grafika sanʼati

PDF 10 стр. 199,9 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 199,9 КБ

Тип файла PDF

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

1 2-mavzu. o`rta osiyo allomalari, fargoniy, farobiy, beruniy, ibn sino va boshkalarning geometrik tadkikotlari. o`rta osiyo allomalari, fargoniy, farobiy, beruniy, ibn sino va boshalarning geodeziya, astronomiya va boshka fanlar tugrisida yozgan asarlaridan geometriya bulimiga tegishli ma’lumotlarni taxlil kilish. grafika (yun. graphike, grapho — yozaman, chizaman) — tasviriy sanʼat turi. rasm va rasm sanʼatiga asoslangan, lekin oʻz tasvir va ifoda vositalariga ega boʻlgan bosma badiiy asarlar. "g." termini dastlab xat va xattotlik sanʼati maʼnosida qoʻllangan. 19- asr oxiri — 20-asr boshlaridan yangi maʼno kasb etdi, poligrafiya sanoatining rivoji, fotomexanikaning vujudga kelishi bilan g. tasviriy sanʼat turiga aylanadi. asosiy turlari: dastgohli g. (amaliy ahamiyatga ega boʻlmagan, mustaqil rasm, estamp, lubok), kitob, gazeta-jurnal g.si (illyustratsiya, bosma mahsulotlarni bezash, ularni shakllantirish), amaliy grafika (sanoat g.si, pochta markalari, ekslibris), plakat. ifoda vositalari: kontur chiziq, shtrix, dog (qora, rangdor), varaq zamini (koʻpincha oq qogʻoz). g.ning uslubiy vositalari turli-tuman: naturaga qarab tez chiziladigan xomaki chizgilar, etyud, eskizlardan …

2 / 10

dan boshlanadi. ikkinchisi, asosan, poligrafiya rivoji bilan bogʻliq, lekin poligrafiya sanoati vujudga kelishidan ancha oldin ham xitoyda 6—7-asrlar (yevropada 14—15-asrlar)da gravyura ishlangan. litografiya esa 19-asrdagina vujudga keldi. g. ishlatiladigan asosiy sohalardan biri kitob boʻlib, oʻrta asrlarda vujudga kelgan xattotlik va kitob yaratish ishining sanʼatga aylanishi, qoʻlyozma kitoblarni yozish va bezash sanʼat turi sifatida rivojlanishi oqibatida miniatyura sanʼati rivojlangan, uning turli-tuman maktablari vujudga kelgan. jahonning eng yirik muzeylarida jozibador bezatilgan qoʻlyozma kitob namunalari saklanadi. rassomning kitob yaratish jarayonidagi mehnati, ayniqsa, poligrafiya sanoati vujudga kelganidan keyin katta ahamiyat kasb etdi, kitob mazmunini kitobxon koʻz oʻngida gavdalantirishda xizmat qiladigan rasmlarni endi fotografiya imkoniyatlaridan foydalanib koʻplab nusxalarda nashr qilish imkoni tugʻildi. shunday kilib, kitob g.si va plakat kishilarga maʼnaviy taʼsir koʻrsatishning kuchli quroliga aylandi. rassom rasmdan tashkari kitobning muqovasi, sarvaragʻini be-zaydi, turli bezak unsurlarini yaratadi, kitobning shriftini belgilab beradi. sanoatning barcha tarmoqlarining rivoji mahsulotlar reklamasidan tortib yorliq, mahsulot joylanadigan bezakli qutichalar, oʻrov materiallari va …

3 / 10

sh); g. va l. grunding , o. nagel. v. klemke (germaniya); t. kulisevich, yu. mroshchik (polsha); d. moor, v. deni, v. favorskiy, a. ostroumovalebedeva, kukrinikslar (rossiya) va boshqa oʻzbekistonda g. 20-asrda shakllandi va rivojlandi. rassomlar i. ikromov, v. kaydalov, l. abdullayev, t. muhamedov, k. nazarovlar kitob bezaklari, q. basharov ilk kitob suratlari va ajoyib linogravyura asarlari bilan oʻzbek tasviriy sanʼati taraqqiyotiga katta hissa qoʻshdilar va oʻzbek g.si maktabining vujudga kelishiga zamin yaratdilar. 4 20-asrning oxirgi choragida ijodkorlar safiga m. kagarov, l. ibrohimov, m. sodikrv, a. mamajonov, a. bobrov, v. apuxtin, f. basharova, a. li, g. li kabi rassomlarning kelib qoʻshilishi g.ni ham badiiy mahorat, x.am mavzu jihatdan boyishini taʼminladi. oʻzbek grafikachilari g.ning barcha sohalari (akvarel, litografiya, ksilografiya va boshqalar)da samarali ijod qilib, mavzu jihatdan rang- barang (tarix, zamonaviylik, ekologiya va boshqalar) asarlar yaratmoqdalar, jahon va oʻzbek mumtoz adabiyotiga, sharqning buyuk arboblari, yozuvchi va olimlari siimolariga murojaat qilmoqdalar. markaziy osiyo me’moriy …

4 / 10

hu bilan birga kitobxonni me’morchilik tarixi, me’moriy ioiyxa chizish, me’morchilik obidalari elementlarini o‘rganish va maketlarini yasash qoidalari asosida yaxlit kampozitsiya ansanbiliga (majmuaga) yig‘ish kabi bilimlardagi kamchiliklardagi tuzatishga ham yordam beradi. ba’zi hollarda me’morchilikni geometriya fani bilan o‘zaro bog‘iab o‘qitishning, jumladan, geometrik yasashlaming turmushdan, tajribadan ajralib qolishi, shuningdek geometrik yasash nazariyasining talablarmi yetarli darajada hisobga olmaslik hollari ham uchraydi. geometriya fanining metod va xulosalari inson faoliyatining turli sohalarida, jumladan, me’morchilik, loyihalash ishlarida va tasviriy san’atda ham qo`llaniladi. geometriya fani insonga geometrik figuralar chiziqlari gruppasining tashqi go'zalligidan zavq olishigagina emas, balki go'zallik asosida yotuvchi mutonosiblik va simmetriyaning geometrik asosini tushinishga imkon beradi. markaziy osiyoning qadimgi me’morchilik va shaharsozlik san'atini o‘rganish, me’moriy obidalaming qurilishini geometrik tahlil etishdan maqsad asrlar davomida tuzilgan va geometrik asoslangan loyihalar asosida ajdodlarimiz yaratgan me’morchilikka oid bilim, madaniyat, san’atni tahlil qilish orqali chuqurroq o‘rganish va kelajak avlodga o‘rgatishdan iborat. xii-viii asrlar markaziy osiyo me’morchiligiga oid dastlabki tarixiy ma’lumotlami abu …

5 / 10

birlashgan yuqori qismi bomib, tuzilishi jihatdan bir necha turga bominadi. xalq me’morlari uch va to‘rt markaz orqali ravoq yasash usullaridan keng foydalanganlar. ix asrda yashagan usta me’mor xasan ali dastlab qo`llagan ravoq yasashda arqon uchlarini aniq nuqtalarga maxkamlab va arqonni tortilgan holatda ravoqning tagidan to tepasigacha sirpantirib egri chiziq chizilgan. 0‘sha davrda sirpanuvchi tortilgan arqon usulida uch va to‘it markaz orqali yasaladigan ravoqlar qurillshi ko'proq afzal ko'rilgan. xiv-xvii asrlarda samarqand, buxoro va xiva shaharlari me’morchilik yodgorliklaridagi ravoqlar o‘zining konstruktsiyasi bilan boshqalaridan farqlanadi. bu davr me’morchilik binolarida uch, to‘rt, besh markazli nayzali ravoqlar ko‘p qo'ilanilgan. mirzo ulug‘bek qurdirgan buxoro, samarqand va g‘ijdivondagi 7 ulug‘bek madrasalari ravoqlari uch markazli nayzali ravoqlar bomib, binolarda ravoqning kvadratidan balandroq ko'tarilish shakli qomlanilgan. ravoq yasalish markazlarmi soni asosiy ahamiyatga ega emas, ammo egrlilikning yasalish ahamiyati katta bo‘lib, ular past, o‘rta, baland holatdagi qurilishdan tsilindrik, shargumbaz shakllarda yasalgan. ravoqlar va gumbazlar bir-biriga yasash usullari jihatidan bogmiqdir. asosan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "grafika sanʼati"

1 2-mavzu. o`rta osiyo allomalari, fargoniy, farobiy, beruniy, ibn sino va boshkalarning geometrik tadkikotlari. o`rta osiyo allomalari, fargoniy, farobiy, beruniy, ibn sino va boshalarning geodeziya, astronomiya va boshka fanlar tugrisida yozgan asarlaridan geometriya bulimiga tegishli ma’lumotlarni taxlil kilish. grafika (yun. graphike, grapho — yozaman, chizaman) — tasviriy sanʼat turi. rasm va rasm sanʼatiga asoslangan, lekin oʻz tasvir va ifoda vositalariga ega boʻlgan bosma badiiy asarlar. "g." termini dastlab xat va xattotlik sanʼati maʼnosida qoʻllangan. 19- asr oxiri — 20-asr boshlaridan yangi maʼno kasb etdi, poligrafiya sanoatining rivoji, fotomexanikaning vujudga kelishi bilan g. tasviriy sanʼat turiga aylanadi. asosiy turlari: dastgohli g. (amaliy ahamiyatga ega boʻlmagan, mus...

Этот файл содержит 10 стр. в формате PDF (199,9 КБ). Чтобы скачать "grafika sanʼati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: grafika sanʼati PDF 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram