистон гносеологиясининг (билиш ҳақидаги таълимот) асосий хусусияти – предмет ва ҳодисаларнинг ташқи (кўринадиган) хусусиятларини (билишнинг европа типига хос) эмас, балки онгда бўлаётган жараёнларни предмет ва ҳодисалар олами билан биргаликда ўрганишдадир. • шунинг учун ҳинд фалсафаси уч хил онг турларини ажратади: "прак-рити"- материал онг, "пуруша"- тоза онг (бирламчи энергия, ундан олам ва инсон вужудга келган) ва "майя" – тушни англаш, сароб. • ҳинд фалсафасига кўра онгнинг хар бир тури реал ва ўрганилиши керак –ҳинд фалсафаси европа фалсафасидан фарқ қилган холда фақат материал онгни тан олади ва узоқ вақт мобайнида (о.контгача) асл ва асл эмас борлиқ, моҳият ва хаёлот масалаларини кўриб чиқмаган. 7 ҳинд фалсафасида руҳ масаласи. ҳинд фалсафасига кўра руҳнинг икки асоси • атман- худо брахманинг инсон руҳидаги бўлаги. атман биринчи асосдир, у ўзгармайди, доимийдир. • манас – инсоннинг ҳаёти давомида пайдо бўладиган руҳи. манас доим ривожланади, инсон хатти-ҳаракатларидан, шахсий тажрибасидан, …

4 / 12

инг асосий тамойили –ўраб турган атроф-муҳитга зарар етказмаслик (инсонларга, ҳайвонларга, жонли табиатга), ўлдирмаслик 9 освальд шпенглернинг культорологик ёндошуви ўзига хослиги бу қарашнинг асосий тушунчаси-маданият, дин, анъана, моддий ва маънавий ҳаёт йиғиндиси; маданият-автоном, ўзига хос, ёпиқ, алоҳида реаллик; маданият туғилади, яшайди ва ўлади; шпенглернинг «маданият» тушунчаси тойбининг «цивилизация» тушунчасига яқин. лекин тойбининг «цивилизация»си шпенглерникидан ўзгача. цивилизация культурологик қараш бўйича - маданий ривожнинг юқори даражаси, маданий ривожнинг ўлимидан олдинги тугалловчи даври. культурологик қараш - европада хх асрнинг i ярмида жуда оммабоп бўлган. ҳинд хитой вавилон миср антик араб рус ғарбий европа шпенглер томонидан ажратилган саккизта маданият 10 локал цивилизациялар-миллий доиралар ичида қолиб кетади. локал (миллий) цивилизациялар, эътиборга лойиғи тойнби инсоният тарихида 30 га яқин цивилизациялар бор деб ҳисоблайди (америка, германия, рус ва щ.к.) инсоният тарихида ёрқин из қолдирган асосий цивилизацияларга (айниқса диний) бевосита таъсир кўрсатади шумер вавилон миной эллин хитой ҳинд ислом насроний бошқа цивилизациялар цивилизация, тойнби бўйича, одамларнинг ҳаёт шароити, географик, …

5 / 12

ва категорияларга асосланади. фалсафанинг дунёкараш сифатидаги эволюцияси этаплари • космоцентризм – фалсафий дунекараш, унинг асосида оламни,табиат ҳодисаларни ташқи кучлар–коинот (космос)- қудрати ва чексизлиги орқали тушунтириш, унга кўра бутун борлиқ коинот ва космик циклларга боғлик (бу фалсафа қадимги ҳиндистон, хитой, бошка шарқ мамлакатлари ва кадимги грецияга хос). • геоцентризм – фалсафий дунёқарашнинг тури бўлиб, унинг асосида бутун борликни тушунтириб бўлмайдиган, гайритабиий куч-худо-нинг ҳокимияти оркали тушунтириш (ўрта асрларда европада тарқалган). .• антропоцентризм – фалсафий дунёқарашнинг тури, унинг марказида инсон масаласи туради (ренессанс давридаги европа, янги ва энг янги даврлар, ҳозирги замон фалсафий мактаблари). 12 хулоса ўрта аcрлар фалсафаси дунёвий динларнинг вужудга келиши, хусусан христиан, ислом динларининг жаҳон бўйлаб тарқалиши, улар ғояларининг ҳукмрон маф- кура мавқеига эга бўлиши даврида шаклланган ва ри- вожланган. бу даврда ҳар қандай фалсафий таълимот у ёки бу даражада мазкур динлар таъсирида бўлган. ана шунинг учун ҳам ўрта аср фалсафасининг асо- сий ҳусусиятини теоцент- ризм ташкил этади, деган фикр …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қадимги ҳиндистон фалсафаси"

слайд 1 1 қадимги ҳиндистон фалсафаси. қадимги ҳиндистон фалсафасини даврлаштириш веда даври (мил. авв. xv - vi асрлар). ведалар (“билимлар") – диний-фалсафий ёзмалар (трактатлар), ҳиндистонга милоддан аввалги xv асрдан сўнг ўрта осиё, волга атрофи, эрондан келган арий қабилалари томонидан яратилган. қадимги ҳиндистон фалсафасини ўрганувчилар ведаларнинг охирги хулосавий қисмлари – упанишадалар (санскритдан- ўқитувчи оёғи остида ўтириш) - билан жуда қизиқишади. упанишадаларда ведаларнинг фалсафий талқини берилади. ведаларнинг таркибий қисмлари • “муқаддас ёзув", диний мадҳиялар ("самхитлар"); • маросимларнинг таърифи ("брахманлар"), брахманлар томонидан ёзилган ва улар томонидан диний маросимларни ўтказишда фойдаланилган; • ўрмон қаландарлари китоблари ("араньяклар"); • ведаларга фалсафий ...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (200,9 КБ). Чтобы скачать "қадимги ҳиндистон фалсафаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қадимги ҳиндистон фалсафаси PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram