konstruksion materiallar mehanik xossalari aniklash

PDF 8 стр. 748,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 8
2-лаборатория иши конструкцион материалларнинг механик хоссаларини (статик, динамик ва циклик юкламалар таъсирида) аниклаш ишдан мақсад. конструкцион материалларнинг механик хоссаларини аниқлаш усуллари билан танишиш, турли табиатли юкламалар таьсирида асосий механик хоссаларни аниқлаш олинган натижаларга кўра тегишли гост жадвалларидан маркасини ва ишлатиш жойларини белгилаш. умумий маълумот. материалларнинг турли ташқи юкламалар таъсирига ёрилмай, синмай қаршилик кўрсатиш хусусияти унинг мустахкамлиги дейилади. конструкторлар машина деталларини ёки турли конструкция элементларини лойихалашда уларнинг иш шароити (қўйиладиган юклама табиати ва миқдори, мухит харорати ва бошқа кўрсаткичлар)ни ҳисобга олган ҳолда, техника-иқтисодий талабларга жавоб берадиган бўлишлари учун уларнинг механик хоссаларини, статик юклама таъсирида чўзилишга кўрсатадиган муваққат кучланиши (vч), оқувчанлик чегараси кучланиши (v0), нисбий чузилувчанлиги (δ), нисбий ингичкаланувчанлиги (ψ), қаттиқлиги (нв ёки hr), зарбий кучларга чидамлиги, яъни қовушоқлик (кс) қийматини, йўналиши ва қиймати ўзгарувчан (циклик) кучларга чидамлилигини билишлари керак. бу кўрсаткичларга кўра технологлар заготовкаларга оқилона ишлов бериш усулларини ва режимларини белгилайди. маълумки, реал материаллар турли технологик сабабларга кўра мутлақ тоза бўлмайди. …
2 / 8
лланган бўлиб, тубандаги босқичларда олиб борилади: 1) синаладиган материалдан тайёрланадиган намуналар статик (ўзгармас ёки аста-секин ортиб борувчи) юкламада чўзилишга синалиб, уларнинг асосий механик хоссалари (vч, v0, δ ва ψ) аниқланади ва синилма юзасининг характери кузатилади; 2) қаттиқлиги бринелл ва роквелл усулларида аниқланади; 3) намуналар зарбий кучларга синалиб, уларнинг зарбий кқовушоқлиги аниқланади; 4) намуналар циклик кучларга толиқишга синалиб, чидамлилиги аниқланади. материалларни статик юклама билан чўзилишга синаш (гост 1497- 84) фойдаланиладиган намуналар, ускуна, мослама ва ўлчов асбоблари намуналарни тайёрлаш. синаладиган материалнинг кўндаланг кесим юзига кўра улардан гост талабига кўра цилиндрик ёки ясси намуналар тайёрланади. 2 ва 3 жадвалларда фойдаланиладиган намуналарга мисоллар келтирилган. лабораторияда намуналарни 5 т гача юклама берадиган умм—5 маркали универсал синов машинасида синалади. мослама сифатида сферик юзали пластинкалардан, зарурий ўлчамларни ўлчашда штангенциркулдан, синилма юзасини катталаштириб кўришда лупадан, шунингдек, намунада хисоблаш узунлиги (l0) ни белгилашда кернер ва болғачадан фойдаланилади. 5-расмда умм – 5 маркали машинанинг умумий кўриниши ва кинематик схемаси (δ) …
3 / 8
ан шестерня 16 ни ўнгга айлантиради. иш стрелкаси эса ўзи билан назорат стрелкаси 18 ни етаклайди. синовда мутаносиблик, эластиклик, оқувчанлик ва мустахкамлик деформацияловчи кучлари (рмт, рэл, р0 ва қийматларини эса динамометр циферблатида назорат стрелкаси кўрсатади. 6-расмда кам углеродли пўлат намуналарни чўзишга синашда олинган деформацияланиш диаграммаси келтирилган. ундан кўринадики, намунага қўйилган юклама ортган сари, намуна а нуқтали қийматгача мутаносиб равишда узая боради. юклама билан деформация орасидаги мутаносиб узайиш сақланадиган участкадаги юклама (рмт) мутаносиб узайишининг чегара юкламаси дейилади. юклама бу қийматдан ортса, мутаносиб узайиш бузилади. синовда намунага қўйилган юклама b нуқтали қийматга етгандаги юклама (рэл) эластик узайишнинг чегара юкламаси дейилади. бу юкламада турли металл намуналарнинг хисобий узунлиги (l0) га нисбатан 0,005 — 0,05% оралиғида қолдиқ деформация беради. агар намунанинг мутаносиб ва эластик деформацияловчи юкламаларини намунанинг синовдан аввалги кўндаланг кесим юзи (f0) га бўлинса, материалнинг мутаносиблик ва эластиклик чегара кучланишлари аниқланади: 6-расм. кам углеродли пўлатдан тайёрланган намунани синовда деформацияланиш диаграммаси. o mt эл …
4 / 8
иги ортади. шу сабабли е га бикирлик модули ҳам дейилади. углеродли ва легирланган пўлатлар учун е=210мпа. o mt h f p  ёки   eh бу ерда е – мутаносиблик коэффициенти δ – нисбий узаювчанлик синовни ўтказиш тартиби. 1. талабаларга цилиндрик (ёки ясси) синов намуналари тарқатилгандан кейин улар намунанинг иш қисми диаметри (d0) ни, хисобий узунлиги (l0) ни ўлчайдилар l0 қийматини намунада кернер ёрдамида белгиланади. кейин намуна иш қисмининг кўндаланг кесим юзи (f0) ни хисоблаб уларнинг қийматини 4-жадвалнинг тегишли устунига ёзилади. 2. синаш машинаси қисқичларига намунани махсус сферик пластинка мослама ёрдамида тик ўрнатилади. бунинг учун машинани бошқариш шитидаги юқорига (сариққа бўялган) ёки пастга юргизувчи (қорага бўялган) тугмачаларни заруриятга кўра босиб, қўзғалувчи траверсани юқорига ёки пастга юргизиб ростланади. 3. диномометрнинг иш ва назорат стрелкаларини циферблат шкаласининг нол кўрсатгичига, кейин тезлик қутиси дастасини энг кичик тезлик берувчи холатига ўтказилади. 4. «пастга юргизиш» тугмачаси босилади. бунда кўзғалувчи траверса пастга юриб, намунага юклама …
5 / 8
ланади. %100%;100;; 0 0 0 0 0 max 0 0 0      f ff l ll мпа f p мпа f p kk ч  аниқланган қийматларни ҳам 4-жадвалнинг тегишли устунларига ёзилади. кейин бу кўрсатгичларга кўра 1-иловадаги жадваллардан пўлат маркаси ва ишлатилиш жойи аниқланади, уларни ҳам 4-жадвалнинг тегишли устунига ёзилади. текширув саволлари. 1. металл ва қотишмаларнинг қандай хоссаларини биласиз? 2. механик хоссаларига нималар киради? 3. материални мустахкамлиги деб нимага айтилади? 4. пластик деформацияни таърифлаб беринг. 5. эластик деформацияни ифодалаб беринг. 6. металлнинг оқувчанлиги нима? унинг чегараси дегани нима? 7. металл ва унинг қотишмаларини мутоносиблик, эластик, оқувчанлик ва чўзилишга кўрсатилган мувоққат қаршилиги кучланишлари 𝜎мт, 𝜎эл, 𝜎в ва 𝜎2 қандай аниқланади ?

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "konstruksion materiallar mehanik xossalari aniklash"

2-лаборатория иши конструкцион материалларнинг механик хоссаларини (статик, динамик ва циклик юкламалар таъсирида) аниклаш ишдан мақсад. конструкцион материалларнинг механик хоссаларини аниқлаш усуллари билан танишиш, турли табиатли юкламалар таьсирида асосий механик хоссаларни аниқлаш олинган натижаларга кўра тегишли гост жадвалларидан маркасини ва ишлатиш жойларини белгилаш. умумий маълумот. материалларнинг турли ташқи юкламалар таъсирига ёрилмай, синмай қаршилик кўрсатиш хусусияти унинг мустахкамлиги дейилади. конструкторлар машина деталларини ёки турли конструкция элементларини лойихалашда уларнинг иш шароити (қўйиладиган юклама табиати ва миқдори, мухит харорати ва бошқа кўрсаткичлар)ни ҳисобга олган ҳолда, техника-иқтисодий талабларга жавоб берадиган бўлишлари учун уларнинг механик х...

Этот файл содержит 8 стр. в формате PDF (748,2 КБ). Чтобы скачать "konstruksion materiallar mehanik xossalari aniklash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: konstruksion materiallar mehani… PDF 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram