kasb tanlashga yo‘naltirish va kasb tanlash. kasbga ko‘nikishning psixologik xususiyatlari

PDF 26 стр. 342,5 КБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 342,5 КБ

Тип файла PDF

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

3-mavzu: kasb tanlashga yо‘naltirish va kasb tanlash. kasbga kо‘nikishning psixologik xususiyatlari. reja: kasb tanlashga yo‘naltirish va kasb tanlash mehnatga yaroqlilik va kasbiy layoqat masalalari. “kasbiy layoqat xarakteristikasi”. kasbiy psixik layoqatlarni baholashning ahamiyati va metodik tamoyili. kasbga ko‘nikish haqida tushuncha. organizmning ishlab chiqarish muddati va mehnat rejimiga moslashish tarzidagi biologik ko‘nikish turlari sotsial ko‘nikish, psixologik ko‘nikish. kasbga ko‘nikish bosqichlari: tanishtirish bosqichi, kasbga tayyorlov bosqichi, shaxsning korxona ishchilari muhitiga singdirish bosqichi. kasbga ko‘nikish shartlari. kasbga ko‘nikishning psixologik masalalari. mehnatga yaroqlilik, kasbiy layoqat, kasbiy layoqat xarakteristikasi, kasbga moslashish davri, kamchiliklar limiti, kasbiy sifatlar, kasbiy layoqat mezonlari,kasbiy layoqatga ta’sir etuvchi subyektiv va obyektiv omillar, “inson ─ mehnat” tizimi sxemasi, kasbiy layoqatlarni o‘rganish masalasi, psixologik maslahatlar. kundalik amaliyot shuni ko‘rsatmoqda-ki, odamlar orasida sezilarli individual farqlar mavjud. individuallik fikr yuritish, qarashlar va xatti-harakatlarda namoyon bo‘ladi. shaxsning xarakteri, qobiliyatlari, maqsad sari yo‘nalganligidagi o‘ziga xoslik, o‘z navbatida har bir odamning ayrim kasblarga nisbatan o‘zgacha moslik va moyilliklarni paydo …

2 / 26

tekshiruvlar asosida, mazkur odamning mehnatga layoqatliligi bo‘yicha, ilmiy asoslangan xulosa chiqarish kerak. mehnat psixologiyasining endigina paydo bo‘lgan vaqtida hamda hozirgi vaqtda ham, ushbu tamoyil (prinsip) xodimlar bilan ishlash sohasida eng asosiy tamoyillardan biri bo‘lib kelmoqda. “mehnatga yaroqlilik” ( mehnat qilish qobiliyatiga ega bo‘lishlik) ─ tushunchasi keng va umumiydir. mehnatga yaroqli deganda, insonni mehnat faoliyatiga yaroqliligini belgilovchi, asosiy o‘ziga xos jihatlari borligini nazarda tutiladi. bunda, umuman aytganda, jismoniy va psixik jihatdan mehnat qilish qobiliyatiga ega bo‘lish tushuniladi. ushbu tushuncha odamni asosiy kasblar ichidan, ushbu odamga ma’qul kelishidan qat’iy nazar, qaysi biriga bo‘lsada yaroqliligini bildiradi. qaysi biri bo‘lsada deyilganida, bu xoh jismoniy yoki aqliy mehnatga, tashkiliy, texnikaviy yoki savdo-sotiq faoliyatiga, sotsiologiya yoki psixologiya sohalaridagi ishga layoqatli bo‘lishi nazarda tutiladi. yuqorida sanab o‘tilgan faoliyat sohalarida ishlashga layoqati bor odam, o‘zining qobiliyatlarini bitta ixtisoslik bo‘yicha namoyon eta olishi va boshqalarida layoqatsiz bo‘lib chiqishi mumkin. masalan, konveyr usulida ishlolmaydigan odam, o‘zining sinchkovligi va sabri bilan …

3 / 26

an ishlashda ko‘pincha “mehnatga yaroqlilik” va “kasbiy layoqat” tushunchalari tez-tez uchrab turadi. ko‘pincha ushbu tushunchalar sino-nimlar sifatida ishlatiladi, ammo psixologik atamalari jihatidan qaral-ganda, ular har-xil ma’noni bildiradilar. “kasbiy layoqat” ─ tushunchasi “mehnatga yaroqlilik” tushunchasiga nis- batan tor ma’nodagi tushuncha bo‘lib, u aniq ish bo‘yicha insonga qo‘yiladigan talablarga javob beruvchi, ya’ni mazkur ishni bajarish qobiliyatlariga, shax-siy sifatlar va imkoniyatlariga to‘liq ega bo‘lish nazarda tutiladi. “kasbiy layoqat xarakteristikasi” ─ ya’ni kasbiy layoqat tushunchasi-ning tavsifi yordamida, biror o‘quvchi yoki ishchi tekshirilayotganida ushbu ko‘rsatkichlardan foydalangan holda, mazkur o‘quvchi yoki ishchining ko‘rila- yotgan kasb bo‘yicha kasbiy layoqati bor, yoki yo‘qligini aniqlash mumkin bo‘-ladi. “kasbiy layoqat xarakteristikasi”ni quyida ochib berilgan savollar asosida to‘zish mumkin: jismoniy ko‘rsatkichlar va sog‘liqning holati. ishchini jismoniy jihatdan qanchalik yuklash mumkin, u qaysi ishni sog‘lig‘ining holatiga ko‘ra bajara oladi, qaysi birini esa bajara olmaydi, ishlab chiqarishning qaysi sohasida u kasbiy kasalliklarga yo‘liqishi mumkin? kasbiy malaka. xodim qanday ixtisoslik bo‘yicha bilimga ega, uning …

4 / 26

jinsi, fuqaroligi, harbiy xizmatga ta’alluqligi, sudlanganlik va h.k.) mos keladi-mi, qaerda ishlash huquqiga ega va qaerda bunday huquqga ega emas, maoshi va ish bo‘yicha ko‘tarilishi imkoniyatlari qanday? psixik jihatdan o‘ziga xoslik va qobiliyatlar. ishchi o‘z sifatlariga ko‘ra qanday ishga ma’qul kelishi mumkin, qanday murakkablikdagi muammo-larni o‘zi mustaqil ravishda hal eta oladi, yangi situatsiyaga qanchalik tez o‘zini boshqara oladi, psixikasi qanchalik qiyinchiliklarni ko‘tara oladi, bajarilayotgan ish sifati va shaxsiy xavfsizligiga zarar yetkazmagan holda qanday ish suratini ko‘tara olishi mumkin? shaxsiy va kasbiy sifatlar. ishchining temperamenti va xarakteri-ning jihatlari qanday, o‘zini boshqara olish darajasi qanday, o‘zini tu-tishni bilishi, odamlarga, moddiy va ma’naviy boyliklarga, mehnatga mu-nosabati qanday, ushbu ishchidan qanday mulohaza va xatti-harakatlar kutish mumkin, unga qanchalik biror ishni ishonish, suyanish mumkin? shaxsning mehnatga yo‘nalganligi va motivatsiyasi. inson nimalarga qiziqadi, uning hayotiy va mehnati bo‘yicha maqsadlari qanday, u nima uchun mana shu kasbni tanladi, u o‘zining faoliyatidan nima kutmoqda, uni qanday rag‘batlantirish mumkin? …

5 / 26

lgan kasb ulardan qanday shaxs fazilatlarini talab qilishini tushunib yetmay-dilar. ular o‘z layoqatlarini oqilona baholashga qurbi yetmaganligi uchun u yoki bu kasbni egallanganda qanday tezlikda va aniqlikda harakat qilishli-gini, sezish va idrok qilish xususiyatlarini, asab tizimining muvofiqla-shishi mumkinligini bilmaydilar. shuning uchun, tanlangan kasb bo‘yicha ularning kasbiy layoqatlarini baholash zarur. shuning uchun, yuqorida bayon qilib o‘tilgan xatolarni oldini olish, hamda: ✓ xodimlarni saralash va joylash bo‘yicha joriy masalalarni hal etish; ✓ inson va uning mehnat faoliyati bo‘yicha ma’lumotlari asosida, ishlab chiqarishning obyektiv omillarni muvofiqlashtirish (optimizatsiya); ✓ ishchilarni mehnatga tizimli tayyorlashga individual yondashishda va boshqa ko‘pgina masalalar yechim topish maqsadida kasbiy layoqatlarni o‘rganish asosida ularni baholash masalasi ― hamisha o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan masaladir. shu sababdan ham ushbu masala, amaliy psixologiya sohasi uchun ham ahamiyatli va ma’suliyatli masalalardan biri bo‘lib kelmoqda. kasbiy psixik layoqatlarni baholash yuqorida aytilgan va boshqa bir qator psixodiagnostika metodlar o‘tkazilgach, olingan natijalar, hulo-salar asosida bajariladi. kasbiy psixik layoqatlarni baholashning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kasb tanlashga yo‘naltirish va kasb tanlash. kasbga ko‘nikishning psixologik xususiyatlari"

3-mavzu: kasb tanlashga yо‘naltirish va kasb tanlash. kasbga kо‘nikishning psixologik xususiyatlari. reja: kasb tanlashga yo‘naltirish va kasb tanlash mehnatga yaroqlilik va kasbiy layoqat masalalari. “kasbiy layoqat xarakteristikasi”. kasbiy psixik layoqatlarni baholashning ahamiyati va metodik tamoyili. kasbga ko‘nikish haqida tushuncha. organizmning ishlab chiqarish muddati va mehnat rejimiga moslashish tarzidagi biologik ko‘nikish turlari sotsial ko‘nikish, psixologik ko‘nikish. kasbga ko‘nikish bosqichlari: tanishtirish bosqichi, kasbga tayyorlov bosqichi, shaxsning korxona ishchilari muhitiga singdirish bosqichi. kasbga ko‘nikish shartlari. kasbga ko‘nikishning psixologik masalalari. mehnatga yaroqlilik, kasbiy layoqat, kasbiy layoqat xarakteristikasi, kasbga moslashish davri, kamchi...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PDF (342,5 КБ). Чтобы скачать "kasb tanlashga yo‘naltirish va kasb tanlash. kasbga ko‘nikishning psixologik xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kasb tanlashga yo‘naltirish va … PDF 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram