milliy dinlarning ta'riflari

PDF 17 pages 411.7 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 411.7 KB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

2-mavzu. milliy dinlar. reja: 1. milliy dinlarning taʼrifi. yahudiylik milliy dinining tarixi, muqaddas matnlari, teologik asoslari va marosimlari 2. hindiston milliy dinlari: vedalar, upanishada, braxmanizm va hinduilik. jaynizm va sikhizm ta’limotlari. 3. xitoy milliy dinlari: konfutsizm va daosizmning mohiyati. 4. yapon milliy dini sintoizmning paydo bo’lishi va rivojlanishi. 5. tangrichilik eʼtiqodi va zardushtiylik taʼlimotining mohiyati. avesto muqaddas manbasidagi g’oyalarning tarbiyaviy ahamiyati. tayanch so`z va iboralar: yahudiylik, yaxve, tavrot sionizm, massonizm, farziylar, saduqiylar, yesseylar, vedalar, braxmanlik, hinduiylik, konfusiylik, “dao”, daosizm, sintoizm, krishna, karma, kasta, dxarma. 1-reja bayoni. milliy dinlarning taʼrifi. yahudiylik milliy dinining tarixi, muqaddas matnlari, teologik asoslari va marosimlari milliy dinlar deb, odatda bir millatga mansub xalqlar e'tiqod qiladigan dinlar tushuniladi. bunday dinlar shakllanishining dastlabki va eng sunggi davrlarini bir-biridan farqlash lozim.. dastlabki milliy dinlar quldorlik jamiyatida vujudga kelgan bo'lib, odatda, politeistiq ya'ni kup xudolik dinlari bo'lgan. masalan, qadimgi grek dini ko'p xudolikning o'zginasidir. zevs-pantion (qadimgi grek tilida – bosh …

2 / 17

tib, uy hayvonlarining barcha turlarigacha, qadim zamonlarda esa hatto odamlar ham qurbon qilinar edi. milliy dinlar rivojlanishining sunggi davrlariga kelib odamlar o'rniga hayvonlar qqurbon qilina boshlangan. shu bilan birga oxirat haqidagi tasavvurlar keng targ'ib qilinardi. milliy dinlar elat-millat dinlari deb ham yuritiladi. chunki ular urug'-qabila dinlaridan farqli ravishda sinfiy jamiyat qaror topishi va shakllanishi davrida vujudga kelgan va rivojlangan. binobarin, ular avvalo elatning, sungra millatning shakllanishini uzlarida aks ettirgan. milliy dinlarda tasavvur qilingan xudolar milliy xudolar hisoblanib, ibodat-marosimlar asosan muayyan elat yoki millatnikigagina mos tushar edi. binobarin, bu xildagi qadimgi dinlar milliy davlat xarakterida bo'lishi bilan boshqa din shakllaridan ajralib turgan. eng sunggi davrning milliy dinlariga quyidagilar kiradi: yahudiylik (iudaizm) (hinduizm, sikxizm, daosizm, konfutsiychilik, sintoizm). yahudiylik- yahudiylik dini eramizdan avvalgi 2000 yillarning oxirlarida falastinda vujudga kelib, yakkaxudolik g‘oyasini targ‘ib qilgan dindir. yahudiylik millat dini bo‘lib, faqatgina yahudiy xalqiga xos. yahudiylikning kitobiy asoslari er. av. iv-iii asrlarda shakllandi. bu dinning ta'limotiga …

3 / 17

rni chiqaradi va u quyidagi vazifalarni bajaradi: 1) dunyoni qaytadan, isloh qilgan holda qurish; 2) butun yahudiylarni sinion (quddus yaqinidagi tepalik) atrofida to‘plash; 3) ularning barcha dushmanlarini jazolash. muso tur tog‘ida yahve bilan uchrashganda unga 10 ta lavhani tushirdi. ularda ushbu din asosini tashkil qilgan 10 ta nasihat bor edi: 1. yahvedan boshqani iloh deb ushlamaslik; 2. but, sanam va rasmlarga sig‘inmaslik; 3. bekordan-bekorga xudo nomi bilan qasam ichmaslik; 4. shanba kunini hurmat qilish va uni xudo uchun bag‘ishlash; 5. ota-onani hurmat qilish; 6. nohaq odam o‘ldirmaslik; 7. zino qilmaslik; 8. o‘g‘irlik qilmaslik; 9. yolg‘on guvohlik bermaslik; 10. yaqinlarning narsalariga ko‘z olaytirmaslik. yahudiylikdagi oqimlar. yahudiylikdagi oqimlar haqida gapirganda ularni qadimiy oqimlar va zamonaviy oqimlarga bo‘lishimiz mumkin. qadimiy oqimlarga: saduqiylar, farziylar, yesseylar kiradi. saduqiy nomi podshoh dovud payg‘ambar davrida yashagan ruhoniy saduq nomi bilan bog‘liq. ko‘plab mansabdor ruhoniylar saduqiy bo‘lganlar. ular diniy ishlarda faqat qonun (musoning besh kitobi)ni tan olganlar. qonunda …

4 / 17

nlarining ozodaligiga katta e'tibor berganlar. farziylar juda ko‘p payg‘ambarlar ta'kidlagan qiyomatga, o‘lganlarning qayta tirilishiga ishonganlar. yesseylar. quddusdagi ko‘pgina ruhoniylar xudo ulardan talab qilganidek yashamas edilar. undan tashqari rimliklar ba'zi diniy mansablarga musoning qonuniga muvofiq munosib bo‘lmagan shaxslarni tayinlagan edilar. buni ko‘rgan bir guruh ruhoniylar quddusda ibodat qilish va qurbonlik qilish qonunga to‘g‘ri kelmay qoldi, deb hisobladilar. ular quddusni tashlab, yahudiy sahrolariga chiqib ketdilar va o‘sha yerda o‘z jamoalarini tashkil qildilar. ularni yesseylar deb atashdi. yesseylar xudo tomonidan yuboriladigan xaloskor - messiyaning kelishi va quddusni tozalashini kutib, ibodat qilib yashar edilar. massonizmning ma'nosi «ozod quruvchilar» bo‘lib, yahudiylikdagi yashirin tashkilotdir. u milodiy 44 yili rim imperatorlaridan irod akriba tomonidan o‘zining ikki yahudiy maslahatchisi: rais o‘rinbosari hyeron abyud va birinchi sekretar muob lomiy yordamida tashkil etilgan. maqsadi – dunyoda yahudiylar hukmronligini o‘rnatishga erishish. u tashkil topgan davrda «maxfiy qudrat» deb atalardi. keyinchalik massonizm deb ataldi. sionizm nomi quddusdagi sion tog‘i bilan bog‘liq. bu …

5 / 17

aqida xristianlik mavzusida kengroq to‘xtalamiz. talmud. talmud (qad. yahud. tilida lameyd - o‘rganish) miloddan avvalgi iv asrlarda vujudga kelgan va yozma toradan farqli o‘laroq, avloddan-avlodga og‘zaki ravishda o‘tib borgan. shuning uchun torani yozma qonun, talmudni esa og‘zaki qonun deb yuritilgan. talmud mishna va gemara kitoblari majmuasi bo‘lib, mishna ravvinlar tomonidan tavrotga yozilgan sharhlar, gemara esa mishnaga yozilgan sharhlardan iborat. talmudning falastin (o‘rshalim) va vavilon (bavliy) nusxalari mavjud. o‘rshalim talmudi eramizning iii asrlarida bavliy talmudi eramizning v asrida tahrir qilingan. unda ilgari yahudiylar uchun noma'lum bo‘lgan o‘ziga xos esxatologik (ya'ni oxirat, qiyomat, marhumlarning tirilishi, u dunyodagi ajr va jazo) tasavvurlar o‘z aksini topgan. talmudda yahudiylikning marosimlari, urf-odatlari aniq bayon etilgan bo‘lib, ular 248 ta vasiyat va 365 ta taqiqni o‘z ichiga oladi. shuningdek, unda qadimiy yahudiylar orasida din, partiya, guruhlar (saduqiylar, farziylar, yesseylar)ning kelib chiqishi haqida tarixiy ma'lumotlar keltirilgan. unda bayon etilgan diniy qonun-qoidalar, aqidalar, ko‘rsatmalar yahudiy dinining asosini tashkil etadi. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy dinlarning ta'riflari"

2-mavzu. milliy dinlar. reja: 1. milliy dinlarning taʼrifi. yahudiylik milliy dinining tarixi, muqaddas matnlari, teologik asoslari va marosimlari 2. hindiston milliy dinlari: vedalar, upanishada, braxmanizm va hinduilik. jaynizm va sikhizm ta’limotlari. 3. xitoy milliy dinlari: konfutsizm va daosizmning mohiyati. 4. yapon milliy dini sintoizmning paydo bo’lishi va rivojlanishi. 5. tangrichilik eʼtiqodi va zardushtiylik taʼlimotining mohiyati. avesto muqaddas manbasidagi g’oyalarning tarbiyaviy ahamiyati. tayanch so`z va iboralar: yahudiylik, yaxve, tavrot sionizm, massonizm, farziylar, saduqiylar, yesseylar, vedalar, braxmanlik, hinduiylik, konfusiylik, “dao”, daosizm, sintoizm, krishna, karma, kasta, dxarma. 1-reja bayoni. milliy dinlarning taʼrifi. yahudiylik milliy dinining tarixi, muq...

This file contains 17 pages in PDF format (411.7 KB). To download "milliy dinlarning ta'riflari", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy dinlarning ta'riflari PDF 17 pages Free download Telegram