so‘z turkumlari ustida ishlash metodikasi

PDF 38 pages 1.9 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PDF

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

22-mavzu: so‘z turkumlarining leksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash 3-mavzu: so‘z turkumlarining leksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash reja: 1. otni o‘rganish metodikasi. 2. boshlang‘ich sinflarda otni o‘rganish tizimi. 3. sifatni o‘rganish metodikasi. 4. so‘z turkumlarini leksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash. 5. sonni o‘rganish metodikasi. 6. olmoshni o‘tish metodikasi. 7. fe’lni o‘rganish metodikasi. so‘z turkumlari so‘z birikmalari, gap va uning turlari morfologiya sintaksis grammatika so‘z turkumlari ustida ishlash metodikasining lingvistik asosi so‘zlarning leksik-grammatik, morfologik va sintaktik belgilariga ko‘ra turli guruhlarga ajratilishi – so‘z turkumlari haqidagi ilm hisoblanadi. so‘zlarni leksik-grammatik turkumlarga ajratishda 3 belgiga asoslanadi: 1) leksik ma’nosi (nimani ifodalashi, ya’ni predmet, harakat yo holat, belgi kabilarning umumlashitirilgan ma’nolari); 2)morfologik (so‘zning turli shakl tizimi); 3)sintaktik (turli morfologik shakllarning sintaktik vazifa bajarishi) belgilariga asoslanadi. • boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida so‘z turkumi bilan umumiy tanishtirilgandan so‘ng har bir leksik-grammatik guruh alohida o‘rganiladi. bu so‘z turkumlarini o‘rganishning boshlang‘ich bosqichidayoq ular taqqoslashga qulay sharoit yaratadi …

2 / 38

riladi:  o‘quvchilar otlaning egalik va kelishiklar bilan o‘zgarishini, sifat va sonning gapdagi vazifasi, kishilik olmoshlari va ularning kelishiklar bilan turlanishini, fe’llarda shaxs-son va zamonni o‘rganadilar. infographic style o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini o‘stirish lug‘atini yangi ot, sifat, son, fe’llar bilan boyitish o‘quvchilar shu vaqtgacha foydalanib kelayotgan so‘zlarning ma’nosini aniq tushunishga erishish o‘quvchilarning og‘zaki va yozma nutqini o‘stirish bog‘lanishli nutqda u yoki bu so‘zdan o‘rinli foydalanish malakasini o‘stirish so‘z turkumlarini o‘rganishdagi asosiy vazifa: otni o’rgatish metodikasi  otni o‘rganishga tayyorlov bosqichi savod o‘rgatish davriga to‘g‘ri keladi.  bu bosqichda o‘quvchilar predmetlarni va ularni nomi bo‘lgan so‘zlarni farqlashga o‘rganadilar.  so‘zning lekik ma’nosi (har bir so‘z ma’no bildirishi)ga e’tibori oshiriladi, ma’nolarni hisobga olgan holda so‘zlar (qushlar, meva va sabzavotlar va hokazolarni bildirgan otlar)ni guruhlash ko‘nikmasi shakllantiriladi.  so‘zlarni leksik ma’nosi asosida gruppalash mashqlari otlarni taqqoslash, o‘xshash tomonlarini aniqlash, mavhumlashtirish ko‘nikmasini o‘stiradi. keyingi bosqichda otning leksik ma’nolari va grammatik belgilari ustida maxsus …

3 / 38

h hisoblanadi. obu vazifalar bir-biri bog‘liq holda hal etiladi. conten ts here “fe’l” mavzusini o‘rganishda asosiy vazifalar: fe’lni o‘rganishda izchillik 1-sinf o‘quvchilarning diqqati fe’lning leksik ma’nosiga qaratiladi fe’l uchun tipik hisoblangan leksik-grammatik ma’noni, ya’ni predmetning harakatini bildirishni umumlashtirish imkonini beradigan aniq material yig‘iladi 1-sinf, o‘quv yilining 2-yarmi fe’l leksik ma’nosi bilan grammatik ma’nosi (harakat bildirishi) mos keladigan (nima qilayapti?) yugurayapti, arralayapti, sakrayapti, (nima qildi?) yugurdi, arraladi, sakradi, (nima qiladi?) yuguradi, arralaydi, sakraydi kabi misollardan foydalanish bilan o‘quvchilar o‘zlari bajargan harakatlarni aytishni so‘rab, ular bergan javobni (fe’lni) so‘roqlari bilan doskaga yozib, suhbat o‘tkazish bilan tushuntiriladi 2-sinf morfologik so‘roq so‘z nimani bildirishini aniqlash maqsadida beriladi 3-sinfda fe’lni o‘rganish.  bu bosqichning asosiy vazifasi “fe’l –so‘z turkumi” degan tushunchani shakllantirish, bo‘lishliva bo‘lishsiz fe’llarning ma’nosi va shakliga qarab farqlash ko‘nikmasini hosil qilish, bo‘lishsizlik qo‘shimchasining talaffuzi va imlosini o‘rgatish hisoblanadi.  4-sinfda o‘quvchilar bo‘lishli va bo‘lishsiz fe’llarni so‘roqlari bilan ikki ustun shaklida yozadilar va so‘roqlarini …

4 / 38

darajadagi (atama aytilmaydi) sifatlarning yozilishi o‘rgatiladi. boshlang‘ich sinflarda “sifat” mavzusi quyidagi izchillikda o‘rganiladi: 1) sifat bilan dastlabki tanishtirish (i, ii sinf); 2) sifat haqida tushuncha berish (iii sinf); 3) shu grammatik mavzu bilan bog‘liq holda ayrim sifatlarning yozilishini o‘zlashtirish (iv sinf). gapda otga bog‘lanib, shu ot bilan so‘z birikmasi hosil qiladi ikkinchi darajali bo‘lak vazifasida keladi predmet belgisini bildiradi qanday? yoki qanaqa? so‘rog‘iga javob bo‘ladi sifatlarning xususiyatlarini umumlashtirish asosida o‘quvchilar uning so‘z turkumi sifatidagi o‘ziga xos ko‘rsatkichlarini ajratadilar: sifatning nutqimizdagi, fikrni aniq va tushunarli ifolashdagi o‘rnini puxta o‘zlashtirishga erishish uchun ma’nodosh va zid ma’noli sifatlar ustida ishlash, o‘qish darslarida sifatning o‘z va ko‘chma ma’noda ishlatilishini kuzatish maqsadga muvofiq. sifatni o‘rganish jarayonida so‘z yasashga oid mashqlarni muntazam o‘tkazib borish o‘quvchilarda u yoki bu so‘z turkumini yasash uchun so‘z yasovchi qo‘shimchalardan ongli foydalanish malakasini shakllantiradi. sonni o’rgatish metodikasi “son”ni o‘rganish tizimi ham son haqidagi materialni leksik va grammatik tomondan sinfdan-sinfga o‘tgan sayin …

5 / 38

ishni taqozo etadi. —4-sinfda sanoq va tartib sonlar, tartib sonlarning harf, rim va arab raqamlari bilan yozilishi, qo‘sh undoshli sonlarning, grammatik shakllangan sonlarning (ikkov, o‘ntacha, beshtadan) imlosi, sonlarning gramm, kilogramm, metr, litr, so‘m, tiyin so‘zlari bilan qo’llanishi va shu so‘z bilan bitta so‘roqqa javob bo‘lishi o‘rganiladi. mavzular bilan bog‘liq holda, „oila" mavzusida: „oilangizda nechta kishi yashaydi?' nechta akangiz (yo ukangiz, yoki opa-singlingiz) bor? siz oilada nechanchi farzandsiz? nechanchi yilda tug‘ilgansiz? hozir nechanchi sinfda o‘qiyapsiz?" yoki о tovushi va о о harfi bilan tanishtirishda: osmonda nechta oy bor?, nechta yulduz bor? (bolani o‘ylashga majbur qiladi), nechta yulduzning nomini bilasiz?" kabi sinfning ikkinchi yarmida mashq ishlash paytida „gapda nechta kim? so‘rog‘iga javob bo‘lgan so‘z bor? nechta unli bor? nechta undosh bor? berilgan so‘z nechta bo‘g‘inga bo‘linadi?" kabi savollarga javob olinadi. sonni o‘rganish yakunida o‘quvchilar quyidagi bilim, ko‘nikma va malakalarni egallashlari lozim: 1.sonning sanoq va tartib ma'nolarini bildirishini. 2. son nechta?, qancha?, nechanchi? …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "so‘z turkumlari ustida ishlash metodikasi"

22-mavzu: so‘z turkumlarining leksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash 3-mavzu: so‘z turkumlarining leksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash reja: 1. otni o‘rganish metodikasi. 2. boshlang‘ich sinflarda otni o‘rganish tizimi. 3. sifatni o‘rganish metodikasi. 4. so‘z turkumlarini leksik va grammatik ma’nosi ustida ishlash. 5. sonni o‘rganish metodikasi. 6. olmoshni o‘tish metodikasi. 7. fe’lni o‘rganish metodikasi. so‘z turkumlari so‘z birikmalari, gap va uning turlari morfologiya sintaksis grammatika so‘z turkumlari ustida ishlash metodikasining lingvistik asosi so‘zlarning leksik-grammatik, morfologik va sintaktik belgilariga ko‘ra turli guruhlarga ajratilishi – so‘z turkumlari haqidagi ilm hisoblanadi. so‘zlarni leksik-grammatik turkumlarga ajratishda 3 belgiga asoslanadi: 1) leksik ...

This file contains 38 pages in PDF format (1.9 MB). To download "so‘z turkumlari ustida ishlash metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: so‘z turkumlari ustida ishlash … PDF 38 pages Free download Telegram